Á Ferð með Mömmu (2022)

De trailer vertelt al over die typische IJslandse mix van treurnis en humor. Kristbjørg Kjeld, die de moeder speelt is ondertussen al 87 jaar en nog steeds als actrice actief. Sommige actrices in Engeland bijv. zijn ook van die leeftijd, maar bazuinen dat rond. Dat doet deze vrouw niet en speelt haar rol: een pratende dode op de achterbank en ik ken haar van vorige IJslandse films. En dan nu die film van Hilmar Oddson, de regisseur, die als twee druppels water op David Bowie lijkt. Aangekondigde datum: winter 2022, een rekbaar begrip vinden wij, maar aangenaam binnenshuis.

Leuk. Niet heel evenwichtig en soms ronduit flauw, maar groeide wel tzt en was toch best aardig.

Jón woont met zijn moeder en zijn hond in een kleine boerderij in een afgelegen gebied in IJsland. Een streek zonder enige infrastructuur van betekenis en dunbevolkt. Van alle gebieden in Ijsland die je met het woord afgelegen kunt omschrijven, spant dit gebied dat in het noordwesten is gelegen, wel de kroon. Driving Mum van de IJslandse regisseur en schrijver Hilmar Oddsson is van begin tot eind doordrenkt met melancholie en somberheid. Dat is te danken aan het scenario dat door de camera met weidse hoeken en in rustige beelden tot leven wordt gebracht het desolate van het geheel benadrukt. Dat is eveneens te danken aan de zwart-wit fotografie die prachtig is maar niet bepaald een vrolijke sfeer oproept. En net als je denkt dat de film verzinkt in allesovattende mistroostigheid, voegt Oddsson een flinke dosis zwarte humor toe.

De tragikomische aanleiding voor de roadtrip leent zich daar goed voor. Wanneer Jóns moeder overlijdt zorgt Jón ervoor dat haar wens om begraven te worden in haar geboortedorp ten uitvoer wordt gebracht. Hij brengt bij haar met enige moeite wat make-up aan en zet haar op de achterbank van zijn oude Ford Cortina waar al jaren niet meer mee is gereden, roept de hond en begint aan de roadtrip die naar het Zuiden van IJsland moet voeren. In een slakkengang voert de reis over hobbelige wegen en door een magnifiek ogend landschap. En zoals dat hoort in een roadmovie, zijn er om de zoveel meters ontmoetingen met passanten. Ontmoetingen die nu eens aangenaam en dan weer onaangenaam zijn.

Reiziger Jón ondergaat elke ontmoeting op een koele en onaangedane manier en vertoont daarbij amper enige verandering in zijn gelaatsuitdrukking. Dankzij zijn sociaal onhandige optreden ontspinnen zich heerlijke tragikomische taferelen. De ontmoetingen zijn niet de enige uitdagingen tijdens de trip. Vanaf de achterbank maakt zijn dode moeder het hem ook behoorlijk lastig. In de loop van de reis leert de kijker Jón steeds beter kennen en ziet in dat hij veel meer is dan een ongenaakbaar en stoïcijns persoon. Al naar gelang de reis vordert, krijgt hij meer laag en wordt interessanter. Menselijker ook.

Driving Mum schommelt heen en weer tussen bizar en zwart. Tussen komedie en tragedie. Tussen roadtrip en karakterstudie. Het verteltempo is traag en de kijker kan op zijn gemak al die aspecten van het verhaal tot zich nemen. Ik liet mij heerlijk onderdompelen in de ongewone sfeer en de merkwaardige belevenissen en had het met Driving Mum erg naar mijn zin.