Mr. Nobody against Putin (2025)

Vanaf 15 januari 2026 in de bioscoop (Bantam Film)

Paval Talankin is docent op de basisschool in Karabash, een ernstig vervuild industriestadje in de Oeral met zo’n 10.000 bewoners. Hij is ook de schoolfotograaf en de deur van zijn kantoor staat altijd open voor leerlingen. Alles verandert wanneer Rusland Oekraïne binnenvalt. In de wetenschap dat hij op enig moment zijn land (en zijn moeder) voorgoed zal moeten verlaten vanwege zijn daden, besluit hij de veranderingen op school en het videomateriaal dat hij (vaak ook op last van de overheid) vastlegt te archiveren en te delen met de buitenwereld. Talankin benadert het ernstige en verontrustende onderwerp met een luchtige toon en een mate van zelfspot die doet denken aan het beste werk van Michael Moore, waardoor het even interessant als amusant is.

De grove aanpak van de propagamachine van het Kremlin in het Russische onderwijs. Erg goed in beeld gebracht.

Ik vind deze documentaire, waarin we – overigens op een opvallend humoristische wijze om het bizarre van de toestand te benadrukken – kijken naar de ‘militarisering’ van de kinderen op een Russische school, interessanter dan het schieten aan het front in de documentaire 2000 Meters to Andriivka, die ook in de bioscopen draait, omdat we er meer van leren en eigenlijk nog veel verontrustender is. De ‘leraar’ die de veranderingen op zijn school na de inval in Oekraïne filmt heeft een vreemde baan op de school: hij is videograaf en evenementenorganisator maar dat stelt hem wel in de gelegenheid alles te filmen. We zien hoe de Russische Staat lessen, ceremonieën en uitspraken verplicht stelt die de kinderen indoctrineren met liefde voor het vaderland en steun aan de speciale militaire operatie en daarna de kinderen ook actief voor de strijd mobiliseert en militariseert door hen kennis te laten maken met wapens en het leger waardoor de kinderen weldra als een heuse Hilerjugend door de school marcheren.

Voor onze ‘leraar’ is het allemaal een gruwel want hij is tegen de oorlog en doorziet de propaganda. Volgens zijn moeder, die ook op de school werkt, houden mensen nu eenmaal van oorlog en zal er dus altijd oorlog zijn, maar onze filmer was altijd al anders dan andere jongens: er is een suggestie dat hij homoseksueel is (op humoristische toon vertelt hij dat hij al zijn boeken keurig op kleur heeft geordend) en je begrijpt waarom Poetin ons Europeanen allemaal als homo’s ziet want wij willen en kunnen, net als onze filmer, niet vechten. Het geeft weinig hoop op vrede (als je die nog zou hebben) en zoals Poetin is te horen in de documentaire: een oorlog win je niet met generaals maar met leraren. Want een oorlog vergt opofferingen van de hele bevolking (voor het vaderland) en daarmee benoemt hij impliciet de grote zwakte van Europa: wij wentelen ons decadent in onze welvaart en lijken niet bereid dat op te geven om te gaan vechten. Ik herinner me dat IS in Irak ook de kleine kinderen al opleidde voor de oorlog, maar gelukkig werd IS (voorlopig) uitgeschakeld. Dat gaat met Rusland echter niet gebeuren en de documentaire laat zien dat Poetin de Russen mentaal voorbereidt op een hele lange oorlog en een blijvende aanwas van kanonnenvoer. In feite is dat niet uniek (de moeder heeft ergens ook gelijk), maar is alleen Europa uniek: de hele wereld is zich momenteel aan het voorbereiden op oorlog, behalve Europa (die denkt dat ons eigen internationale recht ons zal beschermen of zo). Dat voorspelt weinig goeds voor Europa en deze documentaire drukt onze neus op de feiten.

Zo’n mobilisatie van de gehele bevolking voor de doelen van de Staat, in de eerste plaats voor oorlog, is kenmerkend voor het fascisme waarmee het andere wezenlijke kenmerk samenhangt: er kan geen ruimte zijn voor ‘verdeeldheid’ dus dissidente stemmen of persoonlijke vrijheden die botsen met het doel van de Staat. Onze filmer, die stiekem tegen de oorlog protesteert, zal door het regime worden gezien als een landverrader en omdat hij het filmmateriaal naar de vijand (Europa) smokkelt en de Russische eenheid ondermijnt bovendien als buitenlandse spion, maar hij weet op tijd Rusland te ontvluchten. De documentaire verheldert aldus impliciet zowel de retoriek als het gevaar van Poetin voor ons.

Europa heeft een geschiedenis met gigantisch veel oorlogen. Een ongekend aantal oorlogen. En Europa houdt van oorlogen. Vooral de Oekraïne oorlog. De politieke leiders kunnen er maar geen genoeg van krijgen van die oorlog. Dat is hun favoriete oorlog. Je ziet ze niet echt over elkaar heen struikelen om vrede voor elkaar te krijgen? Nee, meer wapens en meer geld. En daarvoor steunden ze ook de oneindige Amerikaanse oorlogen.

Wat een dom propagandagelul.

Als Poetin de strijd staakt is de oorlog morgen afgelopen. Als Oekraïne de strijd staakt is Oekraïne morgen afgelopen. En dáárom verdient Oekraïne alle steun.

Poetin probeert de oorlog in stand te houden, Europese leiders proberen Oekraïne in stand te houden.

Noem mij maar dom en herhaal lege leuzen van de partij die je hebt gekopieerd uit de media. Die 'steun' heeft gezorgd dat Oekraine alleen maar meer land en mensen heeft verloren.