Jaap Hillenius, Poging om Dichterbij te Komen (2006)

Mooie integere documentaire en mooi portret van de schilder Jaap Hillenius.

De poging om dichterbij te komen is wat mij betreft geslaagd.

Hillenius overleed in 1999 bij een tragisch ongeval. 7 jaar na dato zijn vrienden en familieleden nog steeds bezig met rouwverwerking. Met veel emotie worden herinneringen opgehaald. Ze missen hem enorm. Dat ze geen afscheid van hem hebben kunnen nemen maakt zijn dood moeilijker te verwerken.

Hillenius was een man die er niet of nauwelijks voor zijn gezin was. Van maandag tot zaterdagmiddag was hij in z'n atelier. Zijn vrouw en zijn zoons hebben wel het een en ander gemist. Het was geen gemakkelijke man blijkt uit dit portret. Autoritair en een van zijn zoons was als kleine jongen zelfs bang voor hem en kampte op jonge leeftijd met psychische problemen. Niet dat dat volledig aan Hillenius is toe te schrijven uiteraard, dat is te gemakkelijk.

Hij leefde voor zijn ambitie, zijn leven stond vooral in het teken van zijn werk. Ik kende Hillenius helemaal niet, had nog nooit van 'm gehoord, laat staan wat van zijn werk gezien. Ik vind dat ie mooie schilderijen heeft gemaakt.

Jammer dat bovenstaande plaatjes zo onscherp zijn, want zijn werk kent juist erg subtiele details.

Abstract, maar op een organische manier brengt hij elementen uit de natuur op fascinerende wijze op het doek. Niet altijd direct herleidbaar wat het voorstelt, maar de natuur is onmiskenbaar zijn voornamelijke inspiratie geweest.

De documentaire is op experimentele wijze vormgegeven.

Er zijn steeds 3 filmpjes naast elkaar geplaatst, als 3 vensters, precies zoals in het plaatje hierboven. Afwisselend lopen er steeds 1 of 2 filmpjes en zijn de andere stilgezet.

Dit maakt het aanvankelijk wat vermoeiend om naar te kijken, maar het went op een gegeven moment wel.

Eigenlijk zit vrijwel alles wel in deze documentaire wat je zou verwachten. Ook archiefbeelden van Hillenius zelf, incl. een paar mooie interviews. Het was misschien ook wel leuk geweest als er wat interviews met vooraanstaande kunstkenners of buitenlandse musea in de film hadden gezeten (hangt hij in het Guggenheim?).

Of is hij enkel bekend in Nederland, kan natuurlijk ook.

Het is een goede schilder zeg ik als leek. Er zijn een aantal schitterende doeken in de film te zien die ik wel aan de muur zou willen hebben. En andermaal als leek; volgens mij borduurt hij voort op de abstractie van Mondriaan, maar dat wordt niet in de film genoemd.

Vergeleken met andere bekende Nederlandse kunstenaars vind ik Hillenius niet zo'n interessante en niet zo'n inspirerende man, althans afgaande op deze documentaire. Kan me wel voorstellen dat anderen wel enorm geboeid en gefascineerd raken bij het zien van deze documentaire. Zijn nabestaanden zijn in al hun kwetsbaarheid in ieder geval boeiende vertellers.

Ruime 3,5 sterren

Dit vond ik - naast de nog steeds heersende rouwperiode van zijn naasten - de grootste kracht van de documentaire. Wellicht ook omdat dit in het teken stond van de manier van werken van Hillenius. Dat hij figuren van alle zijden wil weergeven. De drie vensters worden ook zo gevisualiseerd dat we ook daadwerkelijk van drie zijden kunnen kijken naar wat zich afspeelt op het scherm. Bijvoorbeeld de bezoekjes aan het atelier.

En maar goed ook, want als dit een een recht-toe-recht-aan documentaire was met maar 1 venster en we anderhalf uur moeten kijken naar pratende mensen over een niet zo'n bijzonder mens...dan was ik snel afgehaakt. De stijl dwingt nu fascinatie af.

Goede documentaire, maar hier en daar zakt het wel wat in. Niet echt een ontspan-documentaire. 3,5*

Sommige kunst van Hillenius doet me trouwens denken aan de landkaarten in de Bosatlas...