Les Pirates du Rail (1938)

Er bestaan er duizenden van : Franse filmklassiekers die werden bedacht door Belgen... dit is er weer eentje. De bedenker was ditmaal de vergeten O.P. Gilbert, romancier die zijn verhalen gaarne sette in de oriënt, en wiens gekendste bijdrage aan een film waarschijnlijk het scenario voor Mollenard was, buffs welgekend. Maar ook deze prent met niemand minder dan von Stroheim en andere grote namen in de cast is niet bepaald vergeten.

Goed aangeschreven staat hij afgaande op de IMDB score niet, daar zijn helaas wel enkele redenen voor te bedenken. Ten eerste is hij lassisties , zoals gebruikelijk bij Aziatisch gesette films uit de jaren 30. Dat zal me een fuckzorg wezen verder en weet je van tevoren, erger is echter dat dit ook erg silly kan worden genoemd en uiterst rommelig in mekaar steekt.

Het lassisme en de silliness worden geleverd door von Stroheim zelf, die hier een...Chinees moet voorstellen. Dat leest u goed : hij vertolkt hier een plaatselijke warlord die Frans spreekt met een yankee knauwaccent , en uiteraard is voorzien van extra eyeliner. Mallotig kortom. Deze badguy verschijnt overigens pas halverwege ten tonele, en is zeker niet het meest in beeld.

Sowieso moeilijk om hier 1 duidelijke protagonist aan te wijzen, zou Vanel moeten zijn als koloniale held maar zelfs hij heeft niet zoveel screentime in deze warrige film die vermoedelijk langer had moeten duren dan de bescheiden 80 minuten die hij nu bestrijkt. Vermoedelijk problemen bij de productie, al werd er om te besparen geschoten in...de studio's te Nice en even daarbuiten in de Alpen. Die werden voor de gelegenheid voorzien van de gebruikelijke oriëntaalse decors en figuranten geplukt uit Chinese en Vietnamese restaurants.

Dat geheel moet dan de grens tussen Tonkin en Yunnan voorstellen waar de zegeningen van het Franse kolonialisme, gesymboliseerd door de spoorlijn die Vanel aanlegt, worden tegengewerkt door perfide, corrupte warlords onder wie von Stroheim ( quote : " met vrouwen praat je niet, daar ga je mee naar bed " ) en bandieten als Injinikoff ( die jullie kennen uit la tête d'un homme en potomok Dhengiz Khana...) . Die laatste echter als "nobele " wilde : een bloedbroeder van Vanel nog wel, een bandiet die het eigenlijk goed bedoelt en wordt redeemed. De aanvoerder van de eponieme spoorpiraten is zo'n beetje Vanels Winnetou, kortom.

Erg diepgravend is deze avonturenfilm niet, past geheel in de toen zo populaire orientaalse camptraditie en is in die hoedanigheid gedateerd te noemen. Bovendien een mislukking om reeds aangestipte vermoedelijk budgettaire redenen. Maar eigenlijk valt regisseur C-J , brave veelfilmer, zelf niet zoveel te verwijten : enscenering en fotografie zijn niet eens slecht. Er zitten ook wel aardige dingen in als de "doodstrein "vol lijken, de western style charge op de missiepost, of het tracking shot naar de dode gouverneur. Te weinig echter om dit rommeltje geheel te redden.

Enfin, ik vertel u slechts oud nieuws : velen hier hebben deze prent die in onze contreien werd uitgebracht als "spoorwegpiraten " gezien, ook later op de teevee. Ik wil jullie stemmen zien.