Regi Andrej Tarkovskij (1988)

Deze documentaire is nogal banaal en doet afbreuk aan het werk van Tarkovski. Leszczylowki combineert uit het verband gerukte fragmenten uit de film Offret met gortdroge registraties van het zogenaamde creatieve proces. Hij overspoelt het geheel met voorgelezen 'quotes' uit het boek De Verzegelde Tijd; zo nu en dan onderbroken door fragmenten uit vraaggesprekken met betrokkenen.

Gevolg is een totaal versnipperd beeld van regisseur Tarkovski, iemand die paradoxaal genoeg juist veel waarde hechtte aan (poëtische) samenhang en authenticiteit.

Wie geïnteresseerd is in het leven van Tarkovski zou ik de films Zerkalo, Nostalghia en Offret aanbevelen. Voor een uiteenzetting van Tarkovski's ideologie m.b.t. kunst en spiritualiteit, maar ook m.b.t. het medium film, kan ik het boek De Verzegelde Tijd van harte aanraden.

Dit door Zweden gefinancierde samenraapsel zou ik in elk geval links laten liggen, zeker wanneer je Offret nog niet gezien hebt.

Erg vreemde recensie hierboven. Dit is namelijk één van de meest complete en veelomvattende documentaties over het maken van een film die ik ooit gezien heb. Wanneer je het benadert als een allesomvattende uiteenzetting van Tarkovsky’s persoon oid, dan kom je misschien bedrogen uit. Maar dat is dan ook helemaal niet wat dit werkje probeert te zijn.

Leszczylowski was assistent op de set en samen met Tarkovsky verantwoordelijk voor de montage van Offret. Er wordt juist een heel consistent beeld gegeven van Tarkovsky’s opvattingen en hoe deze in de thematiek van Offret zijn verweven. Shots en scenes uit de film worden voorzien van relevante passages uit Sculpting in time via een voice-over. Je krijgt een intiem beeld van de werkwijze en het creatieve proces op de set. Het ongeloof en de diepe teleurstelling wanneer blijkt dat de camera is vastgelopen bij het meest ambitieuze, complexe en kostbare shot van de film (ik hou het spoilervrij) heeft Leszczylowski prachtig weten te vangen. De inserts van shots uit een al eerder opgenomen interview met Tarkovsky zijn een waardevolle ondersteuning en de zwart-witbeelden op het eind van hem in het ziekenhuisbed, in discussie met Sven Nykvist over de montage van de film, zijn hartverscheurend om te zien.

Een absolute aanrader voor elke liefhebber van Tarkovsky en Offret.