The Virgin and the Gypsy (1970)

Een stijlvolle verfilming van een korte roman van D.H. Lawrence, een schrijver die in het door de Victoriaanse moraal getekende, hypocriete en bekrompen Engeland van de jaren twintig voor schandaal zorgde. Rond de jaren zeventig waren er nog twee andere knappe verfilmingen van werk van dezelfde auteur: "The Fox" van Mark Rydell - naar mijn gevoel de beste - en "Women in Love" van Ken Russell.

Kineast Christopher Miles werpt een blik op de schijnheiligheid van de post-Victoriaanse periode en kleurt deze met wat humor.

Yvette, dochter van een strenge dominee, keert na een verblijf in de Franse kostschool naar huis terug - in een Noord-Engelse puriteinse streek. Ze kan zich niet meer aanpassen aan haar omgeving en wil uit die sociale gemeenschap en het morele keurslijf, waarin ze geprangd zit, breken. De ontmoeting met een zigeuner, die op haar een fysieke aantrekkingskracht uitoefent, en de omgang met een vrijgevochten paar (Mrs. Faccett en haar minnaar) zorgen voor de nodige stuwkracht bij haar emancipatie.

Miles heeft alles op een poëtische gevoeligheid en met takt in beeld gezet. Hij hanteert een goede smaak en heeft zin voor details. Hij slaagde erin het delicate gegeven op een geraffineerde wijze gestalte te geven, zonder goedkope commerciële toegevingen of effecten. Een film die beslist mooi is om naar te kijken.

Engeland in de jaren twintig, altijd leuk. Mooie kostuums (de hoedjes!), interieurs, auto's, de standsverschillen. Ik zit altijd te genieten. Maar dit is geen 'Lady Chatterleys Lover', ook al is het van de zelfde schrijver. Het was ook niet z'n beste roman. Christopher Miles is geen Ken Russell en Franco Nero is slecht gecast als zigeuner. De passie spat ook niet bepaald van het doek tussen de leads en daar gaat het bij Lawrence toch om: passie contra stand en moraal.

Nog erger, er gebeurt weinig in deze film en er lopen nogal wat karikaturale types rond: een verkrampte domineesvrouw, een niet zo'n snuggere dominee, een dove oma. Daar kwam je in de jaren zeventig misschien mee weg, maar in een serieus bedoelde film wordt dat snel vervelend. Joanna Shimkus (getrouwd met Sidney Poitier!) heeft er vrij snel na deze film de brui aan gegeven.