Hélas pour Moi (1993)

Dromerig.

Als ik een hoed ophad zou ik hem afzetten voor Godard, de man heeft de locaties perfect uitgekozen. Mooi en fris, dromerig, mooi passen bij de filosofische teksten. Het camerawerk vult daar alles mooi bij aan.

Jammer dat ik met elk filosofisch stuk evenveel kon. Sommigen miste me dan ook echt compleet en dat is dan de film zijn grootste minpunt, dat hij veel toegankelijker mocht zijn.

***

Godards verandering sinds de jaren '60 zit 'm voor een belangrijk deel ook in de thema's en referenties. In de jaren '60 veel Hollywoodcinema, later veel politiek en in films als deze mythologie, religie en filosofie.

Ik heb een aantal van de problemen van Mochizuki ook. Films als deze vind ik visueel niet mooi genoeg, slepen me niet echt mee en houden me te veel op een afstand om me uitgedaagd te voelen. Ik wordt al moe als ik eraan denk om alle verwijzingen uit deze film uit te moeten pluizen. Het fascineert me wel bij vlagen en er zijn talloze films die ik minder boeiend zou vinden.

In de kern best interessant (vrij letterlijk: de stukken tussen de "Goddellijke" Depardieu en zijn vrouw waren het interessantst), maar minder wijdlopig zou de film goed gedaan hebben.

2.5*

Jean-Luc Godard profileert zich weer als kunstzinnige filmmaker. Hélas pour moi is zo'n film die zo kunstzinnig is, dat mij veel ontging. En dan ben je me kwijt. Ik sta open voor alternatieve vertelwijzen en het afwijken van cinematografische conventies; iets wat Godard als geen ander doet. De Franse cineast zal ongetwijfeld overal een betekenis achter hebben, maar het is mij te poëtisch. Los daarvan is Hélas pour moi erg fraai geschoten, waarbij een mooie wisselwerking plaatsvindt tussen de personages en de omgeving. Qua acteerwerk zit het ook wel goed en de referenties naar andere cinema waaronder het horrorgenre kon ik ook wel waarderen.

Een erg ontoegankelijke film van Godard; voor wie ervan houdt.

Een zeer moeilijke film om te volgen. Heb me nadien nog ingelezen en dan blijkt het te gaan om een verfilming van de mythe uit de Griekse oudheid waarin Zeus de menselijke vorm van de echtgenoot van Alcmene aanneemt om met haar seks te hebben. In deze film wordt dit vertaald naar de relatie tussen Rachel en Simon, gespeeld door respectievelijk Laurence Masliah en Gérard Depardieu, in laat twintigste eeuw en gesitueerd aan het Lac Leman (beter bekend als Meer van Genève). Hoewel dat op zich een klare verhaallijn is, moet je het eerste half uur allerlei op het eerste zicht niet geconnecteerde scenes, beelden en gedeclameerde quotes doorworstelen. En nadien ook nog tussendoor. Een film die een tweede en derde herziening vraagt, om het allemaal ooit te willen vatten, en dan nog. Het verhaal wordt deels verteld vanuit het verhaal van een publicist die op onderzoek uitgaat om de missende pagina’s van een mysterieus manuscript op te helderen, die het al of niet waargebeurde verhaal van Simon en Rachel weergeeft. Heden, verleden en verbeelding vormen een kruispunt in deze film, met nog een veelheid van randfiguren die ik geen plaats in het geheel heb kunnen geven. Niettemin heb ik bij de films van Godard wel steeds het gevoel dat er voor de maker zelf een duidelijke structuur aanwezig is, en dat de kijker in de positie van onderzoeker wordt geplaatst. Het komt niet vanzelf, en een zakje popcorn brengt waarschijnlijk ook al geen soelaas. Uitdagende film, en wel fraai vormgegeven.

Zoals alle Godard-films is ook deze een soort van omgevallen boekenkast waarbij je niet alleen struikelt over de stroom van de dichterlijke, quasi-diepzinnige uitspraken maar is ook het verhaal weer complex of zelfs onontwarbaar is. De thematiek is echter meestal wel helder, hetgeen de films sowieso thematische coherentie geeft, en hier is dat we het geloof en het ritueel en daarmee de zekerheid zijn kwijtgeraakt zodat ons slechts het verhaal resteert waarbij het echter de vraag is of het geloof en het ritueel toch niet nog bij ons zijn bij wijze van overlevering – welke waarheid onuitsprekelijk en onuitbeeldbaar is en film haar slechts tot banaliteit reduceert – en in een nieuwe gedaante zoals de liefde kan terugkeren. In feite is dat het ook verhaal van de film die een hervertelling is van de mythe van Amphitryon: toen Amphitryon z’n vrouw even verliet nam Zeus de gedaante aan van Amphitryon om z’n vrouw zwanger te maken, hetgeen ook de film helemaal verwarrend maakt.

Het verhaal van de film is zo een uitbeelding van de thematiek ervan: zoals elke Godard-film oogt de film louter rommelig maar zit het knap in elkaar en weet Godard ook altijd qua beeld en geluid te verbluffen, al is het genot sterk conceptueel zodat de kijker op de proef wordt gesteld. Toch denk ik dat deze film wel geslaagd is.