Wenn die Sonne Wieder Scheint (1943)

De roman De Vlasschaard werd in 1907 gepend door Stijn Streuvels en groeide uit tot een Vlaamse klassieker. Tot in Duitsland toe met vertalingen, waarna de Duitse filmmaatschappij Terra in 1941 contact opnam met Streuvels om hun idee voor verfilming toe te lichten. Na de nodige uitwisseling tussen Streuvels en Terra werden dan in 1942 de opnames gerealiseerd. De buitenopnames vonden plaats op locatie in Vlaanderen - daar stond Streuvels op. De binnenopnames vonden nadien plaats in de Duitse Ufastadt studios - inclusief een volledig nagebouwde ‘Vlaamse’ hoeve.

De hoofdrol van de stugge boer Vermeulen wordt grandioos vertolkt door Paul Wegener. Op dat moment was hij al ruim 2 decennia een icoon - niet in het minst door zijn rollen in films als Der Golem. Interessant weetje dat Wegener reeds een band met Vlaanderen had: als soldaat bevond hij zich tijdens WO I in de loopgraven aan het Ijzerfront. Tijdens de opnames in Vlaanderen is hij daarom oorlogsgraven gaan bezoeken.

De andere rollen worden gespeeld door acteurs die eerder aan het begin van hun carrière stonden met voorop Bruni Löbel als Schellebelle (haar doorbraakfilm) en Paul Klinger als zoon Louis. De figuratie werd ingevuld door lokale Vlaamse dorpelingen (niet-professionals).

De Duitse filmindustrie was wereldtop in de jaren ‘20 en begin jaren '30. En ook in 1942 wisten ze nog steeds hoe ze vakkundig een film moesten maken - nadat zoveel talent nazi-Duitsland reeds ontvlucht was.

Het laatste kwartier van de film is echt een ‘expressionistisch’ kwartiertje waarin wordt gespeeld met licht en schaduw ter onderstreping van de verhaallijn. Mooi. Duits cameraman van dienst was Ewald Daub die voordien ook al meegewerkt had aan moeder aller Vlaamse films De Witte van Jan Vanderheyden en Edith Kiel (zelf ook een Duits burger trouwens).

De Vlasschaard is de enige Vlaamse roman die door de nazi’s verfilmd werd. Productioneel moest dit via een censuurcommissie passeren zoals alle andere films gemaakt in het Derde Rijk. De film werd uitgebracht met een Duitse en Nederlandstalige klankband (voor release in Vlaanderen en Nederland) en kende ruim succes bij het publiek in bezet Europa.

Na de oorlog keerde natuurlijk de perceptie rond deze film. Stijn Streuvels kreeg kritiek voor zijn samenwerking met de Duitse filmindustrie en hij zette zijn beste beentje voor om alle kritiek te weerleggen. Idem wat betreft de figuranten die meededen. Zij waren tevreden om een centje bij te verdienen en zagen het niet als een politiek ding (blijkt uit de getuigenissen in de extra’s van mijn dvd).

Een toch wel fascinerende film die ik bekeken heb met de originele Duitse klankband.