Le Mystère Picasso (1956)

Ooit op tv uitgezonden en opgenomen.

Fascinerend.

Zeer fascinerende docu over Pablo Picasso "in actie".

Je ziet zijn kunstwerken ontstaan vanaf de eerste lijnstrook en de camera blijft dan filmen tot en met de definitieve voltooiing.

Een waarlijk hallucinant gebeuren!

Kijken! Want dit valt niet te omschrijven.

Clouzot draaide dit schouwspel deels zwart/wit en deels in kleur.

Voor zij die van citaten houden...

Deze docu werd destijds door François Truffaut, één vd grondleggers vd Nouvelle Vague cinema, omschreven als "een film die alles overtreft wat ooit rond kunst werd gemaakt"

We zijn nu een halve eeuw verder...

... naar mijn mening ...

Dit is en blijft een meesterwerk!

U bent idd. al weer ruim een halve eeuw verder...Sorry, moest hem even inkoppen.

Hoe dan ook: de film heet niet voor niets zo want het mysterie rond het Genie Picasso wordt verder volstrekt niet opgehelderd. Logisch, want in de fifties was de spanjool al een genie in ruste die weinig opzienbarends meer deed. Een docu uit 1912 was boeiender geweest, zij het technisch net iets moeilijker haalbaar.

De opzet valt wel degelijk in woorden te omschrijven: we zien 20 doeken onder constructie die omdat ze doorschijnend zijn door de camera van Renoir in beeld kunnen worden gebracht zonder dat we de artiest zelf zien. Deze doeken worden steeds groter van opzet en halverwege gaat de film dan ook verder in cinemascope, om te besluiten met het grootste tableau dat de zegeningen van zon, strand en jetski laat zien..na de nodige problemen.

De meeste doeken tonen bekende Picasso motieven als circusvolk, naakte mokkels, knollen, stieren ( vechters ) enz.

Eigenlijk heeft de film een structur vergelijkbaar met de meeste Clouzots: een rustige aanloop, een catastrofe halverwege ( de overgang naar een nieuw formaat) en een spannende afloop( wordt het nog wat met dat laatste doek ? )

Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat de docu ons meer leert over Clouzot aan het werk dan over Picasso. De weergave van het artistieke proces is volkomen vervormd door de filmtechniek: aan die 20 schiderijen die we in 80 minuten zien is in feite weken gewerkt. Clouzot suggereert door het voortdurende gebruik van stop motion- die ervoor zorgt dat je het idee hebt naar een animatiefilm van Sharpsteen te kijken- dat we hier een puur intuitief "genie" bezig zien, maar niets is minder waar.

Ik vermoed dan ook dat de intro waarin Clouzot parmantig aankondigt dat we het nu allemaal zullen begrijpen, ironisch bedoeld is.

Overigens: halverwege krijgen we zowel Picasso( met ontblote harige bast en obiter dicta debiterend als: "het publiek heeft me nooit geinteresseerd en zeker niet nu ik oud ben ") als Clouzot in beeld te zien, waarbij de regisseur zich als de meerdere van de 2 genies opstelt. Ach ja, het blijft een Fransman.

De muziek van Auric is op zich zeer goed( een verschillende compositie voor ieder schilderij ), maar hij lijkt ons met zijn composities iets te nadrukkelijk te willen vertellen dat hij eigenlijk net zo'n genie is als die andere 2.

Tenslotte: Welles levert in VEM een aardig ironisch commentaar op zowel Picasso als deze film, zo lijkt het.

Het begin met de stifttekeningen (?) is nauwelijks interessant. Ik heb eerlijk gezegd 20 minuten doorgespoeld. Vanaf het gesprek tussen Clouzot en Picasso halverwege en met name de overgang naar schilderijen is het een stuk boeiender. Opvallend dat sommige schilderijen in alle versies die Picasso tevoorschijn tovert mooi zijn (zoals dat paard). Maar het idee dat je door iemand op de vingers te kijken zijn werkwijze zou kunnen ontraadselen is onzinnig, en dit wordt dan ook nergens waargemaakt.

De Belgische documentaire "Visite à Picasso" - gemaakt in 1949 - deed reeds een soortgelijke poging om het creatieve genie van de schilder te ontsluieren. In deze film wordt het allemaal wat verder doorgedreven, zonder te slagen in het ambitieuze opzet cfr. de commentaren hierboven. De coole aanwezigheid van C. Renoir en H.G Clouzot in Le Mystère naast de meester is in elk geval een pluspunt, wat zich uit in het niveau en narratief van de film.

Fascinerend.

De documentaire geeft helder zijn werkwijze weer: zoeken, schuiven, weghalen, terughalen, van licht naar donker, dan toch weer naar licht, van complex naar eenvoudig, van lijn naar vlak enz. enz. En soms gewoon opnieuw beginnen. Een blijven zoeken en bijstellen totdat de optimale compositie in vorm, lijn en kleur gevonden is: zijn weg om tot een harmonisch en spanningsvol eindresultaat te komen.

De nauwkeurige, soms versnelde weergave van het proces maakt zijn stijl en vormentaal, die uiteraard nog steeds een belangrijke plaats innemen in de moderne kunst, leesbaar voor de geïnteresseerde toeschouwer, die idealiter over (wat) beeldende achtergrond beschikt.

Perfecte "droge" registratie van Clouzot met passende muziek. Een schitterende aanvulling op alles wat sowieso al in ons collectieve geheugen zat en tevens een mooi tijdsdocument.