Zvizdan (2015)

In een drieluik schetst de Kroatische regisseur Dalibor Matanić met tussenpozen van tien jaar de recente geschiedenis van zijn geboorteland. Het zinloze etnische geweld; de wederopbouw waarbij de wonden nog niet geheeld zijn en er slechts incidenteel sprake kan zijn van samenwerking, c.q. toenadering; en tenslotte het nieuwe Kroatië, waar weer tijd is voor een feestje en de deur naar verzoening na rijp beraad openstaat. Intermezzo’s met kapot geschoten dorpen en beelden van het moderne Kroatië markeren de overgangen tussen de diverse periodes.

Ik vind het knap hoe Matanić op deze wijze het wel en vooral het wee van de laatste twintig jaar als het ware in een notendop samenvat. Dat hij voor de diverse hoofdpersonages steeds gebruik maakt van dezelfde acteurs, vond ik allerminst storend. Een confronterende, minimale film, die je ook als buitenstander niet onberoerd laat.

Ik vind het mooi gefilmd en goed gespeeld, maar de verhalen kregen mij niet in hun greep. Het raakte me op momenten wel, en ik houd van de realistische uitwerking. Kleine voldoende. 3*

Als je weet dat deze film drie keer het verhaal vertelt van een koppel dat door de Joegoslavische burgeroorlog hun liefde belemmerd ziet worden, dan kan je de rest van The high sun zo'n beetje wel uitspellen. In de uitwerking weet Matanic namelijk weinig bijzonders te brengen. Sterker nog, sommige ontwikkelingen, met name de dramatische momenten, zijn behoorlijk clichématig. Het raakte me dan ook niet. Het beste, want origineelste, is nog het derde verhaal en dan met name het einde. Verder in mijn ogen ten onrechte met prijzen overladen.

Een sterke passage in deze film die het heeft over de pijnlijke wonden die het Balkanconflict heeft geslagen, is deze wanneer in het eerste verhaal Jelena haar verdriet uitschreeuwt gevolgd door een rollend beeld van stukgeschoten woningen met de vele kogel-en granaatinslagen. Een heel suggestieve weergave van wat een ellende deze oorlog was.
Knappe opbouw en goed bedacht telkens 10 jaar tussen elk verhaal te laten waarbij aspecten als door oorlogswaanzin onmogelijk geworden liefde, smeulende haat en ook wroeging en uiteindelijk toch ook het signaal dat vergeving mogelijk is, knap uitgedacht aan bod komen.
Mooi camerawerk, ingepaste soundtrack en vlekkeloze vertolkingen.