Showing Up (2022)

Kunstenaar Lizzy [Michelle Williams] bereidt zich voor op een tentoonstelling en probeert zich daarom zoveel mogelijk op de creatie van haar kunstvoorwerpen te richten. Het helpt niet dat haar huurbaas Jo [Hong Chau], ook een kunstenaar, niets doet met de mankementen die Lizzy bij haar meldt. Portret van iemand die zich onttrekt aan de maatschappij waarin (niet geheel verrassend eigenlijk) bijster weinig gebeurt. Zo nu en dan is er wat gekibbel, verder zien we Lizzy tijdens haar scheppingsproces. Misschien dat fans van Bob Ross hier iets van poëzie in kunnen zien, maar de hoofdpersoon is sowieso een stuk minder toegankelijk.

Tegenvallende film over een kunstenares die voor een, door haar kat aangevallen, vogel zorgt. Een tergend trage slice of life film. Er gebeurd niet al te veel en de personages zijn ook vrij saai. Kelly Reichardt films moeten je misschien liggen, en dat is bij mij bij deze duidelijk niet het geval.

Nu deze film als 'previously unreleased' in de bioscoop te zien, doet het me pijn om bij deze film zo'n score en geen enkel positief bericht te zien. Deze film is namelijk een passend en zeer goed onderdeel van het oeuvre van Kelly Reichardt. Reichardt werkt opnieuw samen met Michelle Williams, die vrij onherkenbaar is qua styling en ook een beetje een zeurpiet. Dit maakt de film misschien iets minder toegankelijk, maar alle personages en de emotie ademen opnieuw de menselijkheid die een film als Wendy and Lucy ook kent. Het is zo puur en de emotie wordt zo mooi opgebouwd. Echt een aanrader, 4*

Voor Showing Up begeeft regisseur en schrijver Kelly Reichardt zich naar Oregon om zich aldaar in het kunstacademische milieu van Portland en in het leven van beeldhouwster Lizzie te verdiepen. De door Michelle Williams geportretteerde Lizzie is een rustige en teruggetrokken protagoniste. Haar collega-kunstenaar en buurvrouw Jo (Hong Chau) is een tegenpool en zorgt met haar frisse energie voor levendigheid. Reichardt maakt met Showing Up een film met een verhaal dat behoorlijk traag verloopt, redelijk luchtig is en gespeend is van melancholie.

Met de traagheid heb ik niet veel moeite. De luchtigheid beviel me minder goed. De luchtige inbreng van personage Jo en haar botsinkjes met Lizzie vond ik niet erg humoristisch. Ook de scènes die later in de film opduiken en een absurd tintje hebben en soms neigen naar situatiekomedie deden me weinig. De melancholische sfeer en de onderhuidse spanning die in First Cow (2019) en in Wendy and Lucy (2008) zo prominent worden geëtaleerd, ontbreken in Growing Up tot mijn grote spijt.

De film bevat kritiek op de kunstacademie en het kunstwereldje. Geen opzichtige kritiek. Reichardt gaat niet heel offensief tekeer tegen verschillende inzichten en problemen. De film is er niet heel uitgesproken over maar doet het op een subtielere en zinspelende manier. Vooral door het pure observeren van de personages en hun gedrag komen vragen bovendrijven. Zo komt bijvoorbeeld al snel de kwestie naar voren dat het moeilijk is om zich de tijd en het geld te kunnen veroorloven om volbloed kunstenaar te kunnen zijn. Naast het kunstenaarschap hebben de meeste kunstenaars een baan. Van enkel de merites van het kunstenaarschap kunnen maar weinigen leven. In de film komen diverse kunstprojecten langs, waarover vooral de schepper vol lof is. De geringe vreugde die de kunstzinnige objecten mij brachten, deed mij inzien dat het vrij logisch is dat veel kunstenaars geen bestaan als autonoom kunstenaar kunnen leiden. Om aansprekende kunst te kunnen maken, moet nu eenmaal geleden worden.

Reichardt presenteert scènes uit het dagelijkse leven van de personages en het staat de kijker vrij daarbij zijn eigen interpretaties te bepalen. Een aardige scène is in dit opzicht een scène waarin Lizzie en een collega naar een groep dansende mensen kijken. Een of andere cursus blijkbaar. Terwijl de collega de vertoning licht spottend observeert, gaat Lizzie niet mee in de spotternij. Zij neemt het blijkbaar wel serieus. Twee verschillende visies. Reichardt legt mij hier geen mening op maar gunt mij grootmoedig mijn eigen mening. En dat laat ik mij niet twee keer zeggen. Wat een sneue, onzinnige en belachelijke vertoning, dacht ik en voelde me daarna erg opgelucht en blij.

Naast het tonen van Lizzie's dagelijkse activiteiten heeft de film aandacht voor de kunstobjecten die zij vervaardigt. Reichardt geeft Lizzie erg veel tijd en ruimte om de kijker te plezieren met het aanschouwen van het productieproces dat moet leiden tot de geboorte van kunstzinnige objecten. Lizzie maakt kleine sculpturen in diverse kleuren. Sculpturen van vrouwen die in beweging zijn en fungeren als spiegels van haar eigen gevoelige persoonlijkheid, vermoed ik. Lizzie neemt het in ieder geval erg serieus. Als een figuurtje niet helemaal lekker uit de oven komt, is Lizzie erg gefrustreerd. Meer gefrustreerd dan gerechtvaardigd is. Alsof het om meer gaat dan om een beschadiging aan het object.

De diepzinnigheid en de emotionele lading zijn in Showing Up van een mindere orde dan in de films die ik eerder noemde. In plaats daarvan is er weinig relativering bij de personages en is er luchtigheid. De accentuering van beide dingen leidt niet tot een kennismaking met interessante personages of tot een fijne onderdompeling in een emotioneel geladen verhaal. Showing Up is een goed kijkbaar werkje maar de film raakte me verder niet heel erg.

Een verzameling gemiste kansen.

Om maar te beginnen, de stijl van de kunstvoorwerpen ligt me helemaal niet, en ook nog eens op een persoonlijke manier - ik heb wat kunstenaressen meegemaakt die dit soort dingen maakten, en dat roept niet direct iets positiefs bij me op. Evenmin doet het zweverige en nogal antisociale gedrag van Lizzy en Jo dat, je hoeft van mij echt niet de hele dag met andere mensen bezig te zijn, maar wat ze laten zien is gewoon onverantwoordelijk kleutergedrag en daar kan ik ook al niet zo goed tegen.

Maar het wordt erger. De beeldstijl is overweldigend lelijk, en dan wordt een deel van de beelden ook nog eens extreem slecht uitgelicht. Dat kan wellicht een bewuste artistieke keuze zijn, maar ik zie er vooral onvermogen en technische onkunde in. En wellicht zelfs onwil, een gebrek aan de wens om er iets van te maken. En ja, daar kan ik dus ook al niet zo goed tegen.