Sylvana, Demon of Diva (2018)

Schamel.

Documentaire die Simons een beetje volgt in de aanloop naar de verkiezingen, meer is het niet. Via een interviewtje hier, wat schminksessies voor de spiegel daar wordt een beeld geschets van een politicus die polariseert, maar erg verlichtend is het allemaal niet.

De persoons Simons is in ieder geval niet erg boeiend, maar net die probeert men te vinden in deze docu. Allciht om haar wat menselijker te maken, maar ik denk niet dat dat al te veel baat. Ik heb ook niet het idee dat de docu daar echt in slaagde. Dat resulteert jammer genoeg wel in veel banale scenes die nu wat doelloos doorheen de docu verspreid zitten.

Als politicus wordt vooral duidelijk dat ze gewoon op zoek is naar een platform om gehoord te worden, maar daarvoor kiest ze wat mij betreft dan toch een verkeerd beroep. kos haalde het fragment al aan, maar als je het beseft mist waarom sommige mensen reageren zoals ze dat vaak (op hun eigen botte manier) doen, dan heb je gewoon weinig te zoeken in de politiek en dan groei je uit tot een figuur waar vanalle lompe zooi naar geroepen wordt.

Simons is geen demon of diva, het is gewoon iemand met een wat beperkte maar uitgesproken visie die dat op een sociaal relevant podium wil etaleren en die haar media-achtergrond meeheeft om dat ook daadwerkelijk te doen. Er zitten honderdduizenden varianten van Simons op social media, doodgewoon volk waar je geen docu over zou willen maken. Dat hadden ze over haar ook niet moeten doen, ofwel ten minste toch een poging gedaan hebben om er iets interessant uit te puren. Maar blijkbaar is een beetje controversieel zijn reden genoeg om 90 minuten van iemand's verder nogal oninteressante leven op de buis te gooien.

1.0*

Noem racisme vooral geen racisme, want dan gaan mensen zich nog ongemakkelijk voelen. In 'Sylvana, Demon or Diva' (2018) komt documentairemaakster Ingeborg Jansen beklemmend dicht op hoe het moet zijn om als een nieuwe politica van kleur door dit gepolariseerde politieke klimaat te bewegen. Waar langs de ene kant doelgerichte intimidatie en haatcampagnes op touw worden gezet om haar van het toneel te pesten, terwijl langs de andere kant haar boodschap ook niet in goede aarde valt bij 'gelijkgestemden' die haar continu corrigeren of temperen. Het is een interessante spagaat waarin deze politica zich bevindt: precies de racistische tendensen te agenderen die zo overduidelijk op haar persoon zijn gericht.

Ingeborg Jansen registreert knap de ongemakkelijke dynamiek tussen Simons en haar verschillende gesprekspartners, zoals journalisten en collega-politici. Ongefilterd, zonder knippen en snijden of montage-technieken, zodat de spannende confrontaties zich bijna in hun geheel ontvouwen. Op die manier krijgt de kijker een uniek beeld van zowel Sylvana Simons als persoon, als waarom (en hoe) ze haar belangrijkste topics op deze pittige manier agendeert. Deze documentaire zal niet de politieke opposities dichterbij elkaar hebben gebracht, maar het is een belangrijk document over de politieke versplintering in dit tijdsgewricht.

(Het enige wat documentairemakers écht voor 2019 moeten dumpen is (zelf-) gepsychologiseer en het bizarre misverstand dat therapie/coaching toegang zouden geven tot meer authentieke kanten van een persoon. Zeker bij de beeldvorming over een politicus is dat meer een vals cliché dan dat het inzichten geeft in menselijke gelaagdheid.

Deze docu met moeite afgekeken. Op een gegeven moment had ik het eigenlijk wel voor gezien. Sylvana is zeker niet dom maar het moet wel gezegd worden dat ze mij bij wijlen zeer irritant over kwam. Veel te snel op haar teentjes getrapt, niet in staat om zich in anderen in te leven. Zij wil een betere wereld maar dan wel een wereld die in haar straatje past. Zo kwam ze bij mij over. In mijn ogen dus totaal ongeschikt als politica. Daar lopen er trouwens wel meer van rond maar daar zal ik het maar niet over hebben. Het gaat hier om Sylvana.

