Jaap Hillenius, Poging om Dichterbij te Komen (2006)

De documentaire 'Jaap Hillenius, poging om dichterbij te komen', geregisseerd door Kees Hin, is op de 9e plaats geëindigd in de publiekspoll op het Internationaal Film Festival Rotterdam 2006.

Hiermee is de documentaire de hoogst gewaardeerde Nederlandse film op het IFFR. Er is vanuit verschillende internationale salesagents interesse getoond voor de documentaire.

Bron

Met een andere poster was hij 8ste geworden.

Mooie integere documentaire en mooi portret van de schilder Jaap Hillenius.

De poging om dichterbij te komen is wat mij betreft geslaagd.

Hillenius overleed in 1999 bij een tragisch ongeval. 7 jaar na dato zijn vrienden en familieleden nog steeds bezig met rouwverwerking. Met veel emotie worden herinneringen opgehaald. Ze missen hem enorm. Dat ze geen afscheid van hem hebben kunnen nemen maakt zijn dood moeilijker te verwerken.

Hillenius was een man die er niet of nauwelijks voor zijn gezin was. Van maandag tot zaterdagmiddag was hij in z'n atelier. Zijn vrouw en zijn zoons hebben wel het een en ander gemist. Het was geen gemakkelijke man blijkt uit dit portret. Autoritair en een van zijn zoons was als kleine jongen zelfs bang voor hem en kampte op jonge leeftijd met psychische problemen. Niet dat dat volledig aan Hillenius is toe te schrijven uiteraard, dat is te gemakkelijk.

Hij leefde voor zijn ambitie, zijn leven stond vooral in het teken van zijn werk. Ik kende Hillenius helemaal niet, had nog nooit van 'm gehoord, laat staan wat van zijn werk gezien. Ik vind dat ie mooie schilderijen heeft gemaakt.

Jammer dat bovenstaande plaatjes zo onscherp zijn, want zijn werk kent juist erg subtiele details.

Abstract, maar op een organische manier brengt hij elementen uit de natuur op fascinerende wijze op het doek. Niet altijd direct herleidbaar wat het voorstelt, maar de natuur is onmiskenbaar zijn voornamelijke inspiratie geweest.

De documentaire is op experimentele wijze vormgegeven.

Er zijn steeds 3 filmpjes naast elkaar geplaatst, als 3 vensters, precies zoals in het plaatje hierboven. Afwisselend lopen er steeds 1 of 2 filmpjes en zijn de andere stilgezet.

Dit maakt het aanvankelijk wat vermoeiend om naar te kijken, maar het went op een gegeven moment wel.

Eigenlijk zit vrijwel alles wel in deze documentaire wat je zou verwachten. Ook archiefbeelden van Hillenius zelf, incl. een paar mooie interviews. Het was misschien ook wel leuk geweest als er wat interviews met vooraanstaande kunstkenners of buitenlandse musea in de film hadden gezeten (hangt hij in het Guggenheim?).

Of is hij enkel bekend in Nederland, kan natuurlijk ook.

Het is een goede schilder zeg ik als leek. Er zijn een aantal schitterende doeken in de film te zien die ik wel aan de muur zou willen hebben. En andermaal als leek; volgens mij borduurt hij voort op de abstractie van Mondriaan, maar dat wordt niet in de film genoemd.

Vergeleken met andere bekende Nederlandse kunstenaars vind ik Hillenius niet zo'n interessante en niet zo'n inspirerende man, althans afgaande op deze documentaire. Kan me wel voorstellen dat anderen wel enorm geboeid en gefascineerd raken bij het zien van deze documentaire. Zijn nabestaanden zijn in al hun kwetsbaarheid in ieder geval boeiende vertellers.

Ruime 3,5 sterren

Dit vond ik - naast de nog steeds heersende rouwperiode van zijn naasten - de grootste kracht van de documentaire. Wellicht ook omdat dit in het teken stond van de manier van werken van Hillenius. Dat hij figuren van alle zijden wil weergeven. De drie vensters worden ook zo gevisualiseerd dat we ook daadwerkelijk van drie zijden kunnen kijken naar wat zich afspeelt op het scherm. Bijvoorbeeld de bezoekjes aan het atelier.

