Mysteries (1978)

De Nederlandse regisseur Paul de Lussanet is bekend om zijn artistieke visie en zijn vermogen om literaire werken naar het scherm te vertalen. Dat bewijst hij wederom in “Mysteries”. Zijn stijl wordt gekenmerkt door een zorgvuldige aandacht voor detail en een diepgaande verkenning van de menselijke psyche. De Lussanet heeft een uniek talent om zijn personages tot leven te brengen, en dit is duidelijk zichtbaar in deze verfilming van Knut Hamsuns roman.

Het verhaal speelt zich af in de negentiende eeuw. Johan Nilsen Nagel is een mysterieuze vreemdeling die aankomt in een klein Noors kuststadje. Hij is een charismatisch en raadselachtig figuur die al snel de aandacht trekt van de lokale bevolking. Zijn excentrieke gedrag en onvoorspelbare acties zorgen voor verwarring en fascinatie onder de inwoners. Terwijl hij zich mengt in het leven van de dorpelingen, ontluiken er verschillende intriges en spanningen. Hij sluit vriendschap met de dwerg Minuut. Nagel raakt vooral betrokken bij de mooie en verleidelijke weduwe Dagny Kielland en de kwetsbare, jonge Martha Gude.

Rutger Hauer, in de rol van Nagel, is ronduit schitterend. Zijn charismatische en intense vertolking brengt het raadselachtige karakter van de protagonist perfect tot uiting. Hauers vermogen om zowel charme als duistere complexiteit te tonen, maakt van Nagel een intrigerend en onvergetelijk personage. Rita Tushingham als Martha levert ook een krachtige prestatie waardoor ze authentiek en diepgaand aanvoelt. Ook David Rappaport als de dwerg Minuut is overtuigend. Daarnaast doet Sylvia Kristel als de femme fatale Dany Kieland het eveneens goed, al had ze zelf volgens Wiki spijt van haar deelname voor deze film en zorgde ze op de set voor problemen.

De cinematografie van "Mysteries" is adembenemend. De prachtige beelden van het Noorse kustlandschap, gecombineerd met de sfeervolle belichting en compositie, creëren een visueel poëtische ervaring. Jammer dat de kleuren van de Amerikaanse blu-ray nogal flets zijn. 
De Lussanet slaagt erin om de innerlijke conflicten en verlangens van zijn personages subtiel en effectief te presenteren. “Mysteries” onderzoekt thema's van vervreemding, verlangen en de complexiteit van menselijke relaties op een diepgaande manier.

Met sterke acteerprestaties, prachtige cinematografie en een trouw respect voor het bronmateriaal, heeft Paul de Lussanet een film gemaakt die zowel intellectueel bevredigend als esthetisch indrukwekkend is. Een absolute aanrader voor iedereen die houdt van literatuurverfilmingen en diepgaande karakterstudies. Dit is een meeslepende en visueel wondermooie film en voor mij één van de allerbeste Nederlandse werken die ik ooit zag. 4,5/5

Paul de Lussanet heeft twee fantastische films gemaakt. Eerst MYSTERIES en daarna LIEVE JONGENS. De Lussanet stond in de jaren 70 bekend om zijn "elegante gevoel voor visuele decadentie". Dat geldt voor beide films.

Ai.

Ik dacht, een film met Rutger Hauer en Sylvia Kristel die ik nog niet gezien heb, dat moet ik dringend inhalen. Maar het blijkt dus zo'n typisch jaren-70 probeersel te zijn waar zo ongeveer niets aan gelukt is.

De beelden van de landschapjes en de oude gebouwen zijn misschien ooit mooi geweest. Kennelijk op de Isle of Man gefilmd. Maar er is niet veel van over, de kleuren zijn verfletst en uit balans - geen kritiek, want ik kom er zelf ook niet erg uit met beschadigd oud materiaal. Maar dat was het positieve nieuws, want het spel trekt op niets, een totaal oninteressant en saai kostuumdrama wat oorspronkelijk al weinig toegankelijk was maar nu helemaal niet meer kan boeien. De acteurs zijn nagelkrassend theatraal aan het overacteren - als je het al zo mag noemen, het komt af en toe over als de bonte avond van de plaatselijke toneelvereniging. Voorop Hauer, teleurstellend genoeg, en de rol past hem dan ook nog eens absoluut niet. Net zoals die snor hem absoluut niet staat. Maar ook Kristel en de rest van de cast bakt er niks van, de enige die er een beetje goed uit komt is Rita Tushingham - en, ok, Kees Brusse heeft een leuke scene. Maar ook dat is nog niet het ergste. Dat is dat de film - ja, ook in het Nederlands - achteraf is ingesproken, en dat is behoorlijk amateuristisch gedaan. Alsof je terug in de tijd naar een Duitse tv-zender zit te kijken, zo rommelig is het.

Eye had zich wat mij betreft de moeite kunnen besparen met deze restauratie. Zelfs als je met alle geweld àlle films van Hauer - of Kristel, wat mij betreft - gezien wil hebben, dan nog sla je deze beter over.

Ik had nog nooit van deze film gehoord, maar toen afgelopen maand de films van Cult Epics in de aanbieding waren, heb ik de blu-ray van Pastorale 1943 gekocht, waar deze film ook op stond.

Bij de openingscredits werd ik blij toen ik zag dat Robby Müller het camerawerk had gedaan. De film ziet er dan ook prachtig uit, met vaak in mist gehulde beelden. Ook de decors en artdirection zijn erg overtuigend.

Aan het acteerwerk en de Nederlandse dialogen moest ik even wennen, maar al gauw ontvouwde zich een sfeervol en mysterieus verhaal over een vreemdeling (Rutger Hauer) die zich op eigenzinnige wijze een weg baant door een hechte gemeenschap. Bij vlagen deed het wat denken aan Don’t Look Now, al haalt het dat niveau nooit helemaal.

Maar al met al een fijne ontdekking en een bijzondere film.

Kleine 4*