A State of Mind (2004)

Allereerst vreemd dat de tijdsduur hier 93min is, terwijl ik maar 65min heb gezien. Afgezien daarvan heb ik mij best wel vermaakt met deze documentaire. Vooral de laatste 20min waren een genot om te zien.

Het is natuurlijk de vraag of de kinderen onder dwang deze trainingen beginnen en volbrengen, maar respect voor het doorzettingsvermogen is zeker op zijn plaats. Ik zie deze vorm van doorzettingsvermogen en wil om te presteren in ieder geval niet zo snel terug in de Westerse wereld.

Jammer dat user saiko hierboven zich heeft uitgeschreven. Ik ben erg benieuwd naar zijn ervaringen in Noord-Korea. Het verst dat ik zelf in Noord-Korea ben gekomen is een paar stappen over de Military Demarcation Line in de Conference room in Panmunjeom.

A State of Mind is, zoals elke documentaire over Noord Korea, weer even bijzonder. Van alle documentaires over Noord Korea laatste deze wel de meest menselijke kant zien vind ik. Een modelgezinnetje, waarin dochter naar school gaat en traint voor de games, papa werkt en mama huisvrouw is. Ook hadden ze een redelijk huis, en genoeg eten op de plank. Dit heb ik wel eens anders gezien of gelezen. Maar het kwam in de docu ook al aan bod: het is een voorrecht om in Pyongyang te leven.

Uiteindelijk draaide alles natuurlijk om de mass games en de beelden daarrvan waren ondanks dat ik het allemaal al eens gezien heb, toch weer bijzonder indrukwekkend. Erg leuk ook hoe de westerse muziek van Delerium en Sarah McLachlan met het nummer Silence er prachtig bij paste.

"A spectacle like Arirang brings people together, eliminates individual will and has tremendous efficacy in running society.” - Suk-Young Kim, professor at the University of California at Santa Barbara

Na Under The Sun leek het me interessant me wat verder te verdiepen in de manier van leven in dat ongrijpbare land, Noord-Korea. Waar 'Under The Sun' zich vooral richt op de controle van de staat en het beeld dat ze uit willen dragen door propaganda, legt A State of Mind de focus op de voorbereiding van twee jonge gymnasten voor de ‘Mass Games’, een gigantisch massa-optreden van gechoreografeerde gymnastiek. Uiteraard staat alsnog alles in het teken van het vereren van de staat en vooral, haar leider(s), waarbij het individu niet geheel toevallig, volledig verdwijnt in een collectief mega-optreden. De meiden zien dit zelf als iets doodnormaals, aangezien een van hen het terloops even benoemt.

Toch, om mij onbekende redenen, is het individu hier alsnog mee aanwezig dan in Under The Sun, waar de verstikkende propaganda allesoverheersend leek. Het kan met de mate van controle te maken hebben die hierna strikter is geworden, maar de meisjes in A State of Mind ogen op de obligate ‘leider-opmerkingen’ na, in de eerste plaats verrassend bekend: ambitie, zenuwen, en een universele meisjesgiechel, benadrukken op subtiele wijze (al dan niet zo bedoeld door regisseur Daniel Gordon) de overeenkomsten in plaats van de verschillen. Deze dames zijn helemaal zo anders niet.

Toegegeven, het is de materie die deze documentaire bijzonder maakt, en niet zozeer de aanpak van de regisseur. Maar wanneer je een kijkje bij deze jonge gymnasten in Noord-Korea krijgt, is een baanbrekende aanpak geen noodzaak. De beelden van de Mass Games zijn puur indrukwekkend, wat je ook van de ‘Volksrepubliek’ moge vinden. En het is goed om te zien dat ondanks de verpletterende controle van de staat, het individu in A State of Mind meer lijkt te overleven dan Under The Sun ons kon tonen. Een scène als die met het groepje vriendinnen die samen het moment delen van het bereiken van de top van de berg de Paektusan tijdens hun ‘pelgrimage’, kan niet gespeeld zijn.

Gelukkig is het dus niet alleen maar ellende, al blijft de vraag borrelen hoe het nu écht zou zijn om daar op te groeien en te leven. En hoe interessant het allemaal ook is, je kunt je niet aan de indruk onttrekken dat we ons gelukkig mogen prijzen dat we dat vermoedelijk nooit zullen weten.

3,7*