The Obscure Life of the Grand Duke of Corsica (2021)

Vanaf 15 juli in de bioscoop (De Filmfreak)

De film begint met een overpeinzing over hoe atomen samenkomen en composities vormen en dan weer uiteenvallen tot de elementen en deze klassieke leer van Democritus vormt de rode draad in de film. Je zou kunnen zeggen dat het Bijbelse “stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren” de christelijke variant is en de film baseert zich op een verbroederende variant die het aan de heilige Franciscus toeschrijft: we bestaan allen uit dezelfde elementen (materie) en alleen de vorm (buitenkant) is anders. Hoe dan ook krijgt de materialistische atomenleer toch vooral een cynische vorm in de figuur van architect Rott met tegelijkertijd een ode aan de artistieke maar ook ziekelijke verbeelding die de composities van onze geest zijn. Een duidelijke boodschap lijkt de film niet te hebben en misschien is dat ook wel een charme van de film die het moet hebben van wat vervreemdende, licht absurdistische scenes die onderhoudend zijn maar ook nergens echt boeiend worden. De film is daarmee niet goed en niet slecht.

Dan is een 3.5/5 nog best een gulle score! Ik had op basis van de synopsis gehoopt op een soort Houellebecq-achtige film (voor iedereen die Mogelijkheid Van Een Eiland gelezen heeft) uitgevoerd door iemand als Sorrentino. Helaas (of gelukkig) de trailer van de film gezien. Wat is die slecht zeg! Blijkt het oprecht een serieuze film te zijn. Hier loop ik met een boog omheen.

Niet echt gelukt.

Denk ik tenminste, want wat waren de bedoelingen van de regisseur dan. Het dubbele verhaal komt in ieder geval niet heel goed uit de verf, en dat van de groothertog uit de titel eigenlijk ook niet. Wel een erg mooie rol van Timothy Spall, die dit soort halfgare karakters toch wel echt heel mooi neerzetten kan. En wat een mooie quotes krijgt hij ook uit te spreken. Eigenlijk alleen daarom al is de film gewoon een soort van klassieker - maar wel een erg beperkte, vanzelf.

Visueel is het ook allemaal wel heel erg ok, dat helpt ook beslist wel.

Zeker niet storend rust de film sterk op christlijk gedachtengoed en het zal geen toeval zijn dat een film waarin de Heilige Franciscus een prominente rol speelt, uitkomt in een regeringsperiode van een Paus die Franciscus als voorbeeld wil stellen aan de gelovigen. Franciscus staat binnen de kerk voor vrijwillig gekozen armoede, eenvoud en bezinning zoeken in de natuur. Het vereist daarmee ook kennis van de complexe christelijke geloofsleer om het op dieper niveau te begrijpen.

De film bestaat uit fragmenten van twee tegengestelde werelden. Aan de ene kant de wereld van de rijken die schoonheid zoeken in de volmaaktheid van vormen die ze laten uitdrukken in Kunst, in dit geval architectonische meesterwerken. De film toont een glimp van de overvloed van de rijken, hun verfijnde inbeelding en perversiteit. Als een "held" in deze wereld beweegt een toparchitect genaamd Rott, die diepgaande begrip van kunst combineert met een egocentrische persoonlijkheid die platvloers en vulgair is. Rott houdt ervan mensen te shockeren met uitlatingen over pis, stront, seks.

Daar tegenover zien we fragmenten van de Heilige Franciscus die eveneens leeft in de gedachte dat in alle vormen de elementen hetzelfde zijn. Wat je kan zien als het christelijke gelijkheidsideaal dat voor God al ZIJN kinderen gelijk zijn. Daartoe zoekt Franciscus juist de meeste lelijke, door melaatsheid misvormde mensen op om zijn gelijk te bewijzen. En met de hulp van God weet hij, in navolging van Jezus, een misvormde vrouw te genezen. Het idee is dat hij daarmee haar innerlijke schoonheid aan de wereld toont.