En maar goed ook, want als dit een een recht-toe-recht-aan documentaire was met maar 1 venster en we anderhalf uur moeten kijken naar pratende mensen over een niet zo'n bijzonder mens...dan was ik snel afgehaakt. De stijl dwingt nu fascinatie af.

Goede documentaire, maar hier en daar zakt het wel wat in. Niet echt een ontspan-documentaire. 3,5*

Sommige kunst van Hillenius doet me trouwens denken aan de landkaarten in de Bosatlas...

Waar hebben jullie deze al gezien ?

Ik had een recensie-exemplaar aangevraagd. Die heb ik doorgestuurd naar Mug.

Mwoah, wel een erg wisselende docu en die stijlvorm hindert enorm, vooral in het begin. Wist helemaal niks van die man en gaan plotseling allemaal vreemden in drie verschillende venstertjes met je praten. Erg zwak begin dus, want een docu moet ook een opbouw kennen. Ik sta echter achter wat Kappeuter te zeggen heeft, maar ik heb hier toch wel wat sterkere kritiekpunten.

Ten tweede vind ik de vraagstelling van de interviewer soms tenenkrommend, en, vooral ook door de vorm, worden het geen echte mensen. Een interview zoals Heddy Honigmann en Jos de Putter kunnen en de echte menselijke belangstelling ontbreekt hier best wel. En omdat daarnaast alles ook nog eens zo fragmentarisch op je afkomt, wordt het een beetje lege huls.

En wat vooral spijtig is, dat vooral bij een schilder, de doeken zo groot mogelijk op een scherm komen en niet gefileerd worden door 3 smalle splitscreentjes.

En da's jammer.

2.5* Nog voor de sporadische prachtbeelden.

Ps. Nu snap ik de poster pas

En Mug heeft die doorgestuurd naar FK en mij.

Ik ben niet zo onder de indruk van deze docu, de poging om dichterbij te komen is nauwelijks gelukt wat mij betreft. Dankzij deze docu weet ik nu dat Jaap Hillenius een niet onverdienstelijk schilder was, er zit zeker mooi werk tussen, voor zover dat te zien was, en verder dat hij vooral een erg moeilijke man was voor zijn omgeving.

Het verhaal over zijn leven en werk is niet erg goed overgekomen, wat ik met name wijd aan de fragmentarische manier waarop deze docu in elkaar is gezet. Drie kleine beeldjes naast elkaar zou misschien wel kunnen werken op een fatsoenlijk bioscoopdoek, maar niet op een TV-scherm, want de drie beeldjes worden dan te pietepeuterig. Vooral wanneer er iets anders te zien is dan pratende hoofden, waarvan er naar mijn smaak veel te veel en te langdurig in beeld waren, worden de beelden te klein om goed te zien wat er gefilmd is. Ik probeerde toch steeds om alledrie de beelden goed te bekijken, wat niet wil lukken met twee ogen en op zo'n klein formaat. De enkele beelden die wel full-screen getoond werden, waren dan ook een verademing.

Storend vond ik ook, dat de meeste schilderijen niet volledig werden getoond, maar steeds in stukjes, heel jammer vind ik dat. Als ik over een tijdje een schilderij van Hillenius zou zien, vrees ik dat ik het niet eens zou herkennen, omdat ik vooral kleine stukjes heb gezien.

En dan de pratende mensen. Ik had steeds de indruk dat er niet echt een vertrouwensband was tussen de interviewer en de geïnterviewden, waardoor ze niet goed uit hun woorden kwamen en ik het idee kreeg dat ze niet werkelijk vertelden wat ze wilden, maar dat ze zich vooral inhielden.

Al met al ben ik niet heel veel wijzer geworden van deze docu over Jaap Hillenius, al denk ik dat ik zijn schilderkunst wel erg mooi zou kunnen vinden.

