Nella Città l'Inferno (1959)

Vanavond gezien in 't Hoogt, dus op groot scherm. En dat was geen teleurstelling. Vooral weer dankzij die magistrale Anna Magnani van wie ik en mijn bioscoopmaatje een groot fan aan het worden zijn. Maar ook Giulietta Masina is heel goed. Haar dialect verschuift van (naïef meisje) noordelijk Veneto-accent naar open Romeins accent, mooi detail. Magnani spreekt weer onvervalst Romeins en laat weer alle hoeken van haar spel zien. Haar desillusie in zichzelf deed me denken aan Bellissima die ik verleden week zag.
Deze rol was minder obsessief en ietwat treuriger. Haar stem is onvergetelijk ook. Ik las op IMDb dat Magnani ook wel 'the most real of all actresses' wordt genoemd. Die aanduiding kan ik begrijpen. Als bij iemand het spel geënt is op het leven dan is het wel bij haar. Het is zo realistisch dat het allemaal geïmproviseerd lijkt wat ze doet. Het zindert van het leven, je kan er niet anders dan gefascineerd en bewonderend van raken.
Het einde van de film is afschuwelijk. Dat Masina terugkomt dat is een soort van voorspelbaar... en tóch is het een hard gelag. Neemt niet weg dat we ook hard gelachen hebben. De film heeft trouwens een wonderlijk narratief dipje op het moment dat Masina de gevangenis voor de eerste keer verlaat.

Anna Magnani en Giulietta Masina spelen fijne rollen, maar helaas worden zij toch wat beperkt in hun mogelijkheden. Ik las dat de regisseur de 2 Italiaanse filmdiva `s zoveel ruimte liet, om hun excentrieke voorkomen in de vorm van het uiten van emoties uit te kunnen buiten. De lichaamstaal werkt inderdaad, maar had veel beter uitgewerkt kunnen worden. De femme fatale mocht nog wel wat meer van zich af bijten en het verlegen schaapje. Tja, zo `n rol is natuurlijk ook niet nieuw voor Masina.

Qua verhaal stelt het eigenlijk helemaal niks voor. Aardige moraal, maar sommige personages stellen hun mening wel erg makkelijk bij. Aardig filmpje dus, meer niet. 3*

Italian is the New Black

Vandaag de dag maakt de Netflix reeks Orange is the New Black nogal veel furore. De reeks speelt zich af in een vrouwengevangenis, maar het is een subgenre dat al wel eens eerder bewandeld was. Vaak in wat meer erotisch getinte films zoals The Big Bird Cage maar blijkbaar gebruikten de Italianen ook al het onderwerp ergens eind jaren '50. Regisseur van dienst is Renato Castellani die meteen op twee Italiaanse iconen kon rekenen en zodoende werd Nella Città l'Inferno geboren.

En het is een mooi kind, om maar in die analogie te blijven. Castellani, die verder blijkbaar onbekend en onbemind is op MovieMeter, levert een mooie film af. Hij doet het op een eenvoudige en realistische manier zonder te moeten teruggrijpen op kunstgrepen zoals een overduidelijke slechterik (een sadistische cipier of een dictator als baas) of de nodige bendevorming. Meer zelfs, hij laat de vrouwen in hun waardigheid en brengt in een bijna-documentaire stijl het verloop van hun dagen. Je zou denken dat dit op den duur begint te vervelen, de film speelt zich praktisch de gehele tijd op dezelfde locatie af, en toch.. Je wordt op den duur een onderdeel van de samenleving die elkander 'koosnaampjes' geven (een nogal corpulente gevangene wordt Moby Dick genoemd) en leeft mee met de hoofdpersonages. Castellani beseft gelukkig wel dat hij dit niet zomaar kan laten voortkabbelen en begint subtiel de verhoudingen van de personages om te gooien. Mooiste moment bevindt zich aan het einde waar Egle het compleet verliest wanneer ze een onherkenbare Lina terug ontmoet in de gevangenis.

Anna Magnani, zonder twijfel één van de indrukwekkendste actrices uit de hele filmbusiness. Onvoorstelbaar hoe die me elke keer weet te hypnotiseren. De rol van Egle is een kolfje naar haar hand en Magnani overtuigt over de gehele lijn. Ze krijgt Giulietta Masina als tegenspeelster en ook die overtuigt zonder al te veel moeite. Kon zweren dat ik ze al eens eerder in iets had gezien maar dat zal dan enkel in docu's over Fellini zijn geweest. In ieder geval hoog tijd om Giulietta degli Spiriti eens in de DVD speler te gooien. Soit, de film steunt vooral op Magnani en Masina maar er is eigenlijk op niemand iets aan te merken.

