I Am Greta (2020)

Vanaf 22 oktober in de bioscoop (Periscoop Film)

Wie gaat hier nou heen?

Waarom niet?

Waarom wél?

Zeker weten.

Voor de mensen die net ontwaken uit een coma en niet weten wie Greta is!

Ik dacht een paar maanden terug nog: hoe kan het eigenlijk dat er nog geen film over Greta is? ''Gelukkig''. Maar ook: ''het is een wonder''. Paar weekjes later zag ik de eerste aankondiging. Tsja.

Greta is wel het meest irritante kindsterretje sinds Jantje Smit begon met zingen. Bleh.

Met dat verschil dat zij de wereld probeert te redden terwijl Jantje Smit ons alleen maar dieper de ellende in heeft gedrukt.

Meeste mensen moeten een reden hebben om naar de film te gaan, willen ze een kaartje kopen. Niet een reden om niet te gaan.

Nou ja, de bioscoop heeft een tekort aan nieuwe films natuurlijk.

Greta is door times uitgekozen tot persoon vh jaar 2019. Een nominatie voor de nobel prijs Daar heb je je reden.

Waarom wordt er geen docu gemaakt over Boyan Slat? Deze Nederlander werkt 10 uur per dag om de oceanen op te ruimen. Wat heeft Greta gedaan?

Daar hecht jij veel waarde aan?

Net als Trump. Dus of je daar inderdaad veel waarde aan moet hechten...

Boyan Slat op plasticjacht gemist? Start met kijken op NPO Start - npostart.nl

En niet alleen afval dat er wordt opgeruimd..

Boyan Slats zeebezem veegt niet alleen plastic, maar ook zeedieren op - trouw.nl

Ik! Ik zag vandaag de trailer in de bioscoop en werd meteen erg enthousiast: deze wil ik zeker zien en ik heb 'm meteen in m'n agenda gezet! Het helpt natuurlijk wel dat ik Greta adoreer (al ben ikzelf helemaal geen klimaatactivist): zij is de Jeanne d'Arc van deze tijd en heeft ook nog eens veel en ontzettend leuke humor.

Iedereen heeft, net als een anus, wel een mening over deze jonge dame. Ik zou eigenlijk ook wel iets meer van haar willen zien (buiten de headlines) voordat IK er een oordeel over vel. Maar dat ben ik.

Een anus heeft een mening over deze jonge dame?

Je kunt het lezen zoals je wil natuurlijk.

Misschien wel iets voor de kinderen van Wouter:

Scholieren kunnen vrijdag gratis naar documentaire over Greta Thunberg | NU.nl

Kleuters voor een beter klimaat | Klikbeet - YouTube

Typisch? De film is nog niet eens officieel verschenen, of mensen hebben hun mening al klaar. Want Greta is dit, Greta is dat, en voor sommigen nog iets heel anders. Ze doet iets, als icoon van een beweging. En tegelijk juist helemaal niets, als tiener die zonder concrete oplossingen over de brug komt… Kan ‘I am Greta’ aan dat bipolaire beeld iets doen?

Voor wie met onbevangen blik de zaal betreedt: zeer zeker. Nathan Grossman toont immers niet alleen hoe het meisje is uitgegroeid tot een waar fenomeen, want de blik achter de schermen laat ook iets anders zien, met name de eenzaamheid, de angst, de stugheid die samengaat met haar syndroom van Asperger. De dagelijkse pasta met bonen, opgewarmd in een door Europa meegezeulde microgolfoven: soms zegt een beeld meer dan woorden kunnen…

Tussen de regels valt overigens heel wat te lezen en te zien. Zoals: waarom Greta? Omdat ze door haar onvrijwillig non-conformisme – wie anders dan iemand die semi-ongevoelig is voor de directe gevoelens van hiërarchisch hoger op de maatschappelijke lader geplaatste derden zoals Guterres, Trump, Juncker en konsoorten zou hen in hun eigenste bijzijn frontaal durven aanvallen? – tegelijk voor slachtoffer én voor held doorgaat. Ze wekt mededogen op - Asperger als ‘beperking’ - en simultaan geeft ze vanuit een persoonlijke noodzaak een emotioneel signaal. Zowel underdog als icoon: wie zal het verbazen dat de media haar blijven lusten?

Wat we echter ook moeten zien is dat ze, mede onder impuls van een weliswaar zorgzame vader, geraffineerd in de markt geplaatst wordt. Talloze interviews, uitnodigingen ver weg, radicale keuzes zoals een misselijkmakende (en dito in beeld gebrachte) oversteek van de Atlantische Oceaan per zeilboot: ze volgt de door haar ingeslagen weg steeds verder, en dat induceert lijden. Haar vader heeft het beste met haar voor, maar realiseert hij niet ook een eigen ambitie? Vaart Greta er wel bij, of realiseert hij dit deels ten koste van haar? Nathan Grossman stelt dergelijke pertinente vragen niet luidop, maar ze sudderen onder het oppervlak. Nogmaals: voor wie met onbevangen blik de documentaire bekijkt.

