Die Russen Kommen (1971)

Deze film werd in Oost-Duitsland al snel verboden wegens 'het gemis van een anti-fascistische held' , zo heet het in de geschiedenis.

Ik heb de digitaal gerestaureerde (2014-2016) versie gezien en die was zo rommelig & chaotisch, dat de film voor een gewoon mens niet te begrijpen is, en misschien is dat wel de echte reden van het uitzendverbod.

"9 mei 1945. Het opperbevel van de Wehrmacht kondigt aan: De wapens zwijgen sinds middernacht op alle fronten."

Deze Oorlog / Drama film uit de DDR zag ik laatst voorbijkomen op het internet en leek me wel interessant omdat de film zich op het einde van de Tweede Wereldoorlog afspeelt in Duitsland.

In dit verhaal draait het om de bijna 17-jarige jongen Günter Walscher (Gert Krause-Melzer), een fervent aanhanger van het nationaal socialisme die trots is dat hij deel uitmaakt van de Hitlerjugend. Hij krijgt het IJzeren Kruis 2e klasse (oftewel EK2) voor de jacht op een weggelopen immigrantenarbeider (Viktor Perevalov) die wordt doodgeschoten door een politieagent (Hans Hardt-Hardtloff). Rauw door het nieuws van de dood van zijn eigen vader (Rolf Ludwig) aan het Russische front, meldt de jongen zich vrijwillig om te vechten. Zijn gevangenneming door het oprukkende Sovjetleger dwingt hem echter om zijn medeplichtigheid aan de moord op de immigrantenarbeider onder ogen te zien.

Hoewel het inderdaad een ietwat vreemde film is, o.a. door een aantal vreemde overgangen en dromerige flashbacks (o.a. van zijn vader), kon ik de film wel gewoon begrijpen. Het is ook geen ingewikkelde film, want het draait gewoon om de jongen Günter Walscher en het einde en de chaos in Duitsland in de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog. Het verhaal begint op 16 maart 1945 en eindigt op 9 mei 1945. Echt hoogstaand is het allemaal niet en je krijgt ook eigenlijk geen actie te zien. De enige actie die in deze film zit is het doodschieten van de immigrantenarbeider op een gebouw, een Russische jeep (met daarin de gevangen genomen Günter) die op een mijn rijdt, en Günter die op het einde in gevangenschap de eveneens gevangengenomen politieagent doodslaat met een houten krukje. Dat laatste krijg je overigens wel niet specifiek in beeld te zien.

Hier en daar is de film ook wat saai en langdradig en dat o.a. als Günter samen met zijn 16 jarige vriendin Christine (Dorothea Meißner) naar de bioscoop gaat en je daar langdurig een propagandafilm te zien krijgt, te weten "Kolberg (1945)", waarin de inwoners van het Pruisische plaatsje Kolberg zich weigeren zich over te geven tegen de Franse troepen van Napoleon in 1806. En dat eist Hitler en de nazi's natuurlijk ook van het Duitse volk, vandaar die laatste propagandafilm van de nazi's terwijl het einde van het Derde Rijk nabij was. Behalve dat je dan langdurig beelden van die film te zien krijgt, zie je dan ook een jonge Duitse soldaat vrijen met een meisje, wat de aandacht trekt van Christine. Want zij wilt ook vrijen met Günter, maar die heeft alleen maar oog voor de film. Als ze daarna samen de bioscoop verlaten, slaat ze hem ook een aantal keren in het gezicht.

Bij de volgende overgang na circa 30 minuten zien we dan hoe Günter en anderen zich verzamelen om te gaan vechten en neemt Christine afscheidt van hem. Van het vechten komt overigens niets van terecht en dat omdat iedereen op de vlucht slaat, behalve Günter die dan enorm teleurgesteld en kwaad is op de vluchters. Daarna wordt hij ook zonder slag of stoot opgepakt door Russen in een jeep, die op een mijn rijden. Günter overleeft het als enige en vlucht dan naar het huis van Christine, waar haar vader (Norbert Christian), die de leraar is van Günter, en haar moeder (Karla Runkehl) fanatieke aanhangers van Adolf Hitler zijn. De vader heeft ook ooit een IJzeren Kruis gekregen, die hij met trots droeg.

Als de Russen dan met o.a. tanks arriveren, pleegt de vader zelfmoord via cyanide en probeert de moeder dat naderhand ook te doen en wilt ze dat Christine dat ook doet, maar die wilt dat niet. De vader heeft ook een afscheidsbrief geschreven en daarin staat o.a.:

"25 april 1945. Dit is mijn laatste stap. Ik zet deze vrijwillig en rustig. Leef verder, leef verder, Leef verder... Waarvoor? Ons Duitsland bestaat niet meer. Fysieke overleving zou niet mogelijk zijn en
psychologische overleving zou OOK niet mogelijk zijn. Misschien kunnen anderen het wel. Vergeef me dat ik je in chaos achterlaat. Ik had een andere dood gewenst. Vergeef mij..."

