Après la Pluie (2024)

In juli 2021 richtten de overstroming van de rivier Vesder en Ourthe een spoor van verwoesting aan in Wallonië. De slachtoffers waren voornamelijk arme mensen die woonden in oude, vaak krakkemikkige huizen. Drie jaar later zijn de vele mensen die hun huis verloren nog steeds niet zeker van een vaste verblijfplaats. Deze documentaire, die is opgedragen aan de slachtoffers, volgt een aantal van hen volgens het fly-on-the-wall principe tijdens formele en informele gesprekken waarin de emoties hoog op kunnen lopen. Een droog vertelde, maar integere gemaakte film die in Nederland veel mensen zal doen denken aan de nasleep van aardbevingen in Groningen.

Honteux!

De beelden van de overstromingen hebben we allemaal wel eens gezien. Misschien niet precies deze, maar of je de ene of de andere ziet maakt alleen uit voor welke kleur auto je ziet drijven - het idee blijft hetzelfde.

Waarmee deze documentaire wél diepe indruk maakt is door een aantal van de slachtoffers te volgen over de jaren. Je ziet ze voor je ogen ouder, grijzer en rimpeliger worden, terwijl hun situatie niet wordt aangepakt, niet verbetert, overheid en verzekeraars geen haast hebben of uitvluchten zoeken, en ze eindeloos van het kastje naar de muur gestuurd worden en door louche ondernemers kaalgeplukt worden.

Maar ook de uitleg is helder. Ja, er is klimaatverandering, en daardoor komt extreem weer vaker en in steeds hevigere vorm. Maar tegelijkertijd speelt ook dat waar vroeger de economische focus onder in het dal lag en daar de welvaart, de rijke mensen woonden, die vertrokken zijn naar de hoger gelegen vlaktes met nieuwe woonwijken, mega industrieterreinen, en platgestreken landbouwlakens. Waar daar vroeger het water vastgehouden werd, loopt dat nu extra snel naar onderen, om de daar achtergebleven arme mensen weg te spoelen - of met de st* achter te laten. En dat zou nog niet zo genant zijn als er tenminste ruimhartig bijgesprongen werd na een ramp, maar nee.

Te vaak horen we over dit soort ramp geluiden als 'ja maar ga daar dan niet wonen'. Hadden deze mensen een keus? En konden ze naar redelijkheid voorzien hoe groot het risico was?

In de bergen kom je dit soort overstromingen ondertussen overal tegen - bijvoorbeeld in de Pyreneeen zijn de afgelopen jaar of tien geloof ik alle dalen van de Oost- tot de Westkust wel een keer ernstig overstroomd, en allemaal dorpjes die daar al honderden jaren waren zwaar beschadigd of weggespoeld, maar ook in de heuvels boven Lyon kom je dit overal tegen. En ook in ons extreem laaggelegen platte polderlandje zijn er grote risico's aan zeer ernstige overstromingen, zo'n buitje als uit dit voorbeeld boven de Flevopolder zou enorme schade en wekenlange wateroverlast veroorzaken, want er is domweg geen capaciteit om het water snel genoeg weg te pompen.

Wie de ernst van de klimaatverandering nog ontkent heeft zijn hoofd in het zand, of zand in zijn hoofd. Het zal echt anders moeten, maar ik ben bang dat dat inzicht pas komt als het al ruim te laat is.