Africa Speaks! (1930)

Deze documentaire laat een dubbel gevoel achter. Aan de ene kant is het interessant om beelden van Afrika uit die tijd te zien. Aan de andere kant is het gênant en beschamend om te zien hoe in deze film andere culturen worden benaderd. In één zin wordt genoemd hoe men op zoek gaat naar de grootste der dieren (de olifanten) en de kleinste der mensen (de Pygmeeën). Bij de selectie van de inlandse dragers kiest men enkelingen uit verschillende stammen die elkaars taal niet spreken, zodat ze niet allemaal tegelijkertijd in opstand kunnen komen. En de blanke filmmakers reageren bijna lakoniek wanneer door hun schuld een inboorling door een leeuw wordt gedood. Het was duidelijk dat men de gefilmde stammen beschouwde als minderwaardig en hen slechts gebruikte als vermakelijk filmobject. De narrator moet dan ook herhaaldelijk grinniken om die domme zwartjes en zijn 'grapjes' zijn ronduit banaal. De korte gesprekjes tussen de filmmakers zijn vreselijk 'onspontaan' en buitengewoon slecht geacteerd. De natuurbeelden maken de film echter best wel interessant en het kijken waard. Tevens mooie slow motion-beelden van verschillende dieren, zoals rennende giraffen.

Deze film is hier gratis en legaal te downloaden.

Africa Speaks! is vooral op antropologisch gebied een uiterst interessante documentaire. Zoals tsjidde hier al aangeeft wordt de expeditie door de commentator nogal laconiek en vooral koddig verzorgt van monoloog, waaruit weinig respect voor de bewoners wordt getoond. Maar dat is nu juist de manier waarop toentertijd door mening mens werd gedacht over de Pygmeeën en aanverwante volkeren, de savages van Afrika.

Het is meer dan eens bespottelijk en respectloos en het valt te betreuren dat de makers de film hebben willen opleven door een fictie-element toe te voegen, maar als tijdsdocument is het enorm boeiend.

(De kopie die ik zag vertoonde vooral naar het einde toe gebreken, waar het geluid wegviel en scènes werden afgekapt.)