Delta (2008)

Delta doet denken aan The Return. Net als die film vertelt Delta een uitgebeend, symbolisch verhaal over iemand die terugkeert naar zijn gemeenschap en op ondoorgrondelijke wijze zijn eigen, eigenzinnige, gang gaat. Voor de kijker blijft er veel open voor eigen interpretatie. Bovendien is het erg mooi in beeld gebracht.

Zo meesterlijk als The Return vind ik 'm overigens niet, die is eigenlijk in alle opzichten nog sterker. Maar ik vind Delta wel een bijzondere en bewonderenswaardige film.

Deed mij denken aan Straw Dogs en Dogville.
Later meer.

Kan me wel ergens vinden in Mochizuki Rokuro's commentaar, hoewel Delta voor mij genoeg in huis heeft om er toch vooral positief over te zijn. Na verloop van tijd kreeg regisseur Kornél Mundruczó me echt aan het meedobberen op de hypnotiserende beeldenstroom, waarna ie je alsnog een stomp in de maag moet verkopen. De tegenstelling tussen de twee enerzijds en de dorpelingen anderzijds wordt ook wat te zwart-wit voorgesteld om effectief morele vraagstukken op te werpen.

Ik had het al vanaf de eerste seconde erg moeilijk met de lompe houding van de plaatselijke bevolking, die niet meer verontwaardigd maar losweg op beestachtige manier omgaat met de onnatuurlijke band die ontstaat tussen broer en zus, alsof het beschavingsproces nog moet beginnen in Hongarije. Kan me best voorstellen dat dit soort blinde agressie wel meer voorkomt dan je zou hopen, maar ik reageer altijd bijzonder slecht als zulke nare archetypes worden opgevoerd. Bovendien vloekt die grimmige toon met de poëtische sfeer waarin Mundruczó je aanvankelijk onderdompelt.

Hou er dus een bittere smaak aan over (not in a good way) maar gelukkig heeft Delta genoeg positieve punten om dit (enigszins) te compenseren. Zo zorgen de broeierige natuurbeelden voor een aantal indrukwekkende scènes, waarvan één van de meest beklemmende passages me wat deed denken aan Gerry van Gus Van Sant: terwijl de broer de netten controleert, wentelt de camera zich als een sluipmoordenaar rond de jongeman en voel je het noodlot zich aandienen. In een andere prachtscène is dan weer een hoofdrol weggelegd voor de voeten van z'n zus, overigens zeer sterk vertolkt door Orsolya Tóth.

Etherische beelden en een heerlijk loom tempo scoren punten, terwijl de bruutheid ze als een dolleman weer uit m'n handen komt slaan.

Door de zwijgzame personages, de algeheel negatieve toon en het vele water...alsmede de prachtig mooi gefilmde scenes en soundtrack, doet deze film nog het meeste denken aan Hongaarse cq Europeese variant op de Zuid-Koreaanse film The Isle (Ki-duk Kim).

Een stemmings-film, maar mij wist ie behoorlijk mee te slepen.

Weer een bijzondere film van Mundruczo. En inderdaad nu Mandy zegt: een soort Hongaarse variant op de films van Kim Ki Duk. Ohja, ditmaal vind het niet plaats in Hongarije maar in Roemenie, al spreken alle Roemenen wel Hongaars vreemd genoeg. Het zet weer een soort beeld neer van een uitzichtloos dorpsgemeenschap bij de deltagebieden, je weet meestal wel hoe dat uitpakt. Roddelaars, chagerijnen, mensen die anderen niet hun waarde kunnen laten. Maar het word dus pas helemaal erg wanneer een broer en zus elkaar ontmoeten terwijl ze elkaar nooit hebben gezien. Dan word je uiteindelijk ook verliefd, en beginnen langzaamhand de problemen die op een Straw Dogs achtige manier aflopen.

Verder gewoon weer prima opgebouwd. Subtiel, stil. Precies zoals dit soort films moeten.

3,5*

Zeer sterke film, prachtig geschoten. Veel onderhuidse spanning en diepgang, versterkt door een dromerig, geïsoleerd Donaulandschap. Films over afgelegen gemeenschappen en gesloten sociale verhoudingen zijn natuurlijk al vaker gemaakt, maar deze heeft een totaal eigen dynamiek door de bijzondere verhouding die ontstaat tussen broer en zus. Behaagziek, zoals MR het noemt, kan het alleen zijn als je graag incest ziet in films lijkt me - Het is juist bijzonder aan de film dat hij de relatie tussen broer en zus eens niet enkel als idyllisch afschildert maar wel degelijk suggereert dat er sprake is van een romance. Dat maakt het voor de kijker toch enigszins ongemakkelijk.
Bovendien ben ik een een dergelijk subtiele vertelling nog zelden tegengekomen. De invloed van Tarr is wel degelijk voelbaar (al is dat makkelijk praten); ik vind dit bijvoorbeeld beter dan films van Bartas die een zelfde sfeer uitademen.

Laten we wel wezen, het concept van gesloten gemeenschappen en protagonisten die zich daaraan (willen) onttrekken is vaker gedaan, maar de sfeer, het landschap, en de eigenzinnige invulling van het verhaal maken dit tot een unieke filmbeleving.

Lange tijd een behoorlijk fijne film, die drijft op de verstandhouding tussen halfbroer en halfzus en het bouwproject dat ze ontplooien in het waterlandschap Delta, vlakbij een kleine en achtergestelde gemeenschap. Sterke lichaamstaal van vooral Orsolya Tóth. Spreken doen de twee protagonisten nauwelijks, normaal stoort me dat maar hier eigenlijk niet omdat er simpelweg niks te bepraten valt. Alleen dan komt er zo'n einde. Tsja, ik vind dat eerlijk gezegd lichtelijk van de pot gerukt. En omdat het inderdaad het einde is (met nog wat Schubert eronder) voelt het ook nog als de pointe van de film, waarmee alles een nare bijsmaak krijgt. Jammer.