Wald (2023)

De setting is een dunbevolkte bos- en heuvelrijke streek in het noorden van Oostenrijk. De ideale streek voor iemand om de drukte van de stad en de stress van alledag te ontvluchten. Een idyllisch oord om in bij te komen. In het psychodrama Wald doet Marian na een traumatische ervaring een poging. Ze doet dat in het vervallen huis van haar overleden grootouders. Ze is bekend met de omgeving. Bekend met het koppige volk dat in de streek woont. Marian, een gerenommeerd journalist, hoopt in de streek waar ze is opgegroeid datgene te vinden dat ze nodig heeft om haar leven weer op orde te krijgen. Haar lijdensweg komt tot de kijker zonder sprankelende dialogen, met sprekende beelden en met uitstekend acteerwerk.
Het huis waarin ze haar toevlucht neemt, is een bouwval, is gelegen aan de rand van een dicht bos en ligt op tien kilometer afstand van het dorp. Een oude vervallen boerderij zonder stroom, met een muf interieur en een lekkend dak. Ontdaan van alle gemakken zoekt Marian de geborgenheid van vroeger. Dat valt niet mee als de mensen die zorg droegen voor die geborgenheid er niet meer zijn of zich vijandig gedragen. Haar jeugdvriendin Gerti bijvoorbeeld die haar als een verraderlijke levensgenieter beschouwt omdat Marian destijds na de dood van haar moeder zonder uitleg uit beeld verdween. Het is voor Marian de kunst om de muur van vijandige afwijzing die Gerti heeft opgetrokken, af te breken.
Regisseur en schrijver Elisabeth Scharang brengt het karakter van het dorp en zijn omgeving tot uiting in de microkosmos van de plaatselijke kroeg met zijn sjofele uitstraling. Een etablissement waar de lucht is vergeven van de geur van alcohol, tabak en simpel eten en de bevooroordeelde bezoekers zich argwanend en vijandig tegen Marian gedragen. Erg bekrompen. Erg beklemmend. Ook de kroeg is geen prettig toevluchtsoord voor Marian. Nee, Wald is geen vrolijk makend homecoming-drama. Er wordt een hoop depressiviteit over de kijker uitgestrooid.
De tijd verstrijkt. Het is herfst. Het is winter. De dagen worden korter. Tegen de avond trekt de nevel over het land. De sneeuw valt onbarmhartig naar beneden. Het donkere woud kijkt toe. Het landschap, het ingekapselde verleden en het trauma zorgen tezamen voor een onbehaaglijke sfeer. Het is koud, kil, nat en somber. Tegen dergelijke indringende somberheid zijn zelfs de zomers gekleurde jeugdherinneringen die bij Marian onherroepelijk naar boven borrelen, niet gewassen. In het heden staan het dorp en de streek eromheen veraf van idyllisch gekleurde herinneringen.
En juist op het moment dat ik mij wil overgeven aan een depressie worden voorzichtig optimistische aspecten aan het verhaal toegevoegd. In een (nog steeds) ongemakkelijk verhaal daagt het besef dat vriendschappen die eens waren, er wellicht nog steeds zijn. Gelukkig maar. Dat brokje optimisme had ik even nodig.