Golda (2023)

In september 1973 lopen de spanningen tussen Israël en de omringende landen opnieuw op. President Golda Meir [Helen Mirren] komt voor moeilijke beslissingen staan wanneer har militaire staf haar waarschuwt dat Egypte en Libië het land mogelijk binnen zullen vallen tijdens Yom Kippur, de belangrijkste dag van het jaar voor de Joodse gemeenschap. Grotendeels gefilmd als een flashback, gebaseerd op Meirs getuigenis tijdens het verhoor van een onderzoekscommissie in 1974. Mirren is buitengewoon als de ‘Iron Lady of Israël’, maar het scenario is oppervlakkig en geeft haar nauwelijks houvast om haar personage werkelijk van emotionele diepgang te voorzien. Wat het meeste bijblijft, is waarschijnlijk dat President Meir een kettingroker was. Daar moet je het maar mee doen. Eindigt met archiefbeelden waarin de echte Golda Meir zit en je vraagt je af waarom een film over zo’n interessante persoon (met zo’n sterke hoofdrolspeler) zo’n matige film kan opleveren.

De rol van Golda Meir wordt zeer mooi neergezet. Eigenlijk te goed voor deze film. Het matige acteerwerk van de overige cast en de dunne dialogen steken er wat schril bij af.

De film beperkt zich puur tot de militair strategische kant van de Jom Kipoer-oorlog en de fysieke ongemakken van Golda. Op zich interessant maar wel wat eenzijdig. Zeker omdat we alles volgen vanuit de vergaderkamers. Via geluidsfragmenten van de gevechten wordt nog enige emotie toegevoegd maar het blijft wat statisch allemaal.

De dialogen tussen Golda en haar legerleiders en buitenlandse gasten ogen weinig realistisch. Er wordt nauwelijks jargon gebruikt, het is duidelijk dat deze film zo gemaakt is dat hij voor iedereen goed te volgen is. Op zich prettig maar komt wel wat oppervlakkig over.

Desondanks best aardig en leerzaam om te zien hoe deze oorlog destijds verliep en hoe de eerste vrouwelijke premier van Israël daarbij een sleutelrol speelde.

Een 'okay' film. Niet slecht, maar had beter gekund.

De film wordt gedragen door Mirren. Maar dat gezegd hebbende: ze heeft maar op één blik/uitdrukking hoeven oefenen. Er zit geen ontwikkeling in haar personage en bijna geen variatie. Dit levert een zeer sombere film op over een somber thema: sombere kleuren, weinig sprankeling, sombere locaties. Je wordt er niet vrolijk van. Ondanks het gebrek aan variatie in deze rol, zie je wel dat de 'Iron lady' ook een hart heeft en menselijk is. Dat wordt prima neergezet. Al met al een goede prestatie. De bijrollen zijn bijrollen, maar ik vond de meeste niet storend slecht acteren.

De film is eigenlijk bijna een documentaire. Er wordt van dag tot dag verslag gedaan over de strategische keuzes en de afwegingen die gemaakt worden. Met beperkte informatie en tegenstrijdige belangen moeten er knopen doorgehakt worden waarbij je al weet dat veel mensen het leven zullen laten. Een bijna onmogelijke taak die Meir zichtbaar zwaar valt.

De film wordt volledig vanuit het gezichtspunt van Meir vertelt. Opvallend in wat voor ruimtes de vergaderingen en besprekingen werden gehouden: bijna huiselijk als een woonkamer. Bijna op het onprofessionele af. Ook de grote invloed & broodnodige steun die ze ervaart van haar assistent wordt gedurende de film duidelijk.

Het is jammer dat de film er niet voor gekozen heeft om meerdere standpunten te laten zien en meerdere locaties te gebruiken. Dat had een wat dynamischere film opgeleverd. Ik denk dat veel mensen deze film saai en traag zullen vinden.

