La Symphonie Pastorale (1946)

Meer dan 6 miljoen Fransen haastten zich toen naar de cinemazalen om er topster Michèle Morgan als blind meisje aan het werk te zien en voor Pierre Blachar als de op haar verliefde dominee.

Ze kregen een heel mooie, integere, vooral psychologische witzwart film te zien die de roman van André Gide sober verhaalde.

En er is niet alleen het intrige van de jonge vrouw die tijdens haar blindheid als het ware op alle vlakken werd geleid en daarnaar ervaart in een heel andere, veel rauwere en realistischer wereld te zijn terecht gekomen, maar er is ook de verwijzing naar de kijk van de wereld op gehandicapten. "Gehandicapten zijn er om een aalmoes te krijgen en om medelijden mee te hebben", zegt de dominee, terwijl er nooit werd aan gedacht de toestand van de blinde te verbeteren. Toeval of niet, in 1946, werd in Frankrijk een eerste wet gestemd die meer kansen bood aan gehandicapten, wat tewerkstelling, zorg en tegemoetkomingen betrof.

Ik dacht het eerste deel naar een sentimentele Kerst-film te kijken, die ongetwijfeld zou eindigen in Gertrude die onder kerkgezang de kerk betreedt, haar dankbare, ziende blik gevestigd op de goedhartige pastoor- maar hoewel die scène er wel in zit, maar dan net wat anders van toon, is het geen zoetsappigheid troef maar eerder een duister drama waarin de menselijke zwakheden centraal staan.

Zo is de op het oog zo brave pastoor niet bepaald van het barmhartige soort. Zijn vrouw is een tragisch figuur verscheurd door jaloezie en bitterheid, en Gertrude zelf ontwikkelt zich tot een getroebleerde jonge vrouw. De setting in de besneeuwde bergen geeft extra cachet aan de ontwikkelingen.

Ik moest bij Blanchar trouwens steeds denken aan de oudere Charlie Chaplin.