Toch erg fijn dat NRC dit indertijd heeft uitgebracht, dat zouden er meer moeten doen. Een film die vandaag de dag nog enige bekendheid geniet vanwege de aanwezigheid van Anna Magnani en Giuletta Masina en daar ben ik blij om want anders had dit wel eens niet meer op DVD uitgebracht geweest.

4*

Op klassiekerzondag maar eens op de Italiaanse toer met deze Castellani die ik al een tijdje terug inmiddels samen met een paar andere Italiaanse films op de kop tikte bij de kringloop. En eerlijk gezegd was het deze die vooraf qua verhaal het meeste trok en interesseerde. Toch werd deze relatief korte film niet echt een succes waarop ik de nog wachtende drie langzaam begin te vrezen. Maar goed, wie weet...

Het begin mag er sowieso zijn, fraai toch altijd het tijdsbeeld, het zwart wit en een bepaalde authenticiteit die van het scherm springt. En die authenticiteit geldt ook voor de procedure om Lina op te nemen in het gevangeniswezen en ook zeker voor de kennismaking met de bewoners van deze overvolle gevangenis genaamd 'de hel in de stad'. Ja, het is zeker dat deze bevolkt wordt daar pareltjes en lieverdjes waar de naïeve Lina bleek bij afsteekt. Maar ondanks wat pesterijen, geplaag en hysterie wordt er toch serieus werk van gemaakt om Lina zich thuis te laten voelen en een beetje in te laten burgeren. En het is vooral de grofgebekte en heel erg aanwezige Egle die dat op zich neemt, een glansrol van Anna Magnani waar ik later nog wel even op terugkom.

Het beeld dat we daarna krijgen rond de gevangenis met nonnen als bewakers, is één van onrecht, armoede, politieke onrust en misstanden. Terwijl Egle en een andere dame zich op een gegeven moment vergapen met een spiegeltje aan de daardoor zichtbaar geworden buitenwereld waarin uiteraard de wens naar vrijheid en het oude leven naar voren sijpelt, lijkt het er toch op dat buiten alleen maar armoede, honger en misstanden heersen voor de dames en het binnen toch beter vertoeven is met een dak, bed en eten. Maar op een gegeven moment toont de gevangenis toch ook dat het de sterksten kan breken. Over één van de sterkeren gesproken, want wat een karakter legt Magnani in haar rol met vurigheid, streetwise en uitstraling. Met recht één van de sterren van de film en sterk geacteerd.

Maar helaas is het niet alleen maar de zon die schijnt, want ik haal dit allemaal weliswaar wel uit de film, maar er lekker in zitten doe ik nooit en te nimmer waardoor anderhalf al lang aanvoelt. Want eerlijk gezegd, en het zal wel heiligschennis zijn voor de gemiddelde liefhebber van de Italiaanse film, komt het voor mij niet verder, zoals de meeste Italiaanse films, als een hoop druk en hysterisch gekwetter. Ik zal wel geen gevoel hebben voor de mediterraanse geest, helaas! Daarom een drie sterren voor de moeite, want slecht vond ik het niet maar er iets mee hebben is de volgende stap.

De enige film die Anna Magnani en Giulietta Masina samen maakten. En dat is best opmerkelijk voor twee van de absolute powerhouses van de Italiaanse cinema. Een vrouwengevangenis film uit een eerdere tijd dan de films die in grote hoveelheden werden gemaakt in de jaren 70 en vooral sensationeel waren. Dze film is dat ook wel een beetje, maar het is vooral Anna Magnani die de show steelt als een vrouw die alles al gezien heeft en Masina als naieve vrouw wat lessen geeft in het echte leven en vervolgens geshockeerd is als ze haar onschuld kwijtraakt. De gevangenis is er ook vooral een met vele vrouwen in dezelfde zeer sobere cel. Gerund door, hoe kan het ook anders in het oude italie, nonnen. Magnani is natuurlijk niet erg subtiel in haar acteren, dat is ze zelden, maar het is wel heel lekker.