Rhythm Is It! (2004)

Parijs, 29 mei 1913. Premiere van Le Sacre du Printemps van Igor Stravinsky, een balletvoorstelling. Tijdens de voorstelling ging het publiek met elkaar op de vuist, werden er nieuwe scheldwoorden toegevoegd aan het Franse woordenboek, en het grootste ‘schandaal’ allertijden in het ‘klassieke’ wereldje was een feit. De Franse Gendarme moest er aan te pas komen om de menigte tot rust te brengen zodat het stuk ‘uitgespeeld’ kon worden, maar dat ging niet geluidloos. Stravinsky componeerde het stuk voor Les Ballets Russes, waarover later dit jaar ook een documentaire te zien zal zijn in de filmhuizen. Het ballet verbeeldt een heidens ritueel waarin een tot offer gewijde maagd zich dood danst zodat de lente kan beginnen. De compositie hecht daardoor meer belang aan (een heidens) ritme dan aan de ‘traditionele’ melodie. Percussie komt meer op de voorgrond dan de blaas-, snaar-, en strijksecties. In 1913 was dat uit den boze blijkbaar.

Berlijn, December 2002 – Januari 2003. 250 Jongeren krijgen anderhalve maand de tijd om een mega-voorstelling van Le Sacre du Printemps in te studeren, zonder ook maar ooit een danspasje gemaakt te hebben, onder leiding van Royston Maldoom, die al tientallen jaren met zijn rode busje wereldwijd dit soort projekten begeleidt. Hetzelfde geldt voor het fameuze Berlijns Filharmonisch Orkest, dat een nieuwe dirigent in haar gelederen krijgt, de excentrieke Sir Simon Ruttle, die met vele grappen en grollen het vertrouwen van het orkest binnen 1 seconde gewonnen heeft.

Vele camera’s registreren deze anderhalve maand, zodat de kijker een unieke blik krijgt tijdens de repetities van het orkest en natuurlijk tijdens de dans-repetities van de jongeren, varierend van 8 jaar tot begin 20. Puberaal gedrag (geklier, geklets, gegiechel) is aan de orde van de dag, maar tijdens het proces krijgen ze meer zelfrespect en geloof in het hele gebeuren.

Rhythm is it is daarmee mede een portret van het leven van een gemiddelde puber, op zoek naar zijn/haar doel in het leven. Drie jongeren worden gevolgd, een 16-jarige Nigeriaanse wees, een 20-jarige Duitse Einzelgänger (“ik houd er niet van mensen aan te raken…een hand schudden gaat me al te ver…maar ik laat me niet kennen, ik geef niet op!”, nadat hij erachter komt dat hij tijdens een van zijn danspasjes terecht moet komen in zithouding op de schouder van een andere jongen), en een puber-meisje die zich ergert aan haar vriendinnen, omdat zij wel serieus met de zaak bezig wil zijn. Daarnaast vertellen Ruttle en Maldoom hoe zij als pubers besloten hun leven te gaan wijden aan hetgene wat ze hedentendage doen.

Zoals ik reeds meldde in mijn vorige bericht, won de documentaire de Duitse Filmprijs voor ‘beste editing’. Terecht, want het knip- en plakwerk gaat nu en dan vliegensvlug op de heidense ritmes van Le Sacre du Printemps, waardoor de 100 minuten veels te kort zijn. De ritmes zorgden ook voor gekortwiekte vingernagels. Wat een spanning.

Aanrader voor onzekere pubers, ouders van pubers, mensen in het onderwijs, liefhebbers van dans en klassieke muziek. Documentaires over keizerpinguins, het veelvuldig eten van McDonalds voedsel, kinderen op een Frans plattelandsschooltje, en het Amerikaanse beleid omtrent wapens en Irak trokken reeds volle zalen. Deze menselijke en muzikale documentaire verdient dat ook.

Nog niet overtuigd? Het 40-minuten durende dansspektakel is natuurlijk ook op de gevoelige plaat vastgelegd. Deze zal vertoond worden in de filmhuizen direct na de documentaire.

Een uniek project gepaard met een prachtige documentaire die nergens valselijk sentimenteel wordt. 4 dikke sterren.