Los Jueves, Milagro (1957)

Tuurlijk bestaan ze : wonderen....komende zondag zijn we er weer getuige van als tijdens de Mis het Mirakel van de Transsubstantiatie zich zal voltrekken, en wij communiceren met Jezus Christus onze Heer Wiens Vlees echte spijs is en Wiens Bloed echte drank...zoals de goede man het morgen op de kop af 1981 jaar geleden formuleerde : neemt, eet, want dit is mijn lichaam ...al kende hij geloof ik geen Hollands. Dit alles terzijde.

Ook San Dimas heeft echt bestaan, zo leert ons de schrift...niet geheel, wij weten dat een goede dief naast Gristus is gekruisigd maar helaas vermelden slechts 2 apocriefe evangeliën van Nikodemus en Jacobus ook zijn naam. Wat niet wegneemt dat de goede dief nog steeds object is van volksdevotie, zoals deze film van Berlanga ons leert. Een film die ons tracteert op een wat bescheidener wondertje misschien : de verschijning van genoemde Dimas in een achterlijk provinciehol in Spanje, jaren 50. Goed, die Dimas heeft eerst de gedaante aangenomen van n.b. Isbert en is tamelijk apocrief te noemen, maar op het eind blijkt er toch meer aan de hand te zijn...

Meer dan Berlanga die zelf op de Idee voor de film kwam bedoelde natuurlijk : de censor dwong hem tot een devoot- mystieke twist, die hier Vlees wordt in de figuur van Basehart ( die jullie kennen uit la strada...) als Martino de mysterieuze zwerver en ook een soort David Copperfield avant la lettre schijnbaar. Zo is het resultaat een nogal ambigue film die alleen op die manier uitgebracht kon worden in Franco Spanje, in feite bedoeld was echter als een aanval op provinciaalse benepenheid en op- nog maar eens- de gegoede burgerij die de paupers uitbuit en voor de gek houdt. De bedriegers immers zijn allen notabelen, die het klootjesvolk een vals wonder voorhouden. Eerder anti- kwezelarij dan anti- godsdienstig : ook de moederkerk staat- terecht- sceptisch tegenover Lourdes achtige hysterie. Vandaar dat het ook dorpspastoorke Lopez Vazquez is die als enige niet meegaat in het "wonder ".

Het geheel werd opgenomen op locatie in Alhama de Aragon, prov. Zaragoza, het plaatsje Fuentecilla is uiteraard apocrief verder. Berlanga huurde voor de film weer een ensemble cast in die op dreef is, vooral Isbert. In deze co- productie ook een rol voor Stoppa als de onderwijzer. De karakterschetsen van deze schobbejakken zijn ook het vermakelijkst aan de film, met als grappigste scène ongetwijfeld het valse wonder dat zich voltrekt voor de ogen van een daartoe uitgezochte dorpsgek. Of je nu katholiek bent of niet : het laatste half uur waarin Basehart verschijnt en waarin we op fantasy terrein verzeild raken, is veruit het minste uit de film. Fantasybuffs raad ik dit verder ook niet meteen aan.

Hoe dan ook : wordt beschouwd als een pure Spaanse klassieker en is dan ook in menig lijstje opgenomen. U kunt het allemaal zien dankzij de Spaanse DVD, die trouwens geen onderschriften bevat.