• 15.954 nieuwsartikelen
  • 178.924 films
  • 12.263 series
  • 34.064 seizoenen
  • 648.970 acteurs
  • 199.237 gebruikers
  • 9.387.378 stemmen
Avatar
 
banner banner

12 Angry Men (1957)

Drama | 96 minuten
4,10 2.611 stemmen

Genre: Drama

Speelduur: 96 minuten

Alternatieve titels: Twelve Angry Men / De Twaalf Gezworenen

Oorsprong: Verenigde Staten

Geregisseerd door: Sidney Lumet

Met onder meer: Henry Fonda, Lee J. Cobb en Ed Begley

IMDb beoordeling: 9,0 (973.901)

Gesproken taal: Engels

Releasedatum: 17 januari 2008

Plot 12 Angry Men

"It explodes like 12 sticks of dynamite!"

De jury moet gaan beslissen of een jongen schuldig is aan de moord op zijn vader. Het lijkt allemaal heel duidelijk te zijn dat hij het heeft gedaan en alle juryleden denken snel naar huis te kunnen gaan. Maar één jurylid is niet overtuigd van zijn schuld en als één iemand tegen de veroordeling is komt er geen veroordeling. Ze zullen elkaar moeten zien te overtuigen van hun mening.

logo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm still

Externe links

Reviews & comments


avatar

Gast

  • berichten
  • stemmen

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.
zoeken in:
avatar van BASWAS

BASWAS

  • 988 berichten
  • 1146 stemmen

Is de film 12 Angry Men een geloofwaardige afspiegeling van de (of eventueel een) werkelijkheid? In sommige reacties lijkt deze vraag een kleine of grote rol te spelen als punt om deze film meer of minder te gaan waarderen.

Eigenlijk is de vraag net zo weinig interessant als de vraag of een spannende schaakpartij nu wel of niet voldoende de werkelijkheid afspiegelt. Film kan nooit meer zijn dan een gespeelde werkelijkheid.

In plaats van houten of ivoren schaakstukken op een bord wordt in 12 Angry Men een boeiend spel gespeeld met subjectieve en objectieve emoties die een sterk gevoel van betrokkenheid bij de kijker oproepen.

Aan de ene kant van het imaginaire bord zijn de koning tot en met de pion als stukken vervangen door - zeer stellige, ook al zijn ze nog zo speculatief, waarheden - die aanvankelijk zonder een greintje twijfel naar voren worden geschoven.

Bij de tegenstander aan de andere kant van het bord staan - onschuldig lijkende open vragen - als stukken die steeds enkel maar even een heel andere mogelijkheid suggereren. Zeer behoedzaam worden deze toch indringende vraagstukken één voor één van het ene veld naar het andere veld op het bord gezet.

De laatste stukken doen op geen enkele manier een beroep op welke directe realiteitsclaim dan ook. Het spel van hen heeft een ruimer perspectief met een verborgen aantrekkingskracht dat veel sterker intrigeert dan het platte spel van de stukken met alleen maar een schreeuwlelijke waarheid.

Het soms zeer heftig emotioneel beladen spel tussen de verschillende mogelijkheden om iets van een immer onzekere realiteit te benaderen voor het leveren van een beslissend oordeel in een rechtszaak levert een aantrekkelijk schouwspel op. Scherp geschreven dialogen en een ijzersterke regie zorgen voor een vrij spannende film.


avatar van NarcissusBladsp.

NarcissusBladsp.

  • 1630 berichten
  • 600 stemmen

Een kleine bres in je stellingen:

BASWAS schreef:

Film kan nooit meer zijn dan een gespeelde werkelijkheid.

.

