Ray (2016)

In een troosteloze verhoorruimte moeten drie mensen zich verantwoorden voor hun daden tijdens WOII. Jules [Philippe Duquesne] is een Franse politie-agent die collaboreert met de Nazi's, Hans [Peter Kurth] is een hoge officier in het Duitse leger en komt uit een aristocratische familie met een trotse militaire geschiedenis en Olga [Yuliya Vysotskaya] is een Russische aristocrate die in een concentratiekamp terecht komt nadat ze in Parijs twee Joodse kinderen probeerde te verbergen. Een boeiend verhaal met prima acteerwerk en een aantal sterke momenten, maar de verhoorscènes halen je steeds uit het verhaal en breken daarmee de dramatische opbouw waardoor de film niet zo indrukwekkend is als het had kunnen zijn.

Terwijl het drama zich gestaag ontwikkelt, reflecteren de drie belangrijkste personages voor de camera op de gevoelens die de oorlog bij hen teweeg brengt. Vormelijk laveert die situatie telkens ergens tussen bekentenis en kruisverhoor. Een eenduidige functie lijken de monologen niet te hebben, omdat ze bij alle drie de personages een andere impact hebben. Als Olga voor de camera verschijnt, zien we de fysieke en mentale impact die het leven tussen gevangenschap en vernedering op een mens kan hebben. Tegelijk spreekt uit haar personage een ongrijpbare kracht, een stukje hoop: het is een zichtbaar en op zichzelf waardevol detail dat aan het einde van de film helaas op een misplaatst spirituele wijze wordt uitgewerkt.

De vragen die Paradise stelt over de aard van de ideologisch gedreven mens tekenen zich zo scherp af dat zijn personages soms zelf ideeën dreigen te worden. Konchalovsky gaf zelf aan dat de verleidelijke gedaante van het kwaad (ook het centrale thema in zijn film Inner Circle) de kern van Paradise strak benadert. Het is precies dat stukje sturing dat de film geleidelijk steeds sterker aan geloofwaardigheid doet inboeten.

uitgebreide recensie

Een foute politiekapitein, een empathische kampgevangene en een rechtlijnige SS-officier moeten ieder voor zich postuum verantwoording afleggen voor hun overwegingen en gedragingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het levert een bijzonder oorlogsdrama op.
Door zijn aparte aanpak maakt de regisseur er als het ware een acteercontest van, die overigens niet geheel verrassend met verve gewonnen wordt door Konchalovskiy’s eigen vrouw Yuliya Vysotskaya. Hoewel de structuur van de film soms storend werkt op de voortgang van het verhaal, is het eindresultaat beklijvend genoeg dankzij een handvol indringende scènes.

Een hoogst bijzondere aanpak van de film waarbij de drie hoofdrolspelers voor de camera terugblikken op hun verleden tijdens het nazibewind. Het geeft een documentaire-achtingen stijl weer van een biografie tot een ondervraging. Omga is het meest getekend en haar beeltenis is in scherp contrast met wat ze voor haar opsluiting was.

De verhoorscènes zijn verweven in het plot welk niet altijd even goed werkt. De schwung is er wat uit en de dramatische elementen komen vervolgens niet altijd goed tot hun recht. Desalniettemin best wel aan te bevelen al was het maar omwille van het prachtige kleurgebruik (zwartwit), prima acteerprestaties en toch wel innemend plot waarbij motieven en gevolgen de aandacht krijgen om te ontplooien.