Ah, wat voor toekomst staat Greta te wachten? Ze wil studeren, maar móét haar queeste verder zetten – per slot van rekening van zichzelf. ‘I am Greta’ toont kortom heel mooi en ontroerend een onvermijdelijke verscheurdheid: hoe iemand ten prooi valt aan het eigen hypertroof geweten, maar daar door de manier waarop het brein werkt (Asperger) geen weerstand aan kan bieden. Is Greta vrij, even vrij als wij zijn? En werpt dat inzicht in de wijze waarop haar brein functioneert – denk aan de schitterende beelden waarin ze als een klein kind danst, of schaterlacht zoals een tiener van haar leeftijd niet meer hoort te doen – geen licht van mededogen op haar figuur?

Samengevat, wat krijgen we te zien? Greta als icoon, én Greta als product. Het lijkt er op dat ze nog maar weinig moet zeggen, haar snoetje volstaat. Gewoon hier en daar een selfie, een zoveelste speech die vaak een nog woedender en meer gepijnigde variatie is op de vorige…waar moet dit eindigen? Denk je aan het slot niet dat Greta beter even van het toneel zou verdwijnen? Voor zichzelf, om niet te verworden tot een product (een spreekbuis die niet langer mens hoeft te zijn). Men noemt haar een Jeanne d’Arc…zien we dan ook dat ze nu al in brand staat?

Bewondering, medeleven, vertedering, hoop: you name it, en Nathan Grossman heeft het in zijn documentaire gepropt. Na ‘I am Greta’ moeten zowel de fans als de haters allicht hun mening over haar herzien. Is dat geen geweldige verdienste – nuance aanbrengen daar waar zowat iedereen al een positief dan wel negatief (voor)oordeel klaar heeft?

3,5*

Wat ik hier allemaal over Greta Thunberg lees, doet me toch weer hoofdschudden over zoveel onbegrip, laatdunkendheid, gebrek aan empathie en nog heel veel meer. Greta Thunberg is gewoon een jonge heldin, met ongelofelijke moed, die het opneemt voor de belangrijkste kwestie van onze tijd: de klimaat- en ecologische crisis. En dat met onvoorstelbaar veel doortastendheid, vastberadenheid en intelligentie. Terwijl ze altijd de nederigheid zelve blijft. Eén van de belangrijkste klimatologen van onze tijd, Michaël E. Mann zei dat hij voorzichtig optimistisch is dat de mensheid toch uiteindelijk nog zal blijken opgewassen te zijn tegen de grootste uitdaging waar ze ooit voorstond en die ons dankzij Greta Thunberg steeds duidelijker voor ogen staat. Zijn voorzichtig optimisme haalt hij voor een heel groot deel uit de wereldwijde beweging van jongeren voor het klimaat, die hoofdzakelijk door Greta op gang is gebracht en voornamelijk door een reeks zelfgeschreven speeches die enorm beklijven. Een prestatie zonder weerga. Dat is Greta. Ga jullie allemaal wat schamen.

De documentaire doet wat je verwacht: we zien Greta zowel voor de schermen met haar beroemde speeches voor wereldleiders als achter de schermen waar ze een gewoon maar ook getroubleerd meisje met sociale en psychische problemen blijkt. Dan blijkt duidelijk dat haar autisme en kinderlijkheid haar kracht is: ze is zo gefocused op haar boodschap waar ze zich intensief in heeft verdiept dat ze niets heeft met het politieke spel – ze wil er ook niets mee te maken hebben want ze wil dat de politiek stopt met loze beloftes (het spel) maar in actie komt – en zij de enige is die zichzelf is en de waarheid vertelt waar de politici slechts een rol spelen en betrokkenheid veinzen. Zo laat ze zien dat de koning geen kleding draagt en zet ze als een compulsieve hofnar de machtigen voor schut. Het is aldus haar waanzin waardoor juist zij de waarheid kan spreken (ze lijdt ook aan selectieve mutisme dat volgens haar betekent dat ze alleen spreekt als dat noodzakelijk is hetgeen nu het geval is omdat ze alarm moet slaan): ook in die zin – naast haar leidende rol in een ditmaal mondiale strijd om politiek in actie te komen om het leven op Aarde te redden – is zij de hedendaagse Jeanne d’Arc die immers ook werd gedreven door waanzin (hallucinaties) en een goddelijk soort roeping.