Mijn mening over Sylvana verder buiten beschouwing gelaten vond ik de docu trouwens sowieso niet geslaagd. Het kwam bij mij meer over als een verslag van de gemeentelijke verkiezingscampagne voor Sylvana's partij Bij1.

2.0*

De titel van dit portret van Sylvana Simons in de aanloop naar de Gemeenteraadsverkiezingen van 2018, waarbij ze met haar partij BIJ1 een zetel in de Amsterdamse gemeenteraad wist te bemachtigen, geeft een treffend beeld van hoe mensen op haar reageren. Tijdens een fotosessie met één van haar mede-kandidaten bij een fietsenstalling krijgt ze vreselijke beledigingen naar haar hoofd geslingerd en zowel AT5 als GeenStijl zoeken vol de aanval. Sylvana krijgt ook steun, vooral (maar niet uitsluitend) vanuit de Surinaamse gemeenschap. Hoewel deze documentaire uitstekend de conventies van de fly-on-the-wall-benadering volgt en daarmee een vrij objectief beeld geeft van de echte Sylvana Simons, leidt dat niet tot veel nieuwe inzichten. Het meest onthullend is dat Sylvana erkent dat ze soms te fel reageert op mensen die haar bekritiseren en dat ze zeer kritisch (misschien zelfs te kritisch) is op haar eigen gedrag. Maar als je al een mening hebt over Sylvana, denk ik niet dat deze documentaire je van gedachten zal doen veranderen. Maar dat liedje van Rob van Daal blijf ik verdedigen, dat is muzikale humor op zijn best!

En onder het mom, ik moet ook nog wat over de docu zelf zeggen, bij dezen.

De documentaire is niet heel bijzonder. We volgens Simons een aantal maanden tot aan de verkiezingen, maar dat trucje kennen we al, onder meer van De Wouter Tapes (interessanter omdat dat helemaal mis ging) of het enorm boeiende en meelevende By the People over Obama's verkiezing. Deze docu volgt hetzelfde stramien met soms goede stukken die Simons gewoon tonen als ze bezig is of wordt bejegend of voor aap wordt uitgemaakt en ze geven zo een sterk beeld hoe haar leven als iemand met een impopulaire mening is. Al ligt dat ook aan Nederland, iedereen die een beetje goed kan praten en boven het maaiveld uitsteekt is al snel de sigaar. Jammer is wel dat Simons vrij makkelijk en goed praat maar diegene met wie ze praat nooit helemaal goed uit hun woorden komen, terwijl een goed debater haar verbaal makkelijk een paar tikken moet kunnen geven.

En dan zijn er enkele boeiende momenten waarin blijkt dat Simons de druk ook niet helemaal aankan. Onder meer met die meneer met dat flesje bier in zijn handen die best heel redelijk was. Je mag het beestje (racisme) best bij de naam noemen, maar niet alles is racisme. Zeker zwarte piet niet. Daar is die discussie ook helemaal ontspoord, door mensen gelijk als racist te bestempelen. En dan is er, zoals al vaker genoemd, dat gedoe met die student die helemaal niets fout doet. Maar Simons zat duidelijk niet in haar meest relaxte periode. Simons roept dan vaak dat ze haar moeten laten uitpraten, op een vervelend verongelijkt toontje, om vervolgens zelf iedereen af te kappen. En als laatste dat stuk met die juffrouw die psycholoog zou zijn geweest. Op dat soort momenten wordt de docu wel interessant als portret.

Maar de documentaire krijgt ook te veel keren dat Simons tegen of voor de camera gaat praten, dat vind ik minder boeiend. Ik zie liever een registrerende camera. Verder is de docu te lang, het punt is na 50 minuten wel gemaakt. En visueel is het niet heel bijzonder in elkaar gezet. 2,5*.

Een redelijk interessante documentaire. Sylvana Simons toont zich zowel sterk als kwetsbaar (wat ook kracht heeft). Als een strijder die niet, nooit, wil verliezen. Dat vind ik enerzijds mooi om te zien, en anderzijds vind ik haar soms te veel uit haar slof schieten, en ik vroeg me soms af of ze écht naar de ander wilde luisteren. Politiek is niet mijn grootste interesse, en na een tijdje hoorde ik veel van hetzelfde, maar het is wat mij betreft een prima documentaire om eens gezien te hebben. 3*