Maar een film die veel indruk maakt wordt een deel van de werkelijkheid. Zo wordt "The Godfather" veel door echte crimminele jongens bekeken. En er werden (of worden) in Amerika optochten gehouden die "The Wizard of Oz" betreffen. Dat een film, welke dan ook, in het bewustzijn blijft hangen betekent dat de film meer kan zijn dan alleen een afspiegeling: men spiegelt zich er ook in! "The Sopranos" speelt hier een subliem spel mee! (één van Tony's boys doet een prachtige pesriflage uit "The Godfather")

"12 Angry men" is in zijn geconcentreerde spel op één lokatie voor mij onvergetelijk! Het is voor mij de reden geweest opzoek te gaan naar andere rechtbankfilms: zo ben ik op twee andere meesterwerken gestoten: "Inherit the wind"

en "Anatomy of a murder" en toevallig past de mooie "To kill a mockingbird" ook in dat rijtje (al spelen ze alle drie ook op andere locaties af dan alleen de rechtbank!)


avatar van BASWAS

BASWAS

  • 988 berichten
  • 1146 stemmen

NarcissusBladsp. schreef:

Een kleine bres in je stellingen:

Ik wil dus ook geen starre stellingen erop na houden waarin geen bresjes of bressen geslagen mogen worden.

12 Angry Men laat voor mij juist een 'echte' of verbeelde dreiging zien die zou kunnen uitgaan van al te gemakzuchtige aannames voor stellingen die alleen maar gevoed zijn door een blinde starheid zonder een beetje ruimte voor speelse fantasie.

Het lekker soepel spelen met werkelijkheid en verbeelding is al zo oud als het bestaan van de menselijke fantasie en de uitingen daarvan.

En ja, die echte criminele jongens die naar ‘The Godfather’ zitten te kijken, ze zijn net zo bezig als die echte barbie-meisjes die graag met hun barbiepoppen spelen. Deze echte jongens en meisjes maken de geloofwaardigheid van criminele films en barbiepoppen niet meer waar dan dat deze beide dingen in de werkelijkheid gewoon amusant of leuk speelgoed zijn.


avatar van NarcissusBladsp.

NarcissusBladsp.

  • 1630 berichten
  • 600 stemmen

Hoe geloofwaardig je een film vindt, hangt o.a. van je ervaringen en inlevingsvermogen (door gevoelige fantasie en sturend verstand bepaalt) af....mijn punt is: film creeërt ook een werkelijkheid en dat kan ook weer de film beïnvloeden....in "12 Angry Men" zet Davies (Fonda dus) iets op gang waarvan hij de uitkomst niet wist.....dat maakt deze film o.a. zo fascinerend! Ook een film, als medium, kan zoiets opgang brengen!


avatar van Onderhond

Onderhond

  • 87613 berichten
  • 12870 stemmen

BASWAS schreef:

12 Angry Men laat voor mij juist een 'echte' of verbeelde dreiging zien die zou kunnen uitgaan van al te gemakzuchtige aannames voor stellingen die alleen maar gevoed zijn door een blinde starheid zonder een beetje ruimte voor speelse fantasie.

Maar zolang de personages in de film niet verder komen dan bordkartonnen scriptmanipulaties laat het net helemaal niks zien behalve wat er in het script staat.

En daar komt de geloofwaardigheid dan kijken.


avatar van mister blonde

mister blonde

  • 12702 berichten
  • 5841 stemmen

OH, die problemen heeft met geloofwaardigheid? Das voor het eerst, geloof ik.


avatar van BASWAS

BASWAS

  • 988 berichten
  • 1146 stemmen

Onderhond schreef:

Maar zolang de personages in de film niet verder komen dan bordkartonnen scriptmanipulaties laat het net helemaal niks zien behalve wat er in het script staat.

En daar komt de geloofwaardigheid dan kijken.

Naast de bordkartonnen personages, door scriptmanipulaties (???), heb je ook de bordkartonnen meningen. Ze zijn ontstaan uit ideeën die nauwelijks een positief of negatief vonkje bij een ander willen laten overslaan en zeker niet op het punt van de geloofwaardigheid.

Het niet willen overslaan van het kleinst mogelijke vlammetje zonder manipulerende halsstarrige druk komt voort uit het totaal ontbreken van echte interesse om een geopperd idee in een niet-bordkartonnen, oftewel een wat breder en wat meer geloofwaardig, kader te plaatsten. Een beetje nuancering aanbrengen door wat afstand te nemen van een plat gevormde mening lijkt daarbij alleen maar zonde te zijn van moeite en tijd.

Zo is het! Mijn Mening! En daarmee is sociaal gezien de geloofskous af! Wat een armoedige (on)zekerheden ...

