Junun (2015)

Junun is een sfeervol stukje film geworden. Of ik PTA's hand echt herken, betwijfel ik enigszins, maar de vraag is of dat uberhaupt van toegevoegde waarde zou zijn geweest. Het enige wat de film lijkt te doen is het vastleggen van de sfeer en de muziek van de samenwerking tussen Radioheads Jonny Greenwood (die de musiek van There Will Be Blood en Inherent Vice componeerde), Shye Ben Tzur en een groep muzikanten uit Rajasthan. Het is duidelijk geen making of en talking heads zijn grotendeels afwezig: Anderson laat de musici aan het woord via hun muziek en door ze filmen in deze bijzondere omgeving.

Junun is hiermee wellicht meer een film voor muziekliefhebbers dan voor PTA adepten geworden. Voor de gemiddelde Nederlander zal de muziek zelf waarschijnlijk wat (te) exotisch zijn. Persoonlijk heb ik bijzonder weinig met Bollywood en de muziek die ik in die films hoor, maar dit is toch anders. Wereldmuziek is een beetje vage term, maar de collaboratieve aard is toch duidelijk te horen, al zal er gerust meer Tzur en India inzitten dan Greenwood. Er zitten zeker ook jazz invloeden in.

PTA goes digital. Zelfs drones zet hij in om een paar bijzondere overzichtshots te krijgen van het vijftiende eeuwse fort waar het album word opgenomen. Toch zou ik de film als geheel, hoewel sfeervol (echt het sleutelwoord van deze korte film wat mij betreft), op enkele shots na misschien, niet visueel opmerkelijk willen noemen.

Al met al zeker geen film voor iedereen, maar ik heb me geen moment verveeld dat kleine uurtje dat de film duurde.

Het is natuurlijk maar de vraag hoe Paul Thomas Anderson hierbij terecht kwam. Waarschijnlijk de connectie met Johnny Greenwood, maar hoe je het ook wendt of keert, dit is nauwelijks een Paul Thomas Anderson film. Wel heeft MUBI er flink van kunnen profiteren door de exclusieve rechten voor dit project te behouden. Een goede stunt, al ben ik al bijna een jaar lid van MUBI. Niettemin, zonder de naam van Anderson zou ik dit waarschijnlijk nooit bekeken hebben. Daar moet ik eerlijk in zijn.

Het is een bescheiden project. Johnny Greenwood krijgt hier en op IMDb alleen credit, maar dat is onzinnig, want Greenwood is gewoon één van de vele muzikanten hier aanwezig en hij neemt ook niet de centrale positie in. Israëliër Shye Ben Tsoer krijgt al meer aandacht, maar het zijn toch vooral de Indiërs die de geest van deze film vormen. Radioheadfans zijn dus gewaarschuwd: dit is geen Greenwooddocument. Hij heeft volgens mij maar één zinnetje tekst.

Niet dat dit een praatfilm is. Er zitten wat korte stukjes tekst in, maar over het algemeen spreekt de muziek. De performances zijn erg mooi moet ik zeggen. En in tegenstelling tot John Milton voor mij vond ik dit wel bijzonder mooi geschoten. Niet op een flitsende manier, maar met veel gevoel voor sfeer en kleur. Je voelt de omgeving bijna en in combinatie met de muziek vond ik het best magisch.

Je waardering voor dit zijproject van Anderson zal afhangen van je waardering voor dit type muziek. Dus niet van de stilistische kenmerken van de regisseur of zelfs die van Greenwood. Dit is een kalme ode aan een groep muzikanten uit verschillende werelddelen die samen kwamen om voornamelijk Indische muziek te maken. Bijzonder mooi geschoten, maar vooral heel mooi gespeeld.

3,5*

Dit lijkt eerder een vingeroefening dan een echte docu, met soms wat geklooi met de camera dat af en toe wel fijne plaatjes oplevert, maar net zo vaak wat onwennig en ondoordacht aanvoelt. Uiteindelijk draait dit alles om de muziek die voor 90% van de tijd aanwezig is. En door het veelal repeterende en daardoor haast meditatieve karakter van de muziek kijkt dit best aardig weg, en door de weinig interessante visuele spielerei is dit ook met de ogen dicht soms goed te doen zonder dat je echt iets zou missen. 3,0*.