Breakdown: 1975 (2025)

1975 was een sleuteljaar in de Amerikaanse filmgeschiedenis. Fans van films en van politieke geschiedenis komen aan hun trekken in deze fascinerende dissectie van het jaar 1975, waarin Amerika moest bekomen van het Watergateschandaal en het verlies van de Vietnamoorlog. Martin Scorcese, Ellen Burstyn, Joan Tewkesbury en Albert Brooks vertellen over hun ervaringen bij het maken van Alice Doesn’t Live Here Anymore, Nashville en Taxi Driver. Oliver Stone, Josh Brolin, Cameron Crowe e.a. vertellen over de impact die de films (die een weerspiegeling waren van de tijdsgeest) op hen hadden, zowel persoonlijk als professioneel. Een uitstekend gemonteerde, fascinerende (film)geschiedenisles.

Fascinerende, knap gemonteerde documentaire over het politiek bewogen jaar 1975 en de keur aan geweldige films die in dat jaar werden uitgebracht. Aan de hand van slim gekozen fragmenten uit die films trekken de gebeurtenissen van 1975 aan ons voorbij en zien we hoe het reilen en zeilen van de Verenigde Staten wordt gereflecteerd door Hollywood. De prima voice-over is van Jodie Foster, die in 1975 te zien was in... Taxi Driver.

Donderdag even een documentaire en dat werd deze Breakdown 1975 die, mij zonder dat ik wist waar het over ging, mij wel leek de interesseren. Maar wat was er dan zo bijzonder aan 1975? Vervolgens bleek het toch vooral te gaan over een soort van revolutie in de Amerikaanse filmcultuur.

En in feite is het om van te watertanden wat er in die periode allemaal gemaakt werd want het regent letterlijk klassiekers en topfilms zo niet films die in de top 250 staan. En wat nu een film is, een goede film, was toen een voetnoot in de geschiedenis, een stem van de straat, een gevoel dat lijkt te leven met films als Dog Day afternoon en Taxi Driver waar het hoofdkarakter voor zichzelf opkwam ook al was het een anti-held. Men is geïrriteerd, het broeit op straat, en de man die voor zichzelf opkomt en verzet pleegt spreekt aan, iets dat in verschillende cinema gevallen weer doorslaat naar een soort van rechtvaardig eigen rechter spelen zoals in het geval van Death Wish. Tevens is er het gevalletje Jaws waar de gemiddelde kijker ook een beetje verruwd en kennelijk sensatie wil zien.

Maar daar is nog lang nog niet alles mee gezegd met politieke statements en onthullingen zoals in All the Presidents Men en MASH maar komt er ook een hele stroming op gang voor het donkere deel van de bevolking waar uiteraard de kaart racisme weer gespeeld wordt omdat er films zijn waar geen enkele donker gekleurde in de zit. Interessant is dan wel weer te zien hoe het donkere gedeelte van de bevolking een 'spokesperson' krijgt in de vorm van Richard Pryor die durft te zeggen waar het op staat en waarschijnlijk in die tijd 'groundbreaking' was. Ik vind de beste man een grote ergernis maar dat verder terzijde. Maar zelfs dan zijn we er nog niet met een ware explosie aan andere genres met een scala aan rampenfilms, feel good en humor voorbij komen waar ook nog eens een brede verscheidenheid van een bekende, acteurs en regisseurs hun licht op deze periode laten schijnen.

En op zich is dat allemaal heel erg interessant, is het bijzonder te zien wat deze gouden periode van Hollywood allemaal gebracht heeft, maar dan...wat dan? Is er een politiek statement? Heeft dit scala aan films, de wraakfilms bijvoorbeeld, het moraal ingevuld van de gemiddelde Amerikaan? Is er een diepere laag of hebben we slechts een encyclopedische opsomming van een heel goed jaar? De vraag rest schuilt er een boodschap achter deze opsomming van films? Buiten dat was het beste vermakelijke documentaire met een werkelijk God zalig lijstje films.