Den Stygge Stesøsteren (2025)

O....had geen idee dat dit een Noors-Zweeds-Deens-Poolse herbewerking van het eeuwenoude sprookje van Assepoester was maar tjonge dit was grandioos! Zoals wel vaker de laatste jaren bekijken ze sprookje vanuit een ander perspectief; de slechterik is niet zo slecht en de hoofdpersoon niet zo goed. Stiefzus Elvira is het slachtoffer van onmogelijke vrouwelijke schoonheidsnormen en moeder Rebekka's zoektocht naar rijkdom. De arrogante Agnes (Assepoester) wil niets met de over het paard getilde prins Julian en heeft veel liever seks met de staljongen.

Wat deze remake zo goed maakt is dat de omgekeerde "Bibbidi-bobbidi-boo" transformatie je echt kippenvel bezorgt! De 18e-eeuwse cosmetische chirurgie wordt op groteske realistische wijze met praktische effecten in beeld gebracht. Degene die er zijn, zijn heel goed gedaan, enorm smerig en vol in beeld! Ook naakt (borsten en penis) en seks zijn gratuit in beeld. Dit alles is doorspekt met slinks duister gevoel voor humor, geen recht-in-je-gezicht humor maar erg subtiel. Naast de horror zijn het kostuumontwerp en de cinematografie van de film visueel boeiend. Zeer goede acteerprestatie, fantastische hoe Lea Myren de stiefzus speelt, gecombineerd met opvallende SFX-make-up smerigheid maakt dat dit één van de beste versies van sprookje is.

Assepoester is een sprookje van de gebroeders Grimm. De versie van regisseur Emilie Blichfeldt is bepaald niet sprookjesachtig. Ze maakt een horrorversie die baadt in een duistere sfeer en niet vies is van bloed, gore en slijmerigheid.
Elvira is de naam van de lelijke stiefzuster. In het sprookje heeft ze niet eens een naam. In de film is ze het belangrijkste personage. Van gegoede afkomst maar nu verpauperd. Het is haar droom en die van haar moeder om de prins te trouwen en zo de financiën weer op orde te krijgen. Er is een vervelend feit. Elvira is niet knap. Daar weet de akelige moeder wel raad op. Elvira’s neus wordt op pijnlijke wijze herbouwd. Met naald en draad worden valse wimpers geplaatst. Tijdens de operatie betoont Lea Mathilde Skar-Myren (die Elvira gestalte geeft) zich een heuse screamqueen. Haar geschreeuw wordt op den duur zelfs onderdeel van de muziek die bestaat uit synthesizerklanken die eerder sinister dan sprookjesachtig klinken. Leuk gedaan.
En hoe zit het ondertussen met Assepoester? In de film heet zij Agnes. Van gegoede komaf, maar door stiefmoeder en Elvira gedegradeerd naar huishoudelijke hulp. Terwijl Agnes de koeien melkt, ondergaat Elvira nog meer pijnlijke schoonheidsbehandelingen. Blijkbaar is al die heftigheid nodig om Elvira wakker te schudden. Elvira begint eindelijk te bemerken dat ze slechts een project is ten behoeve van de oudedagsvoorziening van haar moeder.
De vrouwen hebben het niet gemakkelijk in deze hardvochtige wereld. Ze lijden wat af. Van onderlinge vrouwelijke solidariteit is weinig sprake. Van liefde al helemaal niet. En ach, al die pijn en dat egocentrische gedrag leiden volgens het sprookje tot niets anders dan teleurstelling. Dat beseft de kijker (in tegenstelling tot de sprookjesfiguren) terdege.
Den Stygge Stesøsteren is een horrorsatire over schoonheidsidealen. Elvira laat de kijker zien wat zij voor schoonheid over heeft. We zien haar bloeden, pijn lijden en kotsen. Veelal vol in beeld en in close-up. Toppunt van smerigheid is wel de verwijdering van een lintworm via Elvira’s mond. Over de heftigheid van het groteske in deze film hoor je mij niet klagen. Den Stygge Stesøsteren is een heerlijke film.

Weduwe Rebekka [Ane Dahl Torp] trouwt met de veel oudere Otto [Ralph Carlsson] in de veronderstelling dat ze daarmee financiële zekerheid krijgt. Dat blijkt niet zo te zijn en dus is het aan haar oudste dochter Elvira [Lea Myren] om aan alle onzekerheid een einde te maken door ervoor te zorgen dat prins Julian [Isac Calmroth] haar tijdens een veredelde Missverkiezing zal kiezen als zijn bruid. Elvira is alleen niet de mooiste en dus wordt ze opgeleid door Sophie von Kronenberg [Cecilia Forss] en worden haar fysieke tekortkomingen (zonder verdoving) opgelost door Dr. Esthétique [Adam Lundgren] met wat hulp van Elvira’s zus Alma [Flo Fagerli]. Maar de meer aantrekkelijke stiefzus Agnes [Thea Sofie Loch Nœss] dreigt roet in het eten te gooien. Myren is een openbaring in haar speelfilmdebuut en Blichfeldt maakt op even schokkende als hilarische wijze korte metten met de clichés van sprookjesfilms en – verhalen. De scènes met Dr. Esthétique (“Un, deux … trois!”) zijn een zwartkomische masterclass. Absoluut NIET aan te raden voor mensen die een cosmetische operatie op het programma hebben staan.

Doeltreffende noorse body horror-variant op het klassieke Cinderella-sprookje. Hier en daar iets te dromerig qua sfeer en ik had niet zoveel met de cameravoering en de vormgeving, maar de cast levert sterk spel en de plot is meeslepend en toepasselijk gruwelijk. Vooral richting de finale beschikt de film over een aantal momenten die nog lang op het netvlies blijven hangen.

Leuke alternatieve versie van het Assepoesterverhaal, waarin we Elvira volgen - één van de stiefzussen, niet behept met veel schoonheid maar wel iemand die alles ervoor overheeft om met Prince Charming (Julian heet ie hier) te trouwen. En in deze donkere komedie maar ook zeker body horror wordt haar ambitie en met name haar middeleeuwse cosmetische ingrepen prima weergegeven. Er zitten natuurlijk allerlei knipogen naar onbereikbare schoonheidsidealen in, maar de toon blijft vrij licht met een zwartgallige humor. Zoals het een sprookje betaamt is het gewoon Assepoester die alsnog wint en niet aan de manipulaties van Elvira ten onder gaat, en sterker nog, Elvira eindigt met zelfmutilatie en minder schoonheid dan waar ze mee begon. Ik vond de body horror eerlijk gezegd best goor, al komt dat ook doordat medische ingrepen mij niet zo liggen. Maar als film was het verfrissend en vermakelijk.

Lekker hoor, deze vrijmoedige variant op het Cinderella-sprookje van de gebroeders Grimm. Al is Cinderella hier de mooie stiefzuster, die niet op de prins uit is, maar het liever doet met de staljongen. Elvira is het lelijke zusje dat wel haar zinnen op de prins gezet heeft, maar ze maakt weinig kans, want ze ziet er niet uit. Daar moet dus wat aan gebeuren. Een film met een knipoog. Maar ook prachtig gemaakt en uitstekend geacteerd. Vooral de balletrepetities vond ik hilarisch.

Niet mijn smaak, dit soort rare horror. Sprookjes zijn van oorsprong veel meer horrorachtig dan Disney ons jaren deed denken maar dat maakt niet dat ik dit soort films echt leuk vind. Deze is te raar (en deed denken aan zo'n andere Scandinavische horror waar ik de naam niet meer van weet maar die smaakte me nog minder). 1,5*.