Dreszcze (1981)

Prima film over een onderwerp waar ik nog niet veel van wist. Dit maakte het geheel soms wat lastig te volgen, maar uiteindelijk kon ik de puzzelstukjes toch wel plaatsen. Zat me de gehele film af te vragen hoe deze film door de toenmalige Poolse censuur is gekomen, maar hij blijkt dus inderdaad ooit te zijn verboden.

Het begin van de film was even slikken. Ik kan me zo'n klas als die van Tomek nauwelijks voorstellen en ook niet dat zulk gedrag toen getolereerd werd?

Het acteren van de hoofdrolspeler is zeer goed te noemen. Hij heeft geen idee van de precieze inhoud van iedere ideologie en wordt wegens zijn loyaliteit voor zijn familie, vrienden en de leidster van het kamp fanatiek van het enen in het andere denkbeeld.

Dit soort kampen zijn wel een gruwel te noemen of het nu gaat om communistische als deze of christelijke als in 'Jesus Camp' of van wat voor stroming dan ook. Bah! En dat vrolijke enthousiasme,

Aangrijpende film in een film die voor Wojciech Marczewski deels autobiografisch is. Het feit dat hij deze film maakte toon wel aan dat het stalinistische kamp minder grip op hem kreeg dan op de hoofdpersoon. Die zijn vriendschappen, overtuigingen, religie en familiebanden opgeeft voor de verleiding van een goed leven. Wat al niets meer te maken had met communistische idealen. Je kunt de film op twee manieren lezen of de hoofdpersoon is volledig overtuigd geraakt of heeft besloten dat het beter is om net te doen alsof. Ik weet niet wat naarder is. Ik vroeg me af hoe hij zo'n film kon maken in het Polen van 1981. Juist een periode waarin de onderdrukking daar weer strenger werd. De film bleek er doorheen geglipt te zijn in de korte vrijere periode rondom het opzetten van Solidariteit van Lech Walesa. De film kon gemaakt worden en in première gaan, maar toen was de vrijere tijd alweer over en werd de film alsnog verboden. De film suggereert sterk dat de stalinisten probeerden het katholicisme te vervangen.

Sterk en aangrijpend.