Ik vond de film wel wat traag, maar niet saai. Maar het helpt als je dan de inhoudelijke gesprekken kunt volgen. Dat is lastig: de gesprekken gaan snel en als je dan ook geen Wikipedia bij de hand hebt wordt het een hele opgave. Wellicht meer een film op later op Netflix te kijken zodat je 'm af en toe even terug kunt spoelen.

Al met al een prima film waar ik meer beeld heb gekregen van een historisch zeer relevante periode (het begin van de erkenning van de staat Israël en de vrede tussen Egypte en deze nieuwe staat). Momenteel (helaas) weer erg actueel. goed voor 3 sterren.

Aardige film over de Israëlische premier die te horen krijgt dat een aanval in gang wordt gezet. Een historische film over een oorlog die nog steeds gaande is. Oorlogsbeelden komen hier niet voor en dat vond ik wel goed werken. Het hoofdpersonage was helaas wat minder goed uitgewerkt. En dat lag niet aan Helen Mirren, want die stelt nooit teleur. Net geen 3.5 sterren.

Dit zijn wel de biopics zoals ik ze graag zie: een niet al te lange periode of een bepaalde gebeurtenis als kapstok om iets van de mens mee te geven. Een heel leven vertonen lukt toch niet (en Wikipedia vertelt je in 10 minuten meer) en vaak heb je nog geen idee wat voor persoon die hoofdpersoon nu was. Dat gaat hier al beter, hoewel de film niet superdiep gaat kan je wel enig beeld krijgen van Golda Meir (althans hoe Mirren die invult). Verder is dit een boeiende episode die gebruikt wordt, zeker de politieke dimensie, die gezien de huidige situatie ook nog eens weer actueel is. Verder degelijk geschoten, jammer van het Engels (maar wel Hebreeuws over de radio) en die stukjes rond dat kankeronderzoek vond ik minder goed passen. 3,5*.

Een zeer goed acterende Mirren die via haar rol in dit waargebeurde geschiedenismoment een beeld neerzet van Golda Meir als een onverschrokken krachtige vrouw die op wereldniveau zich bezighield om de staat Israël te laten voortbestaan. Ondanks het gebruik van satellietbeelden wordt de sfeer en impact (feitelijk en sociaal-emotioneel) van de oorlog goed weergegeven in het commandocentrum waar Golda verblijft. Ook toen waren het al de Russen die zich achter de Arabische Staten schaarden. De continue aanval op de Joden en het effect daarvan komt mijns inziens nog het allerbeste naar voren als Golda vertelt over het feit dat tijdens haar jeugd in Oekraine haar vader met Kerst houten platen voor de ramen spijkerde om te overleven. Krachtig verhaal, uitvoering had nog wat beter gekund.

Volgende stap deze zondag was Golda op Pathe en ondanks de matige cijfers was ik hier toch wel erg benieuwd naar. Sowieso interesseert oorlog en conflicten mij behoorlijk en is er sowieso weinig over de oorlogen rond Israël op film gebied.. Afijn, Golda Meir dus die ook opdracht gaf tot de vergelding van de Joodse atleten in München. Een dame die de harde beslissingen niet schuwde en dat is wat we grotendeels mee krijgen.

En vrij vlot zitten we in de ellende met het nodige aan slechte voortekenen en overdaad aan info, maar ook onenigheid wat te doen. En daarmee doet de film aan Kennedy en O'Donnell denken in 13 Days rond de Cuba crisis. Play it cool of de eerste klap uitdelen is de vraag, toch komt de eerste klap van de Arabische alliantie en krijgt Israël en diens leger stevige klappen. Hulp van Amerika inroepen is de eerste stap met lijntjes en belangenverstrengeling die daarna zichtbaar worden rondom olie en de Koude Oorlog met bondgenoten en vriendjespolitiek. Daarna volgt tot wel een beeld dat bijna naar paniek neigt met een groot drama dat bezig is te ontvouwen met de bijna onmogelijke taak voor Golda om het hoofd koel te houden, de juiste beslissingen te nemen en de aanval af te slaan.

