Kaze no Naka no Mendori (1948)

Naar het schijnt door Ozu zelf beschouwd als zijn minste film: te melodramatisch.

Terwijl haar man zich nog met de oorlog bezighoudt en dus afwezig is, geraakt een jonge vrouw en moeder financieel in de knel. Ze ziet maar een uitweg. Die uitweg lenigt haar financiële pijn maar ze betaalt er een hoge prijs voor. De film laat de worsteling van de vrouw indringend zien. Heel intens zijn de scenes waarin zij wikt en weegt. Als het kwaad is geschied en de lasten even minder zwaar wegen lost de intensiteit van de beelden even op om bij de terugkeer van haar man weer genadeloos toe te nemen.

De film laat een mistroostig beeld zien van de Japanse naoorlogse samenleving. De film toont de naoorlogse depressie van de Japanse natie aan de hand van het lot van een enkele vrouw. De weerstand en de pijn die de vrouw ondervindt, weerspiegelen de worsteling van een natie. Evenals de natie die zich in een afschuwelijke depressie bevindt en geen andere keus heeft dan die depressie te ondergaan en te overleven, voert de vrouw eenzelfde strijd. Evenals de natie die in deplorabele staat verkeert na de oorlog, kampt de vrouw met de verstrekkende naweeën van haar daad.

De film is visueel gezien een fraai werk. De decors waartegen de film zich afspeelt zijn deprimerend. De intensiteit waarmee regisseur Yasujirô Ozu visueel de ellende voor het voetlicht brengt, werkt beklemmend. De film creëert daarmee een naargeestig basissentiment waarmee je het verhaal beleeft. Met de basissfeer is niets mis. Wat mij steeds onaangenaam uit de intense sfeer wegtrok is de verschrikkelijke melodramatische manier waarop het verhaal wordt verteld. Ik kon daarin simpelweg niet meegaan. Wat de film visueel aan prachtigs laat zien, wordt genadeloos onderuit gehaald door de melodramatische manier van vertellen. De omlijsting is hard en rauw. De vertelling is zoetsappig, is overdreven sentimenteel. Ik kon dat niet goed met elkaar rijmen.

Ik vond het wel meevallen met dat melodrama. Ozu heeft een bepaalde manier om zijn verhaal te vertellen, en ik vind de toon eigenlijk niet heel anders dan in zijn bekendere films. Het is een precair thema natuurlijk, huiselijk geweld, en dat de vrouw zich zo nederig opstelt ten opzichte van haar man die haar zojuist van de trap heeft gegooid is lastig voor te stellen, maar dat geldt ook voor de stress omtrent ongehuwde dochters die Ozu's films zo vaak kenmerken.