2*

Nu leg je de titel verkeerd uit. Het gaat er niet om Hillenius en zijn werk dichter bij het kijkende publiek te brengen, maar om de rouwverwerking bij nabestaanden. Uitstekende poging.

Klinkklare onzin (lijkt mij) . Schilderijen bekijk je zowel van veraf als van dichtbij. Hillenius' werk onderscheidt zich vooral in details, vormen (stippen en kronkels en lijnen) en kleurgebruik. Dit aspect wordt duidelijk gemaakt in de documentaire en ook in het plaatje hierboven.

Ik leg de titel verkeerd uit? Op deze manier heb ik de titel, naar aanleiding van wat ik zag, opgevat. Als dat niet de bedoeling is geweest, zit er toch wel degelijk ergens iets mis in de docu. Rouwverwerking? Kapp noemde dat ook al, maar ik zag het niet. Sorry.

Schilderijen bekijk ik van veraf en dichtbij, maar niet graag in stukjes die de docu-makers hebben uitgezocht, en op zo'n minimaal beeldje dat ik haast een vergrootglas nodig heb (oogmetingen hebben nog nooit een afwijking bij mij vastgesteld). De stukjes zagen er veelbelovend uit, dat zeker, maar de manier van tonen irriteerde me enorm.

De film komt dan ook vanaf 24 augustus in de bioscoop!

Net hoor ik, dat deze docu gemaakt is voor de bioscoop en binnenkort te zien is:

Vanaf 24 augustus 2006 te zien in de filmtheaters

o.a. Amsterdam (Filmmuseum Vondelpark, Het Ketelhuis), Utrecht (’t Hoogt), Nijmegen (Lux)

Misschien toch wel de moeite om te vermelden is het volgende. Jaap Hillenius, poging om dichterbij te komen was aanvankelijk bedacht als installatie, een interactief drieluik. De drie beelden naast elkaar zijn een overblijfsel van dat idee: in het midden Hillenius' werk in chronologische volgorde; rechts gaat over zijn dagelijks leven, meer het gevoel; links gaat over zijn ideeënwereld, de ratio.

Nog iets wat de titel betreft: 'Dichterbij' is de naam van een van de schilderijen van Hillenius.

Potdikkie, een film over Jaap, wie had dat gedacht. Was een vriend van mijn vader.

Dat blijkt absoluut niet als je de docu bekijkt, helaas. Kijk, je maakt of een een interactief-drieluik, en dat hou je zo, of een docu die je wilt uitbrengen. Iig rammelt het aan alle kanten...

Wat bedoel je daarmee? Wat is een interactief drieluik? Was het soms voor het museum bedoeld geweest?

Dat heb ik deze week ook in NRC.next gelezen, maar zelf heb ik dat er niet uitgehaald. Ik vond de drie beelden naast elkaar vooral verwarrend.

Toch wel jammer, wanneer er voorkennis verondersteld wordt die (jammer genoeg?) niet aanwezig is bij mij als kijker. Toch vind ik het een tekortkoming van een docu als deze, om die voorkennis wel te veronderstellen. Ik denk namelijk niet, dat ik de enige ben die nog nooit van Jaap Hillenius had gehoord en een documentaire is bij uitstek een middel om een kunstenaar (of welke indrukwekkende persoon dan ook) aan het publiek voor te stellen. Wat dat betreft vind ik, dat deze docu hier niet in slaagt.

Zonder enige voorkennis kun je gewoon deze film zien.

Echter het vergt natuurlijk wel wat energie om dit dieluik tot je te kunnen nemen. Je zit in totaal toch met vier en een half uur film die je tot je moet nemen. ( rekensom een drieluik en van anderhalf uur ) Tevens komt de de interactie die de beelden onderling oproepen.

Een hoop energie gaat erin zitten, maar je moet je wel willen openstellen voor deze film.

Ik heb de film nu zeven keer gezien en kan niet anders zeggen dat Kees Hin voor mij geslaagd is.

Energieadvies : " neem vooraf zeker een Nuts "

groeten

Cham Hillenius