Het Sacrament (1989)

Jan Decleir en Ann Petersen acteren zeer goed, net als de rest van de cast. Maar het sleperige, saaie, trage verloop van de film, met weinig medeleven met de karakters... 1.5 sterren

Meneer pastoor snurkt niet, zijn neus is verstopt

Ergens in een ver verleden heb ik eens flarden gezien van Het Sacrament. Misschien van tijdens een televisie-uitzending ten tijde van het overlijden van Hugo Claus? Ik weet het niet meer exact, maar in ieder geval liet de film altijd wel een indruk na. Ik was in ieder geval benieuwd wat een volledige kijkbeurt ging geven en gisteren dan eindelijk eens voor gaan zitten. De Leeuw van Vlaanderen was tot nu toe het hoogtepunt in het oeuvre van Claus, maar met Het Sacrament klopt hij die film volledig.

Want hoewel dit terug een film is die in lijn ligt van Vrijdag (het wel en wee van een gezin in een rustiek dorpje in Vlaanderen), is dit er wel boenk op. Een eenvoudig plot waarbij een familie een keer per jaar samenkomt om de sterfdag van hun moeder te herdenken escaleert in een onderlinge vete met veel drank, eten en een zenuwslopend spelletje Charades. Claus weet vanaf het prille begin een zekere spanning op te bouwen en slaagt er in om die de gehele speelduur vast te houden. Nergens zakt het Sacrament in en hoewel het einde misschien iets te hard voor de hand ligt, is het wel het perfecte einde. Zeker die confrontatie tussen Jeanne en Deedee als slotbeeld is een goede zet. Verder is dit wel een film waar het theatrale soms iets te hard van afstraalt. Wat op zich vreemd is aangezien het bronmateriaal geen theaterstuk is (in tegenstelling tot Vrijdag) maar effectief een roman. Claus heeft echter zijn roman 'Omtrent Deedee' later ook nog herwerkt tot het toneelstuk 'Interieur' dus misschien heeft hij daar een aantal zaken van overgenomen.

Maakt op zich verder eigenlijk weinig uit aangezien dat theatrale aspect best nog wel goed bij de personages past. Grote emoties gecombineerd met een setting die nooit verandert en een bombastische muziek zorgt in ieder geval voor een geweldig sfeerbeeld. Voor een stuk ook dankzij een uitmuntende cast. Frank Aendenboom heeft al in het verleden bewezen een uitstekende acteur te zijn (in producties van Claus en ook daarbuiten) maar ook Jan Decleir en An Petersen spelen de pannen van het dak. Carl Ridders is als Claude af en toe net iets teveel op het randje, maar geraakt er goed mee weg. Toffe bijrol ook van Marc Didden (grappig eigenlijk hoe Claus vaak niet-acteurs laat opdraven in zijn oeuvre) maar ook An De Donder (in haar eerste en enige filmrol) is een goede keuze gebleken.

Indrukwekkend, zoveel is duidelijk en het verbaast me dat de film hier zo laag wordt gewaardeerd. Dat niet iedereen hier iets mee kan begrijp ik, maar ik had dit op zijn minst toch wel boven de 3* verwacht. In ieder geval misschien wel één van de beste Vlaamse films ooit en dat is een aangename verrassing wanneer je er al die tijd van uit ging dat De Leeuw van Vlaanderen een one-hit wonder was. Nu nog De Verlossing en dan ben ik bij met alles wat Claus heeft geregisseerd.

4.5*

Aardige film waarin een aantal broers en zussen jaarlijks bij elkaar komen om hun overleden moeder te herdenken. Aangezien de setting zou de film zo op een toneelstuk gebaseerd kunnen zijn. Uitstekend samenspel van de cast en de scenes afzonderlijk zijn ook goed. Echter gaat het niet ergens naartoe. Net geen 3.5 sterren.

Festen op z'n Vlaams. Hugo Claus schreef het scenario al eerder, goot het in een roman wat een toneelstuk werd en uiteindelijk toch een film met Claus zelf als regisseur. De familiesamenkomst is zeer herkenbaar voor Vlaanderen in die generatie. Familiale samenkomst met de nodige ruzies, maar ook tijd voor een fleske wijn, kop met mosterd, een kaartje leggen en dan zat terug in de auto naar huis. Waar geheimen niet zo geheim zijn, maar geheim blijven zolang ze niet worden uitgesproken.

De cast is voor een Vlaamse film uit de jaren '80 zeer indrukwekkend met oa Frank Aendenboom, Ann Petersen, Jan Decleir en Chris Lomme. Een film uit zijn tijd waarin nog een mix werd gesproken van gekuist Nederlands en hier en daar het nodige dialect. Gefilmd in Kobbegem, één van de vele kleine Vlaamse gehuchten waar de tijd is stil gestaan met een 800-tal inwoners.

De film is op zich niet slecht, maar Claus is meer dan filmmaker een toneelregisseur. En dat vertaalt zich ook naar het grote doek. De stijl en thema's zijn wat gedateerd, maar het blijft nog wel de moeite.