O Sangue (1989)

Je vergeet nog: een saai verhaal.

Tja, verder niets aan toe te voegen.

Wat een wansmaak weer

Prachtig 'modern' sprookje in ravishing z/w. Doet zoals Second Run al vermeldt denken aan veel oudere films, zonder dat ik waarschijnlijk de films gezien heb waaruit inspiratie is gehaald. Toch is dat zeker wel te voelen. Met name door de setting (bij de rivier) moest ik denken aan The Night of the Hunter en in mindere mate aan Les Amants en Mouchette. Lichtbronnen als lantaarnpalen worden ook heel erg jaren '60 weergegeven. Toch doet de film verder niet geforceerd ouderwets aan. Het nostalgische sfeertje, het wat vage verhaaltje, de strakke contrastrijke cinematografie.. what's there not to like?

Deze film doet inderdaad sterk denken aan oudere films. Niet één in het bijzonder, maar juist aan veel verschillende stromingen, van klassiek Hollywood, via neorealisme, naar de wat ruwere, politieke films van de jaren '60. Met een sterke vleug Bresson. Pedro Costa (die naar ik begrijp hierna een totaal andere stijl ontwikkelde) is verliefd op cinema en brengt op visueel vlak een eerbetoon aan waarschijnlijk alles wat hem lief was. Het doet aan van alles denken, maar niet aan het jaar 1989.

Echt werken doet het helaas nauwelijks. Het is vooral een film die het voor mij moest hebben van een dromerige sfeer die er neergezet wordt; die is tamelijk uniek. The Night of the Hunter komt er het dichtst bij in de buurt, maar zo goed als die is O Sangue nog lang niet, vooral ook omdat Costa half voor droom en half voor hauw realisme gaat, een mix die helaas nooit echt overtuigd. Vooral het realisme blijft wat zwak. Daarvoor gaan de personages te weinig leven en zitten er te veel dik aangezette momenten in, met zwaar beladen symboliek (dat bloed aan de hand aan het begin, begeleid met een flinke lading muziek, bijvoorbeeld). Ik stoorde me ook wel aan de acteurs, die op de een of andere manier niet echt in hun rol leken te zitten. Ze waren niet zozeer houterig als dat ze een afwezige indruk maakten, alsof ze met hun gedachtes ergens anders waren. Je krijgt ook een gekke mix aan acteerstijlen door dezelfde acteurs, van het minimalisme van Bresson (waar ik eerlijk is eerlijk geen groot fan van ben), naar oud-Hollywoodiaans melodramitisch overacting tot aan die gekke acteerstijl waarin acteurs bij dramatische speeches strak voor zich uit in het oneindig staren en ieder woord half-fluisteren alsof het om een pijnlijke of breekbare herinnering gaat.

De recensie lijkt wel een beschrijving van verschillende stijlen die er in de film zijn beland. O Sangue is dan ook een soort mixdrankje, maar waar een werkelijk drankje door de verschillende substanties één smaak krijgt, lukt dat hier nooit. Het verhaal of de personages doet het geen recht, in ieder geval, ook niet omdat de dialogen niet bijster goed zijn. Het is vooral boeiend als een half-geslaagde, semi-surrealistische reis door een deel van de filmgeschiedenis. Alleen dan met een serieus bedoelt verhaal, waarvan ik vermoed dat Costa er een ruw, menselijk portret in zag. Dat is het niet geworden, daarvoor is dit veel te gekunsteld en nep, terwijl als kunstwerk het de stijl niet ver genoeg doordrijft. Op basis van O Sangue is het jammer dat Costa kennelijk nooit meer geprobeerd heeft een werkelijk dromerige film te maken. Daarin lijkt hij me juist beter dan in minimalisme. Wellicht vergis ik me, want zijn latere films hebben sterke verdedigers. Ik zal eens kijken.

3*

Overigens, die dvd-verdie uit de Pakketservice heeft een extra waarin een of andere man 16 minuten lang vanuit een kladblok zijn bevindingen over O Sangue voorleest. Dit is wellicht de meest pretentieuze interpretatie die ik ooit gezien heb (en dat zegt nogal wat), waarbij hij iedere associatie die hij kan vinden noemt en het plot zo verandert (of zich gewoon fout herinnerd) dat het in zijn visie past. Bizar dat zoiets op een extra terechtkomt. Misschien is het een poging van de dvd-samenstellers om de film dieper te laten lijken dan hij is, maar ik vond het barslechte reclame.

Ik ga een heel eind mee met The One Ring.

Het verhaal, met een broederpaar, een uit elkaar vallend gezin, familierelaties en trauma's ben ik voor een groot deel alweer kwijt en deed me niet heel veel. En dat komt misschien ook juist door de beste kant van de film.

Ik heb O Sangue vooral gewaardeerd als een rijke, bijna overdadige film vol met prachtige visuele dingen. Alsof Costa obsessief op een dieet had geleefd van vooral de mooist geschoten noirs (en aanverwanten) uit de jaren '50 en dat als invloed eruit kwam. Soms overdadige muziek, schaduwen in prachtig zwartwit. En in die stijl wordt het verhaal wat vreemd en ongrijpbaar en raar. Komen de botsende acteerstijlen die al genoemd zijn ook nog bij. Op een gegeven moment zat ik dus vooral te plaatjes te kijken. Erg mooi plaatjes te kijken. Maar daarvoor was de film te plotgericht.

Ik heb begrepen dat Costa later minimalistischer films is gaan maken. Dat vind ik na het zien van deze film eigenlijk jammer. Maar om daar echt over te oordelen ga ik ze eerst maar eens een keer zien.

3.5*