Pray Away (2021)

Ai... pijnlijk om te zien...

In eerste instantie omdat ik maar al te bekend ben met het christelijke wereldje. Gereformeerd opgevoed, twee keer per zondag naar de kerk en een hoop andere gewoontes. Als twintiger op zoek gegaan naar een moderne kerk, die veelal lijken op de Amerikaanse kerken.

De typische maniertjes, de haast manipulerende toon van (s)preken op een bedje van Calvinistische schuldgevoel: een ideale leerschool om verregaande opvattingen eigen te maken. Als je er midden in zit herken je de euforie dat je samen iets bijzonders meemaakt, maar van een afstandje voelt het haast sektarisch aan. Natuurlijk komen de uitersten aan bod in deze documentaire, maar de gedachte dat je door gebed verlost kan worden van ongewenste seksuele verlangens leeft nog steeds in veel charismatische kerken in Nederland.

Maar ten tweede is het vooral pijnlijk vanwege de identiteitscrisissen die van het scherm afspatten. Mensenlevens worden gemanipuleerd, blind lopen ze mee met het meest waanzinnige gedachtegoed om het gevoel er bij te mogen horen of zich eindelijk normaal te voelen. En eigenlijk zijn er alleen maar slachtoffers, want degenen die heilig in het gedachtengoed geloven geven het als zoete broodjes weer door. Ik kan er nog veel meer over zeggen maar ik geloof dat ik het hier bij wil laten.

Tot slot niet onbelangrijk om te noemen is dat de documentaire an sich geslaagd aanvoelt. Het wordt integer gebracht, de geïnterviewden zijn relevant en het beeld dat wordt geschetst is (helaas) zeer realistisch. *4.0

NB: de poster op Netflix is mogelijk nog treffender.

Toch maar een halfje omlaag, vond het een behoorlijk duffe bedoening. De religieuze idioterie van de Amerikanen was me al bekend en heeft al betere docu's opgeleverd zoals Jesus Camp. Weinig nieuws onder de zon, weinig aansprekende figuren en het duurt allemaal ook nog eens ontzettend lang.

De wetenschappelijke consensus zegt nu dat conversietherapie schadelijk is voor de doelgroep. Toch wisten groeperingen als Exodus en Living Hope vanaf de jaren 70 de indruk te wekken dat je (met hulp van de Bijbelse leer) kon afkomen van niet-heteroseksuele gevoelens. Zogenaamde ‘ex-gays’ als John Paulk en Yvette Cantu Schneider speelden een sleutelrol met hun mediaoptredens. Samen met andere sleutelfiguren kijken ze terug op de periode van “pray the gay away” in deze opmerkelijke, boeiende documentaire.