Retrograde (2022)

En nog even bij een documentaire gebleven die ook op Disney Plus stond in de vorm van deze Retrograde. Wat te verwachten wist ik niet helemaal van deze oorlogs documentaire maar goede beoordelingen lijkt het geheel wel te krijgen dus draaien maar.

Duidelijk is vanaf het begin de vrij rauwe, harde en ontnuchterende stijl. De meeste Amerikanen zijn al teruggetrokken, wat rest is een stel instructeurs die van het zieltogende en weinig gemotiveerde leger een eenheid moeten maken. Haaks daarop staat generaal Sami Sadat zelf die begeistert is, visie heeft en vooral betrokken is bij zijn troepen. Dat laatste zien we vooral in het ziekenhuis momentje waar de generaal polshoogte komt nemen hoeveel van zijn mannen gewond zijn geraakt en hoe het met ze gaat. Het betreft een moment dat mij doet denken aan een andere docu van Nat Geo genaamd Inside: Afghan ER over de eerste stop voor zware gewonde Amerikaanse soldaten. Een docu alleen geschikt voor kijkers met sterke maag want de afgezette ledematen en gruwelijke verwondingen komen massaal voorbij. Goed, terug naar Retrograde waar een stel stereotype 'special operatives' het leger van Sadat proberen bij te scholen in tactieken en wapenbeheersing maar onverwijld moeten terugkeren. Niet dat het veel uitmaakt want men vecht toch een verloren strijd tegen een fanatieke en van hun zaak overtuigde vijand, en er is geen lastiger vijand dan dat.

Voor wie weet wat retrograde betekent zal het met mij eens zijn dat de betekenis van het woord is wat wij zien in het vervolgd van de documentaire. Want terugtrekking en achteruitgang is wat wij zien, de buitenlandse troepen die aanwezig zijn om te sturen worden teruggetrokken, de troepen van Sadat zelf vechten een verloren strijd en verliezen terrein en de winst en het beleid van de Taliban houdt een terugkeer naar de steentijd in. De vicieuze cirkel krijgt verder vorm in een triest en uitzichtloze bedoening met de bevolking op de vlucht en soldaten die niet meer te motiveren zijn met als eindfase beelden die vergelijkbaar zijn met de laatste evacuaties uit Vietnam.

En dan heb je heel wat zou je zeggen, maar ergens blijft Retrograde toch wel een erg stroeve documentaire die niet erg gemakkelijk kijkt en best wel lang duurt voor het gevoel. We zien vooral Sadat bezoekjes brengen en naarmate de stress stijgt ijsberen, maar echt een heel duidelijk beeld betreffende grondwinst van de Taliban, hoe dichtbij die eventueel zijn en de angst of het gevaar ervan voel ik niet echt. Niet dat dit nu perse nodig is, want heel veel weten we wel, toch hou ik na afloop een beetje een onvoldaan gevoel over aan de film. Daarom wat mij betreft een kleine tegenvaller maar wel een voldoende.