Iluminacja (1973)

Werdegang van een jonge wetenschapper waarbij regisseur Zanussi meteen in de centrifuge-stand schiet waardoor de eerste helft voornamelijk uit snapshots lijkt te bestaan. Tweede helft pakt een stuk sterker uit waardoor we ons meer kunnen inleven in de hoofdpersoon. Houd wel rekening met de onfrisse dierproeven en psychiatrie die voorbij komen.

Vond ook de eerste helft erg mooi, ondanks dat het inderdaad uit losse fragmenten bestond. Maar de tweede helft is wel beter, de zoektocht naar de zin van het leven, zonder daarbij te vervallen in vaag geouwehoer. Sommige scenes waren van grote schoonheid, anderen weer bizar en moeilijk om naar te kijken, maar alles leek raak, je voelde de twijfel van de hoofdpersoon die hem voert op het pad van de wetenschap, het huiselijk geluk, tot de mystiek aan toe. De acteur die hem vertolkt kwam overigens een jaar later om in de Himalaya. De muziek van Wojciech Kilaris is prachtig en tilt de film naar een hoger niveau.

Derde film die ik van Zanussi zie en ik begin thema's te herkennen. Zijn films spelen zich vaak af in een wetenschappelijk milieu en hebben vaak een thema van gevoel dat daar tegenover staat. Deze heeft die tegenstelling het meeste. Een ongestructureerde bijna associatieve film over een man die leert te leven. Om te leven moet je accepteren dat leven begrensd is. Absolute kennis is niet te vergaren. Absolute zekerheid ook niet. Het is niet erg. Is alles wat we doen vrij als je door een elektrisch impulsje iemands gedrag kunt beïnvloeden. Heeft wetenschap de antwoorden ? Is het religie? Is ee gezin stichten je levensdoel. Is iets als liefde alles.? Let it be is de conclusie van de film. Polen was in de tijd een dictatuur en de censors zorgden ervoor dat een scene die verwees naar studentenrellen in 1968 eruit gehaald werd. Zanussi smokkelde er nog wel een still in. Er had dus nog een politieke laag in moeten zitten die nu wat summier is.

Van de drie films van Zanussi die ik zag beviel deze het beste.