Victim/Suspect (2023)

In Victim/Suspect zien we hoe vrouwen aangifte doen van een verkrachting en vervolgens te maken krijgen met gezag handhavers die geen zin hebben om de zaak grondig te onderzoeken of bij wie simpelweg de kennis (en de tijd) ontbreekt om de zaak grondig te kunnen onderzoeken. Sowieso is het lastig om te bewijzen dat een verkrachting daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Zelfs als een vrouw zo moedig is om aangifte te doen, staat niet bij voorbaat vast dat ze haar gelijk haalt.

De ervaringen van de jonge vrouwen die in Victim/Suspect worden behandeld, zijn schrijnend. Het is natuurlijk al zeer traumatisch om aangifte te doen en details te openbaren die de slachtoffers liever niet geopenbaard zien worden. Als je dan ook nog eens beschuldigd wordt van leugenachtig gedrag en zelfs wordt aangeklaagd vanwege een valse aangifte, dan is dat afschuwelijk. De documentaire Victim/Suspect van Rachel de Leon laat het allemaal zien.

De meeste indruk maken de vrouwen die aan het woord komen. De zaak an sich staat in de interviews niet centraal. De insteek is veel meer gericht op de omkering van de rollen. Hoe een slachtoffer opeens zelf wordt aangeklaagd. De echte beelden van de politieverhoren die in de film zijn verwerkt, doen je mond openvallen. Met manipulatieve vragen worden slachtoffers in de hoek gedreven en gedwongen te bekennen dat hun aangifte een valse is, waarna ze zelf worden aangeklaagd. In sommige gevallen onderneemt de politie zelfs niet eens serieuze actie richting de vermeende dader. Die wordt soms niet eens verhoord of krijgt tijdens een kameraadschappelijk getint verhoor ruim de gelegenheid zijn onschuld te verklaren.

Aan de redenen voor deze afschuwelijke gang van zaken gaat de film helaas grotendeels voorbij. Dat zou kunnen liggen aan de povere medewerking van de kant van het gezag. Behalve een oud-politieman en een zelfgenoegzame rechercheur die een behoorlijk portie arrogante trots uitstraalt over de vele bekentenissen die hij de verkrachte vrouwen heeft afgedwongen, blijft het akelig stil. Een aantal redenen filtert wel door, maar heel grondig worden die niet belicht. En dat is erg jammer.

Door de geringe medewerking van het justitiële apparaat is meteen het onderzoeksgedeelte in de documentaire niet heel interessant. Terwijl de kant van de kant van de vrouwen goed wordt belicht, ontbreekt een gedegen tegengeluid. En hoe onwerkelijk dat tegengeluid waarschijnlijk ook was geweest, ik had het graag willen horen.

En zo is Victim/Suspect een schokkende maar ook wat eenzijdige documentaire, die een behoorlijke misstand aankaart. Een documentaire waarin een gefundeerd justitieel tegengeluid ontbreekt. Een gemis dat afbreuk doet aan de documentaire en haar indringende boodschap. Het voelde nu soms wat sensatiegericht. Als het beoogde effect van de maker overigens was om de kijker boos te maken, dan is zij daarin geslaagd. Ik voelde met regelmaat de woede flink opborrelen over zoveel onrecht.

Journalist Rachel De Leon onderzoekt al jaren hoe politie omgaat met meldingen van seksueel misbruik door minderjarige meisjes. Ze ontdekte een ondervragingsmethode die er in veel gevallen toe leidde dat het slachtoffer twijfelt aan de eigen verklaring en die onder druk intrekt. Het gevolg is dat het slachtoffer wordt gearresteerd wegens valse aangifte! De inhoud is overtuigend en zeer verontrustend. Jammer dat het qua vorm niet verder komt dan een lowbudgetreportage.