The Early Bird (1965)

Het is soms moeilijk om iets goeds te zeggen over Norman Wisdom, want zijn naïeve personage bestaat eigenlijk niet meer in de cinema van vandaag. Hij speelt strijk en zet de kleine, onhandige man wiens goede bedoelingen steevast op fysiek malheur uitlopen, waarbij hij gebruik maakt van een met tomeloze energie uitgevoerde en extreem lichamelijke soort humor (van trappen afvallen, tegen muren oplopen, struikelen etc.) die soms nog benadrukt wordt door fast-motion, gekke-bekken-trekkerij, geaffecteerde stemmetjes, vermommingen, cartooneske animatie en overdreven geluidseffecten – kortom, het soort kluchtige en klunzige humor dat vandaag-de-dag niet meer gangbaar en/of populair is. (De vergelijking met Jerry Lewis dringt zich op, maar waar Wisdom altijd een zekere mate van sympathie bij mij opwekt, ergert de aangedikte achterlijkheid van Lewis mij bijna onophoudelijk.)
        De plot van deze film volgt het in Engelse films zo vertrouwde patroon van de little guy die het opneemt tegen het grote gewetenloze conglomeraat en lange tijd lijkt te gaan verliezen maar uiteindelijk tóch... Belangrijker echter zijn de set pieces, de lange scènes die bijna los van de plot lijken te zijn bedacht en waarin Wisdom alle gelegenheid krijgt om zijn vaardigheden te demonstreren. Zo ruïneert hij een chique tuin met een elektrische grasmaaimachine, zet hij een spel golf (letterlijk) op z’n kop en slaagt hij er als climax in om het gebouw van de grote concurrent (via matte painting opgetrokken op het parkeerterrein van de Pinewood-filmstudio!) totaal uit te wonen, en dan heb ik nog niet eens de scène met de gedrogeerde appels en de buikdanseres genoemd). Verrassend tegenwicht voor de humor wordt geboden door een scène met Norman en zijn geliefde paard Nellie in de regen, op een merkwaardige manier ontroerend (ik vermoed dat Brix daar op doelt in zijn bericht van 6 maart 2012). Hoogtepunt echter is de hilarische openingsscène van twaalf minuten waarin drie slapers wakker worden en met ogen dicht langs elkaar heen aan hun ochtendrituelen beginnen, waarbij er zó overtuigend gegaapt worden dat ik er zelf loom van word (bijna een aparte “stomme film” op zichzelf).
        Al deze scènes zijn bepaald niet subtiel, gericht op maximale materiële vernietiging en zeer “broad” geacteerd, en wie daar niet tegen kan zal de hele film met gekromde tenen en samengeknepen billen bekijken. Vermoedelijk zal die kijker dan evenmin onder de indruk zijn van het talent dat zich uit mag leven in de bijrollen, zoals onder anderen Jerry Desmonde (zoals wel vaker Wisdoms opponent, hier in zijn laatste rol voordat hij zelfmoord zou plegen), Edward Chapman (eveneens een regelmatig terugkerend gezicht in Wisdoms films), Frank Thornton (later bekend als Captain Peacock in Are you being served?), John le Mesurier (uit Dad’s army), Richard Vernon (de man in de treincoupé bij de Beatles in A hard day’s night) en last but not least in een héél klein rolletje Imogen Hassall, vanwege haar fysieke attributen the Countess of Cleavage genoemd, hier in haar debuutfilm (en uit wanhoop over het vanwege haar typecasting beperkte aanbod aan rollen zou ook zij uiteindelijk zelfmoord plegen).
        Hoe dan ook, van alle films die ik van Wisdom heb gezien heb ik dit altijd de leukste gevonden: een snelle opeenvolging van energieke scènes die altijd goed naar een climax toewerken, met mooie bijrollen, karakteristieke sixties-comedy-muziek van Ron Goodwin, fraaie lokaties en heldere kleuren (Wisdoms eerste kleurenfilm voor Rank). Wie gevoelig is voor Wisdoms screen persona zal op basis van déze film misschien kunnen begrijpen waarom hij in de jaren vijftig en zestig de meest succesvolle Engelse filmkomiek was. “MR. GRIMSDALE!!!”

Misschien wel de beste komedie met Norman Wisdom. De lange intro met de slaperige Norman is hilarisch, als hij van die trap afrolt (wat een stuntman toch ook!). Ook de scene als pastoor op het golfterrein is ongelooflijk grappig! De hele film is gewoon perfect gemaakt: geestig en ook pakkend (de liefde van een man voor zijn paard).

Eerste kleurenfilm van Norman Wisdom, maar niet zijn beste. Veel te veel slapstick en minder verfijnde Britse humor. Zo is het begin van de film teleurstellend.
Het beste vond ik wanneer er allusie werd gemaakt naar personen en andere filmfragmenten : Charley Chaplin (het slot van "City Lights"), Stan Laurel (in het haar krabben), de twee gunfighters tegenover elkaar in vele westerns en Donald O'Connor ("Make 'em laugh") in een hilarische dansscène.
Had er meer van verwacht.

Vond het begin juist uitstekend, en het eind nog het minst wanneer het wat chaotisch en rommelig

wordt. Dit is in vrij korte tijd de vijfde of zesde film die ik nu van Wisdom heb gezien, en ik begin ze

steeds leuker te vinden.