Dit soort kort door de bocht meningen zijn eigenlijk ontzettend slecht gekadreerd omdat ze nauwelijks rekening willen houden met hetgeen in de kortzichtige mening naast het kader gevallen is. Ook willen ze liever geen enkele verwijzing tolereren die subtiel even iets aangeeft van wat buiten beeld gehouden wordt. Dit zou alleen maar voor verwarring en onrust kunnen zorgen.

12 Angry Men vind ik ook geen topfilm. Toch vind ik de film zeer zeker vakkundig gemaakt. Scriptmanipulaties vind ik trouwens in dit verband een erg vreemd gebruikte term. Ik zou niet weten hoe je vakkundig een karakter voor een film netjes kunt uitwerken zonder dat de mogelijkheid ontstaat dat iemand slap kan gaan zitten bordkartonnen over iets als “manipuleren”.

De basis van het medium film is vooral om te proberen de emoties bij het publiek te kietelen om zo de kijkers te manipuleren. Mensen kijken toch naar films om hun verbeelding even lekker te laten kietelen? De kwaliteit van het manipuleren kan wel onderscheiden worden in goed of slecht, een kwestie van smaak en/of vakmanschap.

De film 12 Angry Men is gebaseerd op een toneelstuk. Het medium toneel bezit een heel ander manipulatiekader dan film. De verbeelding moet in hoofdzaak vanaf de planken gekieteld worden door gesproken dialogen. Zonder de mogelijkheid van close-ups, zoals bij film, moeten de handelingen op het toneel naast de tekst met wat meer nadruk door de spelers uitgebeeld worden dan op het witte doek.

Een beetje toneelmatigheid is in de verfilming van het stuk 12 Angry Men overgebleven, niet echt storend. Het conflict in het verhaal dat begint met 11 min of meer bordkartonnen meningen tegenover één niet-bordkartonnen kietelt toch nog heerlijk weg, zeker gezien het tijdskader van 50 jaar geleden waarin het toneelstuk vakkundig geschreven is en de film gedraaid.


avatar van Turkeyloverz

Turkeyloverz

  • 4239 berichten
  • 1459 stemmen

Wat een film! Geweldig gewoon. Te beginnen bij het acteerwerk, zo uitstekend, zo overtuigend. Henry Fonda legt een indrukwekkende rol neer en hij heeft met zijn argumenten zelfs mij weten te overtuigen. Maar ook de andere heren deden het absoluut niet verkeerd.

De personages zijn allemaal een voor een boeiend en komen erg overtuigend over. Ook indrukwekkend is hoe de personages voorgesteld worden. Je denkt dat je niks over ze weet, maar na 1,5 uur ken je ze toch allemaal bijna persoonlijk..

Er is niet veel afwisseling in de film, maar de discussie tussen de 12 is meesterlijk. Te zien hoe ze elkaar proberen te overtuigen en hoe alles langzamerhand boven tafel komt, is geweldig.

Het verhaal is niet zo heel bijzonder, maar het gaat vooral om wat tussen de 12 heren plaatsvindt en dat was geniaal. Het viel me wel op dat degene die ''guilty'' zeiden, hun mening verdedigden met woorden als ''mijn mening'' e.d. (de jurylid met bril als uitzondering).

Indrukwekkende film, het speelt zich voornamelijk op 1 plaats, in 1 dag (wat zeg ik gewoon een paar uur) af, maar toch blijft de film de hele tijd boeiend. Als je deze film beoordeelt doe je dat om de film zelf, dat vind ik ook een positieve punt. Een van de weinige films waarbij je niet kunt zeggen, ''mooie plaatjes, goede sf'', nee deze film zelf is gewoon perfect. Ik wil hem in de weekend nog herzien.

5*

Dit is trouwens mijn 3e zwart witte film (eerder His Girl Friday en Casablanca gezien), ik ga me toch eens verdiepen in de periode 1940-1970..


avatar van FisherKing

FisherKing

  • 18696 berichten
  • 0 stemmen

Turkeyloverz schreef:

Dit is trouwens mijn 3e zwart witte film (eerder His Girl Friday en Casablanca gezien), ik ga me toch eens verdiepen in de periode 1940-1970..