Günter is dan inmiddels vertrokken en is naar zijn moeder gevlucht, waar hij dan na circa 60 minuten wordt opgepakt door de Russen die hem wegbrengen voor ondervraging. Hij wordt dan door de Russische commandant Golubkow (Vsevolod Safonov) ondervraagt waarom hij het IJzeren Kruis heeft gekregen. Hij wordt ook opgesloten in de kelder en daar maakt hij kennis met de vriendelijke en zorgzame Russische jonge soldaat Igor (Viktor Perevalov) die heel erg lijkt op de doodgeschoten immigrantenarbeider. Günter denkt ook echt dat hij het is en hij is blij dat hij niet dood is (wat hij natuurlijk wel is). Beiden raken ook bevriend met elkaar en lachen o.a. om een pop (die wel wat lijkt op Günter) die uit een doos springt als een goocheltruc. Als Günter de truc moet voordoen, zegt hij ook:

"Sim... sala...Bim!"

Als naderhand de oude politieagent, die de immigrantenarbeider heeft doodgeschoten, ook in de kelder terecht komt, komen we te weten dat zijn naam Adolf Preminger is en hij zegt hierover ook:

"Fatale voornaam vandaag."

Hij wilt ook dat Günter niets tegen de Russen zegt m.b.t. dood van immigrantenarbeider, want dat kost anders beiden hun kop. Maar Günter is inmiddels aan het doordraaien en pakt dan een houten krukje en slaat hem dood. Als de Russische commandant de kelder binnenkomt, zegt hij tegen Günter:

"Wat heb je gedaan, jij stomme Fritz."

Ook laat hij hem daarna via een ambulance afvoeren naar het ziekenhuis. Die ambulance zien we dan ook op een gegeven moment over straat rijden, waar dan ook Igor samen met Christine loopt. Christine was namelijk naar de Russen gegaan voor een certificaat om haar vader te kunnen laten begraven, die de Russische commandant moet ondertekenen. Hij praat dan ook met haar, waarbij er o.a. gezegd wordt:

Commandant: Je vader was tegen Hitler?
Christine: Ik weet het niet.
Commandant: Bent u voor Hitler?
Christine: Iedereen was er voor.
Commandant: En je vader?
Christine: Ik weet het niet.
Commandant: En waarom pleegde je vader zelfmoord?
Commandant: Dat weet je niet. Je weet helemaal niets. Heel Europa is vernietigd, maar je weet niets.
Commandant: En hier in de kelder is er ook iemand die niets weet.

En als hij daarna het certificaat ondertekent en Christine wilt vertrekken, wordt er nog gezegd:

Commandant: Moment! Kent u Günter Walcher?
Christine: Wat is er met hem?
Commandant: Ga zitten.
Commandant: Waarvoor kreeg hij het IJzeren Kruis?

Igor brengt haar daarna naar huis en onderweg praten ze ook met elkaar (in het Engels) en dan wordt er o.a. gezegd:

Igor: Oorlog is verschrikkelijk.
Christine: Ja, dat klopt.
Igor: Vrede is prachtig.
Christine: Ja, dat klopt.
Igor: Fascisme is een misdaad. Alle fascisten zijn criminelen.
Igor: Nu hebben we vrede gevonden voor altijd.
Christine: Ja, vrede.

Als ze daarna bij het huis van Christine aankomen, nemen ze afscheidt en krijgt ze nog een cadeau van hem, namelijk de pop die uit een doos springt! Daarna zien we nog heel even het strand welke we ook in het begin van de film te zien krijgen (en waar Günter en Christine dan kennis maken met de immigrantenarbeider en een dode man op het strand). Daarna is de film ook na precies 88 minuten afgelopen. M.b.t. het strand krijg je op een gegeven moment na circa 40 minuten ook een heel kort moment te zien waarbij er een naakt vrouw op het strand ligt. Dat is o.a. een voorbeeld van een vreemde overgang.

De cast deed het opzicht best verdienstelijk en vooral natuurlijk hoofdrolspeler Gert Krause-Melzer als Günter Walscher. Verder vond ik zowel Katja Paryla (als de moeder van Günter) en Karla Runkehl (als de moeder van Christine) wel mooie vrouwen om naar te kijken.

Hoewel "Die Russen Kommen" zeker geen hoogstaande film is die echt weet te boeien, vond ik het ook geen slechte film. Ik vond de film opzicht redelijk interessant en zeker als Tweede Wereldoorlog liefhebber.