'Een biopic is meer dan de ene na de andere sigaret opsteken en volle asbakken laten zien' lees ik in een recensie op een andere website. Maar ik vind dit verre van een biopic en zou ik de film ook niet als dusdanig beoordelen, voor een biopic vind ik de film ook veel te kort met anderhalf uur. Want als drama die de spanning op een premier laat zien als een land als Israël die andermaal onder aanval ligt, slaagt de film wel degelijk die de moeilijke taak laat zien, met impopulaire keuzes, het smijten met mensenlevens, en de tol die het vergt van de mens zelf aangezien ze al ziek is, het niet in de koude kleren gaat zitten en daarnaast eenzaam oogt.

En zo wordt er naar mijn mening toch meer dan prima een kortstondige periode belicht rond Meir met de nodige andere bekende namen in haar kielzog met onderandere Dayan en Sharon, een prima Helen Nieren, bezit de film een prima soundtrack en vind ik dit lang niet gek zelfs best wel goed.

Mijn tante was fan van Golda Meir. Wellicht had het er wat mee te maken dat ze fysiek nogal op elkaar leken, misschien niet precies van gezicht maar wel in postuur, houding, dezelfde manier van bewegen, zo’n beetje de zelfde leeftijd. Haar kat had ze vernoemd naar Moshe Dayan ook nog eens. Daardoor wellicht ietwat onbekend voor me dat Meir in haar eigen land niet helemaal dezelfde heldenstatus had als in de westerse wereld, en met dat inzicht als uitgangspunt is de keuze om deze film te laten gaan over haar moeilijkste periode wel een goede - want leerzaam, het vult een lacune in mijn kennis in. Aan de andere kant geeft het niet echt een beeld van haar persoon en haar hele geschiedenis, en dat mist dan toch ook wel weer wat.

Als tijdsbeeld erg fraai - dan wel even los van het constante gerook. De opening al met het wat vreemd uitziende vliegtuig, een jumbo met dubbele motoren in een nacelle - ik neem maar even aan dat dat historisch verantwoord is, maar ik kon er zogauw niets over terugvinden. Maar ook de oude apparatuur, met als meest rauwe voorbeeld wellicht het bestralingsapparaat wat er uitziet alsof het bedacht is door een Bond-villain.

De manier waarop de oorlog in beeld gebracht wordt lag me niet zo heel goed. Het idee is op zich wel sterk, door de gevechtshandelingen alleen in de soundtrack te laten gebeuren - maar de manier waarop dat wordt aangekleed met een soort nep-satellietbeelden (waar Israel toen volgens mij toch geen live toegang toe had, als het uberhaupt al mogelijk was) - nee, geen goede keuze wat mij betreft, het was beter geweest om daar een wat scherpere keuze in te maken.

Het spel van Mirren is redelijk - de paar archiefbeelden van de echte Golda laten aan de andere kant wel zien hoe groot het verschil is, ondanks 4 uur werk voor de grime en een oscarnominatie. Maar ook, in tegenstelling tot wat er nogal makkelijk geroepen wordt, Meir woonde in de schoolleeftijd in de VS, dus het accent klopt en haar makkelijke gebruik van Engels ook. Niet dat het wat uitmaakt, want hoe vreemd het wellicht ook klinkt, de film gaat nergens over Mirren, en dat mijn tante er zonder grime al meer op leek leidt evenmin af. Zo sterk is het personage van Golda echt wel. Nog steeds.

Of het verhaal helemaal naar de werkelijkheid is verfilmd, geen idee. Ongetwijfeld zal er hier en daar een beetje buiten de lijntjes zijn gekleurd. Neemt niet weg dat ik me prima heb vermaakt. Helen Mirren was uitstekend op dreef als kettingrokende leading lady, maar ook de andere acteurs speelden overtuigend. Voor mij 3,5 sterren waard.