Gesneuveld (2012)

Documentaire waarin heel openlijk en uiteraard geëmotioneerd gesproken wordt over de gesneuvelde dierbaren, waarbij vooral ook wordt ingezoomd op persoonlijke gevolgen van het overlijden; scheidingen, potentiële psychoses, families die uit elkaar vallen, jaloezie en veel verdriet. Bizarre verhalen gebundeld (de zelfmoord van Wim en de dood door eigen vuur) in een sterk emotioneel geladen beeld. Echter, gevaar van de constante negatieve energie (versterkt door de zware muziek) die uit de TV gonst is dat het té veel wordt, net als de eindscène. Daar ging de documentaire mijns inziens in te ver qua bombastiek en enscenering. Desondanks is Nederland toch wel een sterk documentaire-land aan het worden, wat wordt bewezen met deze docu.

Een erg mooie documentaire met alle emoties en feiten rondom de uitzending van mensen naar Afghanistan, met fatale afloop. En emotioneel is het zeker. Reacties van bijvoorbeeld weduwe(n), beelden van kinderen en verhalen van familie zijn aangrijpend, doch het sentiment wordt n.m.m. niet gezocht. Uiteraard is het allemaal heel verdrietig en kunnen we zien welk een impact het heeft op de omgeving en welke verdere gevolgen het kan hebben.

Eenzaamheid, heimwee en wanhoop van enkele uitgezondenen wordt ook behandeld.

Ik vind het goed een puur Nederlands document hierover te zien. Dit is namelijk ook een deel van ons land en onze cultuur.

De vormgeving is afwisselend, met interviews en vertellingen van familieleden en collega's en met bijpassende ingevoegde (leger)beelden en foto's met herinneringen.

Ook is mooie stemmige muziek te horen.

De docu vind ik ook wel herkenbaar voor iedereen die onverwacht iemand heeft verloren die in de bloei van zijn of haar leven was, door welke oorzaak dan ook.

Mooie docu, al duurt deze net iets te lang. Vol gesprekken die altijd wel mooi in beeld zijn gebracht, oprecht een eerlijk en best boeiend, maar het is toch meer van hetzelfde. Na een uur weet je het eigenlijk wel. Er zit iets als een lijn in waardoor de 'boodschap' als eerste wordt behandeld, de toekomst als allerlaatst, maar dat is niet iets wat heel duidelijk wordt gemaakt. Je merkt het vanzelf wel. Tekenend vond ik het laatste beeld, waarin dat meisje in Engeland zat blijkens haar schoolkleding. Je had het al wel gehoord, maar nu zag je het letterlijk. Zoals de weduwen (veelal kort geblondeerd haar trouwens) en nabestaanden ook graag wilden: het dode lichaam zien want anders blijft de gedachte dat hij terugkomt..

Technisch was de film prima. Erg mooie stille beelden in een afgebleekt kleurenpalet. Af en toe sprong er wat groens uit, maar veelal was het grijs, bruin en beige. De muziek was stemmig maar soms lag deze er net te veel op. Het onderwerp is al zwaar en dan ook die muziek nog; dat had iets minder gemogen. Montage was prima, vooral steeds het trucje door al geluid in te starten en de beelden pas een paar tellen later. Blijf ik mooi vinden. Verder zeer onderhoudend en een mooi respectvol document voor de gesneuvelden. 3,5*

Overigens is dit weer typisch iets dat voor de PO is. Een mooie docu die op tv voor iedereen toegankelijk is zonder dat je onderbroken wordt door reclame. Fijn.

Rauw relaas.

Deze documentaire van Robert Oey doet de tenen krom trekken in de schoenen. Soms krijg je namelijk het gevoel dat je ongepast aanwezig bent tijdens de rouwverwerking van door verdriet verscheurde mensen. Dit is kippenvel zoals je het liever niet hebt. In combinatie met een hoge dosis ellende zorgt het vanzelf voor tranen. Al ben je nog zo’n grote vent. De openingsscène alleen al is niet alleen ongelooflijk mooi, maar werkelijk hartverscheurend. Een gekmakend begin.

En dat is lading dekkend voor wat er volgt: anderhalf uur gecontroleerde ellende die ontstaan is door de onvermijdelijke gevolgen van de gekte in Afghanistan. De oorlog die daar woedt wordt onder anderen uitgevochten door Nederlandse militairen. En waar wapens zijn vallen doden. Soms door eigen vuur. Omdat protocollen aan laarzen worden gelapt. Of expres omdat men zelf dood wil. Maar uiteraard is er een vijand die af en toe ook weet terug te slaan. Een vijand die de gekte voedt.

Een van de soldaten laat door zijn rauwe relaas blijken dat niemand echt weet om te gaan met de dood. Of beter nog, ieder op zijn eigen manier een poging doet. De camera registreert griezelig nauwkeurig de pijn die woekert na het sneuvelen. De overlevenden, vrienden en familieleden vertwijfelend achterlatend. Dusdanig dat hele gezinnen uit elkaar vallen. Dusdanig dat mensen in psychoses belanden. Van gekte gesproken.

Gesneuveld is een wonderschoon geschoten portret dat de kijker doet twijfelen aan zijn eigen verstand. Alsof je een hypocriete hufter bent, die de oorlog bewust aan zich voorbij laat gaan. Gewoon, om niet gek te worden. Maar of dat nu door zelfbescherming komt of door een politieke mening, er zal geen mens minder door sterven. Was het maar zo, dan zou een ieder zich niet meer laten afstompen door het journaal. Deze film schudt weer wakker. En dat is allesbehalve gek.

Geweldig.

Met dank aan Filmfreak voor het recensie-exemplaar.

Helaas doet de omschrijving hier meer een docu over het werk van Defensie vermoeden. De film is echter veel meer een portret van de verschillende nabestaanden. Goed dat deze film is gemaakt, maar meer dan oorlogsmonument op film is het voor mij ook niet.