New Year Baby (2006)

Interessant persoonlijk document over een gevluchte Cambodjaanse familie die na 25 jaar weer terug komt op hun geboortegrond. Waar veel familieleden hier moeilijke en zware herinneringen herinneringen hebben liggen aan het gruwelregime van Pol Pot is het voor de jongste telg de eerste keer dat zij bewust in haar moederland is. De documentaire is dan ook een persoonlijke zoektocht van deze jonge vrouw naar het voor haar grotendeels onbekende verleden.

Documentaires met een zo´n intens persoonlijke insteek zijn bijna altijd bijzonder oprecht en eerlijk en daar doet zelfs de af en toe wel erg nadrukkelijk aanwezig sentimentele muziek niets aan af. Ik vind dit soort documentaires ook altijd de moeite om te kijken omdat ze zich niet beperken tot slechts droge historische feitjes.

Vorig jaar heb ik Cambodja tijdens het reizen ook aangedaan, ben er niet zo lang geweest maar het land heeft wel zeker een flinke indruk achtergelaten. Het is ook altijd extra leuk als je plekken uit een film of docu herkent vind ik. Het is een behoorlijk arm land maar de mensen lijken erg gericht op hun toekomst. De sporen van het gewelddadige verleden van Cambodja zijn echter nooit ver weg, getraumatiseerden en verminkte mensen duiken zeer regelmatig in het straatbeeld op, bijna een kwart van de bevolking is vermoord onder het regime van de Khmer Rouge, tot in de jaren ´90 heeft er een burgeroorlog gewoed en nog dagelijks maken landmijnen slachtoffers onder vooral boeren en kinderen. Iedereen kent wel iemand die slachtoffer is geworden van deze geschiedenis.
Zelf heb ik ook S-21 Tuol Sleng en The Killing Fields bezocht, niet het meest vrolijke uitje wat ik ooit gedaan heb maar zeker de moeite. Zo'n geschiedenis als die van Cambodja fascineert me wel en om het te begrijpen moet je op die plekken wel geweest zijn. De opengewerkte massagraven, de executieplekken, de martelkamers maar bovendien de volstrekte willekeur van deze gruwelijkheden zijn onmogelijk te begrijpen. Waar ik vooral mee zit is het waarom? Hoe kan het dat een groep zich zo beestachtig tegen zijn eigen volk keert? Veel bloedige conflicten zijn vaak het gevolg van machtsstrijd tussen landen en/of volkeren maar dat is hier niet het geval. Ook de documentaire wist daar geen bevredigend antwoord op te geven (wat je natuurlijk ook niet mag verwachten eigenlijk). De confrontatie tussen 2 slachtoffers en voormalige kaderleden van de Khmer Rouge is er desalniettemin niet minder indrukwekkend op. Vooral ook omdat het in zo'n enorme bescheidenheid ging iets wat wel erg typerend is, volgens mij, voor de mensen in ZO-azië. Geen grote woorden, geen stemverheffing, slechts met de eeuwige glimlach de excuses in ontvangst nemen... Niet dat de mensen onbewogen zouden zijn want je ziet duidelijk dat ze het moeilijk hebben, veel opgekropt verdriet dat sluimerend onder de oppervlakte van zwijgzame mannen en vrouwen. De momenten in de docu dat de maakster haar ouders echt aan het praten krijgt zijn dan ook meteen zeer sterk (een van de mooiste stukjes vond ik toch wel dat die vader vertelde over haar geboorte in een Thais vluchtelingenkamp op de plaats waar dat ooit gebeurde. Een herinnering die voor hem zowel zoet als pijnlijk tegelijk was en die de oude man eigenlijk een heldenstatus gaf die hij nooit zal accepteren).

Ten slotte, Cambodja is niet alleen maar meer ellende en pijn. De eeuwenoude tempels en de vroegere miljoenenstad van Angkor stammen uit een tijd dat de meeste grote Europeese steden nog niet veel meer waren dan een boerengat en ook dat is de geschiedenis van het Cambodjaanse volk. Dus ondanks alles heeft het ook bij mijn een warm plekje in het hart veroverd en ik zou ook nog heel graag eens een keer wat langer terug gaan om ook wat meer de uithoeken van dit land te bezoeken.

New Year Baby, is een behoorlijk sterke docu die enkel pareltjes van scènes kent, een gulle 3.5*