Sasameyuki (1983)

Het boek van Tanizaki is betoverend mooi, ik ben dan ook erg benieuwd naar de film! Maar ja....zulk soort films liggen niet voor het oprapen.

Kroniek over perikelen van (uit)huwelijken en de tragedie die dat binnen een familie met zich meebrengt. De vrijgevochten jongste zus mag niet trouwen zolang de derde in lijn nog niet aan de man is. Naast dat er 'iets aan haar verleden kleeft' is ze ook nog eens qua karakter de minst uitgesproken, felle of assertieve van het stel. Heel subtiel kun je dit zelfs aan de kleding aflezen: Meestal is deze Yukiko degene met de hoogst sluitende kragen.

Voor de liefhebber van shots van vrouwen die schrijden over bruggen (al dan niet met parasols) biedt de film trouwens enkele sublieme voorbeelden. Ook als je fan bent van Japanse Esdoorn (met name in de herfst) zit je hier goed. En over kleuren gesproken - de film ziet er fantastisch uit. Het bekende sobere interieur vormt een prachtig decor voor de kleurrijke kimono's (al dan niet gedragen), maar ook daarbuiten heeft Ichikawa soms een verrassing in petto - zo gaan er ineens lantaarns op of is er een mooi gecomponeerde doorkijk waarbij de lichtval secuur is afgemeten.

Het enige dat je de film wel zou kunnen verwijten dat er vrijwel geen verrassingen inzitten, maar dat liet het boek waarschijnlijk niet toe. Het werken met seizoenen is duidelijk verweven, maar de buitenwereld blijft lange tijd érg op de achtergrond. De vier actrices (geen erg bekende namen voor mij overigens - de oudste kwam mij het meest bekend voor) zijn prima. Een melodrama dat om sommige terreinen wel verder gaat dan wat Ozu in de Jaren 50 deed (het zijn inmiddels de Jaren 80, bloot!), maar het omzichtige egeltjesgedrag dat de zussen laten zien prikt en steekt toch wel heel sporadisch - zelfs tussen de lijntjes. Iets te netjes dus, maar wel vakwerk, meer vergelijkbaar met Yamada Yoji dan met Ozu Yasujiro denk ik.

Vorig jaar juni is er een DVD (en inmiddels ook een Dual Format DVD/Blu-ray) verschenen op Criterion R1.

Het is een Japans specialisme te noemen in de cinema, familiedrama's waarbij er grote zorgen zijn de dochters, of in dit geval de zusters, aan de man te krijgen. Ozu is natuurlijk een van de meesters in het genre, en ik moest geregeld aan hem denken bij het kijken van deze film, maar hij is zeker niet de enige.
Zoals wel vaker in dergelijke drama's zijn de zusters die wel gehuwd zijn niet bijster gelukkig, maar persoonlijk geluk is hooguit bijvangst zo lijkt het, het gaat vooral om de reputatie van de familie. De een na de andere kandidaat komt voorbij, in scenes vol ongemak, terwijl ook de jongste dochter al aanzoeken krijgt maar ja, de volgorde van trouwen is ook niet onbelangrijk, je zus inhalen wordt niet op prijs gesteld.

Ichikawa verpakt de huwelijkszorgen in mooie shots, met kleurrijke landschappen en fotogenieke kimono's. Van de zussen is de rebelse jongste degene die het best aansluit bij de moderne kijker en die zal het meeste sympathie oproepen, maar de dromerige, wat stijve Yukiko was me eigenlijk liever. Ik voelde dan ook mee met de met haar oudere zus getrouwde Teinosuke die lijdzaam toeziet hoe zijn onmogelijke liefde van hem wordt weggenomen. Ben het wel enigszins eens met de kritiek dat het verloop weinig verrassingen kent maar dat ik desondanks ruim 2 uur geboeid bleef kijken is toch een verdienste van de film.