The Blue Bird (1940)

Tweede verfilming (er zijn er drie) van een toneelstuk (van Maurice Maeterlinck) over Mytyl en haar broertje Tyltyl. En lijkt enorm veel op het jaar daarvoor uitgebrachte The Wizard of Oz, inclusief het zwart/witte begin. Maar dan wel met een meer moralistische en zoetsappigere boodschap. Het zal de eerste flop voor Shirley Temple zijn. Die zwart/wit beelden zijn trouwens aan het verhaal toegevoegd, en verwezen naar de oorlog die in Europa gaande was. Nadat de kinderen zijn gaan slapen gaat de film over in kleur en staat de fee Berylune voor de deur. Zodra zij de hond Tylo, poes Tylette en het licht in mensen heeft veranderd begint de zoektocht naar de blauwe vogel. Ze komen in het verleden, het land van Luxe, in de bossen en in de toekomst. En dat allemaal met een suikerzoet moraal. De film vergeet hierbij domweg de basis-missie om magische te zijn. Nu heb ik het verhaal niet gelezen maar er schijnt daarin nog een wat duistere kant te zitten, dit was een mooi tegenwicht geweest en een aangename afwisseling . Die afwezigheid van magie en avontuur zijn nu de reden waarom de film niet is geslaagd.

De Hollywood-versie van een klassiek Europees symbolistisch toneelstuk waarin de aantallen meereizende personages en bezochte lokaties beide aanzienlijk zijn gereduceerd, maar de opzet en de moraal redelijk intact zijn gebleven. De geweldige sets (het kerkhof, het Kingdom Of The Future) en idem belichting leveren een film op die qua kleurenpracht lijkt te willen concurreren met Alexander Korda's The thief of Bagdad uit hetzelfde jaar, de onbetrouwbare Gale Sondergaard is sterk als altijd, en de bosbrand oogt nog altijd waarlijk verbluffend, maar terwijl joolstein magie en avontuur mist, zie ik nog een ander gebrek : om met Leonard Maltin te spreken, "this lavish Technicolor fantasy has everything but charm". Er zit weinig lichtvoetigheid in, Shirley Temple speelt eigenlijk een vrij bits kreng, de klagerige John Russell als haar broertje moet één van de onverdraaglijkste (en onverdraaglijkst acterende) filmkinderen zijn die ik ooit heb gezien, en de geluidsband is volgespijkerd met strijkers (zoals wel vaker bij films uit deze tijd, maar dat gaat me altijd pas opvallen wanneer de film zelf me niet voldoende in beslag neemt). Dat ik de film toch nog redelijk geboeid heb uitgezeten had meer te maken met het toneelstuk van Maeterlinck dat met de film zelf.
        Wel opmerkelijk is dat er een vrij somber element uit het toneelstuk niet voor deze zoetsappige film is geschrapt maar vrijwel integraal is meegekomen. Als de twee kinderen in het Kingdom Of The Future hun toekomstige zusje (dat dus nog geboren moet worden) ontmoeten zijn ze eerst opgetogen, maar al spoedig helpt zij hen ruw uit de droom :

Meisje : I'll only be with you a little while.
Mytyl : And then – you're going away?
Meisje : Yes.
Tyltyl : Oh... it's hardly worthwhile you coming at all, is it?
Meisje : It would seem so, but we can't pick and choose.

In het toneelstuk vertelt ze dan ook nog dat ze drie ziektes (roodvonk, kinkhoest en mazelen) meebrengt, en dat ging de filmstudio dan kennelijk te ver, maar dat het jonge zusje al zo snel en met zoveel woorden ten dode wordt opgeschreven is toch een opmerkelijk duistere insteek voor een Hollywood-sprookje uit deze tijd.