Zelfs de paus blijkt dan ook een bewonderaar van haar, al levert alle bewondering voor haar alleen maar ongemakkelijke situaties op omdat ze sociaal zo onbeholpen is: ze is de belichaming van datgene wat elke politicus wil hebben of veinst – authenticiteit en oprechtheid – maar is precies daarom ook ongeschikt voor de politiek: populariteit interesseert haar niet. Als antipoliticus kan ze ook niet leiden en wil ze ook niet leiden: ze is de strijd moederziel alleen begonnen en dat ze evengoed een beweging op gang heeft gebracht berust in wezen op haar ‘heiligheid’ als eenzame, kwetsbare strijdster voor de goede zaak. Natuurlijk ergert haar kinderlijkheid en gebrek aan diplomatie ook velen: ik zie dat het publiek op ImdB de documentaire – ik neem aan dat is bedoeld: de persoon Greta – met een extreem lage score (2,9) beoordeelt (en hier lijkt het ook die kant op te gaan) zoals Wouter zich al afvroeg hoe het kan dat überhaupt iemand deze film wil zien.

De documentaire neemt veel van haar heiligheid weg, want zoals haar stoornis haar de moed gaf op het hoogste podium de waarheid te vertellen zo zien we in de documentaire vooral het zwakke meisje achter de grootse Greta, een meisje dat de strijd begon vanuit een diepe depressie waarin ze jaren niet sprak en dat het zwaar heeft onder alle aandacht en verantwoordelijkheden die haar activisme hebben meegebracht. In die zin heeft de documentaire bovenal de heilige Greta ontheiligd en de nu al legendarische klimaatheld weer tot mens gemaakt.

Hagiografisch geleuter.

Hoewel je als kijker uiteraard niet ontkomt aan Gretha's boodschap is dit zeker geen heiligverklaring van deze Zweedse klimaatactivist. Deze bijzonder openhartige documentaire volgt haar vanaf het moment dat ze vrijwel onopgemerkt voor het eerst op vrijdag van school staakt en met haar beroemde protestbord voor het Zweedse parlementsgebouw gaat zitten met een thermoskan en een paar boterhammen. Natuurlijk zien we hoe de aandacht groeit en de camera volgt Gretha ook wanneer ze spreekt bij een massale demonstratie in België, rondom de speeches bij de EU en de VN en film tevens haar ontmoeting met de Franse president Emmanuel Macron.

Deze documentaire begint echter met een beeld dat bepalend is voor Gretha zelf, maar ook voor de grote schare trouwe volgelingen, die overigens vaak meer geloven in haar integriteit dan in haar boodschap. Gretha zit zwijgend in het duurzame bootje waarmee ze de Atlantische Oceaan oversteekt om een Klimaattop in New York te bezoeken. Die reis is de opmaat naar Gretha's emotionele, meest kritische speech ooit en deze documentaire legt op indrukwekkende wijze bloot waar Gretha's woede, frustratie en verdriet uit voortkomt.

Op haar 15e heeft Gretha al gekampt met een langdurige depressie, mede veroorzaakt door het feit dat klasgenoten haar pestten en haar structureel uitsloten. Het spreekt voor zich dat zij tijdens al de media-aandacht nog steeds enorm worstelt met haar recente verleden en er is dan ook veel aandacht voor de sleutelrol van haar vader, die haar over vergezeld en haar constant op het hart moet drukken dat ze goed voor zichzelf moet zorgen. Gretha is geen heilige: ze is vaak halsstarrig en vader moet vaak heel lang (en streng) op haar inpraten voor ze overstag gaat. De meest memorabele momenten hebben dus eigenlijk niets te maken met het klimaatprobleem. Ronduit ontroerend zijn de momenten met haar paard en aandoenlijk zijn de scènes waarin ze in haar eentje danst of 'gewoon' dolt met haar ouders, haar zusje of haar geliefde honden.

Opvallend (en zichtbaar) is Gretha's bewustwording van het feit dat de uitnodiging van de VN en de EU veelal uitlopen op selfie-sessies: iedereen wil met haar gezien worden, maar niemand is bereid werkelijk naar haar te luisteren. Het is tekenend dat Vladimir Putin de enige is die de houding van wereldleiders ten opzichte van Gretha kan en durft te verwoorden. "I Am Gretha" werkt op verschillende fronten: het is het verhaal van een éénling die door haar volharding, oprechtheid en integriteit een wereldwijze beweging op gang weet te brengen; het schetst een beeld van de minachting en de hypocrisie waarmee de oprechte boodschap van een welingelichte, intelligente zelfverklaarde nerd wordt gebruikt voor PR-doeleinden; maar het is vooral een portret van een meisje dat enorme persoonlijke demonen en barrières heeft moeten en kunnen overwinnen in een poging haar eigen toekomst - en die van de planeet - in de juiste richting te sturen.

Slow chat en off topic berichten verwijderd. Ik weet dat het aanlokkelijk is bij docu's als dit, maar graag enkel over de film aub.