Leuk, vergeet ook de jaren 30 niet. En richt je op de klassiekers hier, dat zijn de films die de tand des tijds doorstaan hebben.


avatar van Turkeyloverz

Turkeyloverz

  • 4239 berichten
  • 1459 stemmen

FisherKing schreef:

(quote)

Leuk, vergeet ook de jaren 30 niet. En richt je op de klassiekers hier, dat zijn de films die de tand des tijds doorstaan hebben.

Oke dan, bedankt voor je raad . In ieder geval, ik zal op zoek gaan naar films voor 1970, ik ben zeker onder de indruk..


avatar van movie*freak

movie*freak

  • 422 berichten
  • 21 stemmen

Prachtig, prachtig en nog eens prachtig, wat een heerlijke film zeg, zeer realistish, geweldige Acteerpresentaties van

fonda en de rest van de cast, prachtige dialogen , heerlijke sfeer, mooi verhaal, als kijker twijfel je hele tijd of dat jongetje nou schuldig is of niet, prachtig om te zien hoe de juryleden een voor een van mening veranderen, in het begin blijven ze nog op de achtergrond en durfen ze hun mening niet uit brengen of willen ze snel naar huis, maar daarna zien

ze dat jury 8 echt wat te zeggen heeft, geniaal

mijn favourite scene is wanner jury 4 wordt ondervraagt door jury 8 en dat die de namen van de acteurs niet meer kon herinneren (En u stond niet onder emotionele druk, of wel?) prachtige scene)

het einde is ook prachtig, lanzamerhand vraag je je af waarom jury 3 hem nou na zoveel aanwijzingen nog steeds schuldig vindt en ineens krijg je zoeen adembenemend stuk (NOT GUILTY).

Rear window staat bekend om dat suspense 2 uur wordt gehouden via een raam, maar wat in deze film gebeurt is gewoon geniaal, dat de film je 2 uur blijft vermaken alleen in een kamer met maar een subject : GUILTY OR NOT GUILTY. een meesterwerk.

4 en half sterren


avatar van Stijntje

Stijntje

  • 179 berichten
  • 0 stemmen

Aan bovenstaande niets toe te voegen.

Het enige waar ik mee zat is dat de juryleden zaken boven tafel haalde die de advocaat van de verdachte allemaal vergat. Mijns inziens vergat die advocaat te veel en moest hij wel heel slecht zijn. Maar aan de andere kant, van pro-deo advocaten moet je nooit een hoge pet op hebben.

Verder schitterende film.

4 *.


avatar van Demoniac

Demoniac

  • 413 berichten
  • 1462 stemmen

Mijn eerste zwart-wit film. Het heft me geen moment gestoord. Heb hem gekeken naar aanleiding van de goeie kritieken hier. Ik moet zeggen dat het zeker de moeite waard was. De film is zeer bijzonder, omdat het zich continu in maar één kamer afspeelt. Dat het er warm was werd trouwens goed in beeld gebracht. Het is goed dat Fonda ze overtuigd om nog eens goed na te denken over het proces. De film geeft een kijk op het rechtssysteem in Amerika en geeft duidelijk de zwakheden van dit systeem aan.

Alleen heb ik me aan één ding geërgerd. Na afloop weet je nog steeds niet wat er nou echt gebeurd is. Ik zou er zelf nog één scene achter willen zien, waarin je ziet wat er gebeurt en waarin je kunt zien of ze de goede beslissing hebben genomen.

Ik dacht ongeveer halverwege de film dat Fonda misschien zelf de dader was of meer van deze zaak wist, omdat hij met zoveel argumenten aankomt, die de twijfel doen toenemen bij de anderen, dat die jongen het misschien niet eens gedaan heeft.


4,0 *


avatar van FisherKing

FisherKing

  • 18696 berichten
  • 0 stemmen

Herzien en ik ga naar een 4,5.

Toch een enorme aanklacht tegen jury-rechtspraak.

