Agneepath (2012)

Vergeet het charisma van Tony Montana, vergeet de morele ambiguiteit van Tony Soprano, vergeet de coolheid van Don Corleone...hier is Vijay, de enige hardboiled gangsterbaas die ook kan zingen en dansen. Agneepath is enerzijds niks van wat ik verwacht had van een Bollywood-film, maar anderzijds zit het weer vol met de elementen die de Indiase film kenmerken. Ik zal het uitleggen. De toon van de film is behoorlijk duister en het lijkt er lange tijd op dat de traditionele zang en dans er zelfs helemaal niet in zitten. Veel van de aandacht gaat uit naar de heerlijk overdreven schurkenrol Kancha, die zo'n beetje alles doet wat God, Allah, Ganesh, e.a. verboden heeft. Ook lijkt het meer op Westerse gangsterfilms als Scarface en The Godfather.

Vanaf het punt dat de volwassen Vijay zich omhoog wil werken komt de film in wat meer traditioneel vaarwater. Opeens zijn er dan toch die grootse muzikale intermezzo´s - hoewel ze dan merkwaardig goed ingebed zijn in meer duistere fragmenten zodat ze hier juist iets wrangs krijgen- en er is natuurlijk ruimschoots aandacht voor familiebanden, loyaliteit en andere belangrijke waarden. De film lijkt dan even richting de zoetsappigheid te gaan wanneer Vijay toenadering zoekt tot zijn familie. Maar schijn bedriegt, want het laatste halfuur is een slachtfeest waar The Passion of the Christ u tegen zegt.

Ik ben er nog niet helemaal over uit wat ik nou van Agneepath vind. Het is een bijzondere film die de conventies van de Bollywood-film net even verdraait en er een iets meer een duistere toon in weet te krijgen. Zang en dans zijn hier bepaald niet happy happy joy joy, maar het geeft de film een extra cynische lading omdat het zo haaks staat op de ellende die erin voorkomt. Toch lijkt het allemaal niet voldoende uitgebalanceerd om overtuigend over te worden gebracht. Viljay blijft meer een knappe posterboy waarvan het haar altijd goed zit en je ziet nooit de dualiteit tussen goed en slecht die volgens het script in hem om zou gaan. Zijn opklimmen binnen de criminele hierarchie is behoorlijk lachwekkend en ongeloofwaardig. Om nog maar te zwijgen over bizarre bijzaken als dat Vijay de leiding heeft over een groep transseksuelen die opeens in een van de grote gevechten te hulp schiet. Onbedoeld lachwekkend is het ook als er een sigaret wordt opgestoken en er onder in beeld de boodschap verschijnt dat roken slecht is voor de gezondheid. Nou lijkt neergestoken of neergeschoten worden mij nog slechter voor de gezondheid maar de censuur heeft daar niks over te melden.

Daarbij hanteert de film ook een nogal dubieuze moraal wanneer de vader aan het begin Gandhi quote en ´´oog om oog tand om tand´´ overbrengt als een cyclus van geweld die meer geweld ontketent, maar uiteindelijk moet de schurk Kamcha toch echt aan de hoogste boom opgehangen worden om gestraft te worden . Naderhand bedacht ik me ook hoe stupide het concept van de heldendood eigenlijk is- ook in de Westerse cinema. Alsof sterven voor een ideaal iets is wat gepropageerd zou moeten worden.