The Four Just Men (1939)

De tweede verfilming van de roman uit 1905 van Edgar Wallace over vier nobele Engelsen die als geheim genootschap tot actie overgaan wanneer ze stuiten op een plan om het Britse rijk in het verderf te storten door het Suezkanaal te blokkeren en de Britse olievoorraden in het Midden-Oosten te vernietigen. Op de achtergrond schemert de hele tijd een waarschuwing tegen het dreigende gevaar van Nazi-Duitsland; in de slotscènes zien we zelfs archiefbeelden van Hitler, Churchill en oprukkende kolonnes soldaten, maar die beelden werden bij een re-release in 1944 toegevoegd. Desalniettemin komt de boodschap van waakzaamheid en herwapening ook in de film zelf al duidelijk over, en terecht naar spoedig zou blijken.
        De plot van de film was mij bij een eerste kijkbeurt niet altijd even duidelijk doordat ik soms moeite had om door de vele vermommingen van de vier rechtvaardigen heen te kijken, maar de film blijft toch steeds onderhoudend vanwege het hoge tempo, het enthousiaste spel en de verschillende lokaties : een militaire gevangenis in Duitsland, een modehuis, backstage bij een theater, een kranteredactie, het appartement van een spion, een politieke toespraak op straat en de perrons van Victoria Station (waar mijn favoriete moment plaatsvindt : een moordaanslag via een botsing met een vergiftigde koffer – indertijd misschien vergezocht, vandaag-de-dag niet zo bizar meer als we denken aan de polonium vergiftigde thee van Aleksandr Litvinenko, of aan de dood van de Bulgaarse schrijver Georgi Markov die in 1978 door een agent van de Bulgaarse geheime dienst in Londen werd vermoord door een prik met de punt van een paraplu waarvan de punt het gif ricine bevatte).
        Voor de moderne kijker overigens geen bekende namen of gezichten, hoewel Hugh Sinclair in de jaren 40 nog een aardige Simon Templar in twee Engelse Saint-films zou spelen, terwijl Edward Chapman in de jaren 50 en 60 vaak een autoriteitsfiguur in de films van Norman Wisdom was. In 1959-60 ook nog bewerkt tot een succesvolle Engelse televisieserie met Jack Hawkins, Dan Dailey, Richard Conte en Vittorio de Sica, en met Honor Blackman als één van hun assistenten, vier jaar vóór Goldfinger. (Als DVD is déze filmversie van The four just men te vinden op de Ealing Studios Rarities Collection volume 2.)