Als toevallig jurylid nr 8. NIET in de jury had gezeten, wordt er zo maar iemand ter dood veroordeeld. Erg realistisch.


avatar van veron35

veron35

  • 4768 berichten
  • 0 stemmen

Geweldig. Ondangs dat er maar 12 acteurs zijn en het zich in een kamer afspeelt wordt hij geen moment saai. Erg goed geacteerd. Net als Cassablanca, Gone with the Wind en The Grapes of Wrath staat deze net buiten mijn top 10.

5*


avatar van PaulieWalnuts

PaulieWalnuts

  • 1239 berichten
  • 815 stemmen

Angrod_Pallanén schreef:

Jammer is alleen dat je zelf de gegevens niet weet en dus nooit echt een standpunt kan nemen omdat je afhankelijk bent van Fonda's argumenten.

Zou je dat echt willen weten dan? Dat is niet echt het hoofddoel van de film. Ik vind het juist mooi dat je nog steeds niet weet of de jongen schuldig is of niet. De kracht van de film zit 'm in de wijze waarop de werkwijze van de jury wordt getoond en de invloed op elkaar. En natuurlijk de top-acteurs, die de aan-1-kamer-gebonden film zeer boeiend kunnen houden.

Verplichte kost voor elke tot jurylid benoemde Amerikaan.


avatar van Harregarre

Harregarre

  • 41 berichten
  • 45 stemmen

Ongelofelijk. Wat een briljante film is dit. Was eigenlijk een beetje huiverig voor de zwart-wit films en op de meeste van Hitchcock en enkele anderen na heb ik er ook weinig gezien, maar deze film was wel zo ongelofelijk goed, dat ik maar eens ga kijken welke goede films uit die tijd er nog zijn.

Dikke 5*. Ik betwijfel of er überhaupt iets beter had gekund. Ik denk dat ik deze zelfs rechtstreeks m'n top 10 instuur.


avatar van stinissen

stinissen (crew films & series)

  • 23488 berichten
  • 77002 stemmen

Misschien ben je nu ook van het zwart-wit fobie genezen


avatar van landrover

landrover

  • 142 berichten
  • 915 stemmen

Ik heb nu twee zwart-wit films gezien...beide hadden te maken met rechtzaken.

De eerste was Witness for the Prosecution, daar zie je na de uitspraak van de rechter hoe alles werkelijk in elkaar steekt. Iets wat ik bij deze film echter miste. Dat is voor mij toch wel de grootste domper, niet wetend wie de echte dader is en wat de uitspraak was van de rechter.


avatar van The One Ring

The One Ring

  • 29974 berichten
  • 4109 stemmen

landrover schreef:

Ik heb nu twee zwart-wit films gezien...beide hadden te maken met rechtzaken.

De eerste was Witness for the Prosecution, daar zie je na de uitspraak van de rechter hoe alles werkelijk in elkaar steekt. Iets wat ik bij deze film echter miste. Dat is voor mij toch wel de grootste domper, niet wetend wie de echte dader is en wat de uitspraak was van de rechter.

Dan heb je het uitgangspunt niet begrepen. De film is minder dan Witness for the Prosecution een who-donnit. In een rechtzaak is het sowieso niet de vraag wie de dader is, maar meer of de beschuldigde ook daadwerkelijk schuldig is. De jury in deze film mag niet eens onderzoeken wie de moord gepleegd zou kunnen hebben. Het enige wat ze mogen beslissen, aan de hand van het bewijs, is of de jongen zijn vader vermoord heeft. De rechter moet zich voor zijn uitspraak overigens houden aan de beslissing van de jury.


avatar van Harregarre

Harregarre

  • 41 berichten
  • 45 stemmen

stinissen schreef:

Misschien ben je nu ook van het zwart-wit fobie genezen

Hehe, het is altijd weer even kijken met zwart-wit films. Had er al 1 in m'n top 10 staan. (Heel toevallig ook een film die ik voor 't eerst bij m'n opa en oma zag. Net als een aantal Hitchcock-films overigens. Altijd handig zo'n opa en oma. ) Maar soms is 't gewoon te 'anders' voor mijn gevoel. (Zoals in Night of the living Dead. Al komt dat misschien ook door het lage tempo in die film. Veel extra shots met nadenkende gezichten voor ze tot actie overgaan. Zeer frustrerend in zombie/horror. )


avatar van turksoldier_61

turksoldier_61

  • 55 berichten
  • 0 stemmen

erg goed, je denkt dat het een low-budget film is omdat het op 1 plaats afspeelt maar dat is ook zo maar dat maakt deze film ook meesterlijk, hoe de 12 mannen elkaar proberen te overtuigen van hun mening, ik heb het gevoel dat ik het opnieuw ga kijken, voorlopig een 4*


avatar van Ché Cliché

Ché Cliché

  • 575 berichten
  • 9227 stemmen

Ik vond JUIST het punt dat je er niet achter komt of hij nu schuldig was of niet zo verschrikkelijk sterk. Daar ging het ook niet om. Het ging over 12 mannen die over het lot van een jongen gaan en een beslissing moeten nemen. NIEMAND weet wat er ECHT gebeurd is, maar toch moeten ze een beslissing nemen. En tja, gezien het bewijs, waarschijnlijk het juiste... Maar zeker is het niet.

5 sterren!


avatar van Humphrey

Humphrey

  • 370 berichten
  • 314 stemmen

Reeds een halve eeuw oud en de film is nog steeds actueel. Toont nog maar eens de zwakheid van de mens. Zou dit onderwerp geen mooie gelegenheid zijn voor een remake?

Voor mij zeker 3,5*.


avatar van kappeuter

kappeuter (crew films)

  • 74673 berichten
  • 5984 stemmen

Humphrey schreef:

Zou dit onderwerp geen mooie gelegenheid zijn voor een remake?

Ja:

12 Angry Men (1997)


avatar van wolfmanrene

wolfmanrene

  • 688 berichten
  • 2912 stemmen

Humphrey schreef:

Zou dit onderwerp geen mooie gelegenheid zijn voor een remake?

Ja. In Venetië ging deze maand een Russische remake van Nikita Mikhalkov in première. Zeer interessante film, waarin de thematiek van 12 Angry men verplaatst is naar hedendaags Rusland en de verdachte een Tsjetjeense jongen is die ervan beschuldigd wordt zijn adoptievader, een Russische officier, te hebben vermoord.

Overigens wordt 12 Angry men op 17 januari 2008 opnieuw uitgebracht in Nederland in nieuwe kopieën met een randprogramma met andere courtroomdrama's.


avatar van kos

kos

  • 46708 berichten
  • 8865 stemmen

avatar van wolfmanrene

wolfmanrene

  • 688 berichten
  • 2912 stemmen

Kortom, zowel een remake bij de 40e als bij de 50e verjaardag van de film...


avatar van Observator

Observator

  • 18281 berichten
  • 3579 stemmen

Twelve Monkeys

Er zaten eens 12 mannen in een jury. Een wat verlegen type, een charismatisch type, een opvliegerig type, een ouder type - en zo hebben ze allemaal hun eigenschappen. Ze zitten in een benauwd zaaltje, met verder nog een heren en vrouwen toilet. Dat vrouwen toilet is alleen overbodig, het zijn tenslotte allemaal mannen. 11 juryleden zijn er van overtuigd dat een jongen schuldig is aan moord. De twaalfde is daar minder zeker van. Gelukkig is die welbespraakt, en zo hebben we een geschikte setting voor de film. Zou het jurylid de andere 11 kunnen overtuigen?

De locatie is goed. Alles in één kamer, houd ik wel van. Niks mis met low-budget. Een boodschap uit het verhaal is ook duidelijk, het jurysysteem is allerminst waterdicht, prima.
Maar kom op zeg. Voorspelbaar is een understatement. Vanaf minuut 1 is het duidelijk wat er gaat gebeuren en welk stereotype het meest lastig te overtuigen zal zijn. De personages zijn te overdone (wellicht tijdgebonden, maar toch) en de dialogen vond ik zwak en erg voor de hand liggend. Zodra de bewijslasten op tafel kwamen was het duidelijk hoe en dat die onderuit gehaald konden worden.
Gelukkig blijft het échte antwoord, is de jongen nu wel of niet schuldig, ons bespaard.
Lumet, niet echt je-van-het. 1,5*


avatar van Humphrey

Humphrey

  • 370 berichten
  • 314 stemmen

Prima hoor! Hier leer je steeds wat bij!