Hoewel de twee "helden" in verschillende werelden bewegen, de ene egocentrisch, de andere altruïstisch, zijn ze niet zo verschillend. Beide onderschrijven het idee dat in alle vormen de elementen hetzelfde zijn (Rott vertelt dat al aan het begin van de film). Het verschil is dat Rott probeert de lelijkheid naar buiten te brengen onder de schoonheid van de uiterlijke vorm, terwijl Franciscus de schoonheid naar buiten probeert te brengen onder lelijkheid van de uiterlijke vorm. Dat komt terug in de ziekten. De rijke lijdt aan malaria, een ziekte die het innerlijke aantast en viezigheid laat uit-braken. De Arme vrouw lijdt aan melaatsheid wat haar uiterlijk aantast maar niet haar innerlijk.

In de dood zet deze beweging voort, de een moet zijn inbeelding opgeven en wordt verlaagd en de de andere wordt verhoogd. Rott drukt dat uit door voor een groothertog een mausoleum te maken waarbij het dode lichaam een boompje voedt. Ofwel het schijnbaar hogere wezen gaat verder als een lager wezen.

Het idee (zie evangelie Johannes) is dat alleen die mensen een goddelijke ziel hebben, die zich vrijwillig naar Jezus richten. Daarmee zijn degenen die Jezus afwijzen automatisch zielloos en komen op de afschietlijst (Vandaar de eindeloze moordpartijen op andere volkeren). Rott ziet in de Groothertog zijn spiegelbeeld (een kind van de Duivel), iemand die geen ziel heeft. Geen wezen uit de Hemel, maar van de Aarde (materie).

Rott is de verpersoonlijking van de Duivel, Satan. De namen betekenen "aanklager". Rott functioneert als aanklager van de rijken. Zijn gebouwen zijn schitterend maar tegelijkertijd aanklachten. Hij maakt een ontwerp voor een nieuwe Collosus (oud wereldwonder), een standbeeld door wiens benen de boten de haven binnenvoeren, maar wil deze laten schijten op de jachten van de rijken. Als Satan is hij een hoogbegaafd, superintelligent wezen, maar egocentrisch en vol lust voor wat laag is. De naam "Rott" is tekenend: rot, rood (bloed, lichaam (uit rode aarde), aards). Een afvallige, eertijdse dienaar van God met als taak de schijnheiligen (rijken) te ontmaskeren.

Frontaal daartegenover staat Franciscus, een heilige, die vrij van aardse verlangens alles opgeeft om de armen te dienen. Het christelijke idealisme als tegenhanger van het duivelse materialisme. Geen levensbeschouwing tekent de werkelijkheid in zo een scherpe tegenstelling tussen goed en kwaad als christendom. En geen religie voert zo een verbeten strijd tegen alles wat het als bedreiging ziet voor haar ideaal.

Zo is het christelijke ideaal een vorm van extremisme, dat gemakkelijk over gaat in sadomasochisme. Zo stelt Franciscus in de film: "Hoe meer ons lichaam lijdt, hoe vreugdevoller onze Ziel", de typisch christelijke lijdensverheerlijking.

Tegen over de materiële lusten stelt het christendom verheven "bedoelingen". Die gaan niet zelden gepaard met een nietsontziend "doel-heiligt-de-middelen-denken". Voor het hoogste doel (God) zijn immers ook de vuilste middelen toegestaan. Zo zien wij christelijke naties miljoenen slachtofferen in oorlogen voor de hoge maar abstracte idealen als Vrijheid, Vrede, Democratie en Gelijkheid. Dat is een logisch uitvloeisel als je het materiële verwerpt en het geestelijke er ver boven stelt. En ironisch genoeg bevordert dat juist een tweedeling waarbij een elite een rijk materieel leven leidt, en met hulp van herders de rest tot schapen maakt die geschoren worden, en gedwee "hun lijden mogen genieten". Reden waarom de elite de ideologie graag helpt verbreiden.

Wanneer een leider weer roept dat onze "waarden" op het spel staan (Rutte: Oekraïne is Heilige Oorlog, een strijd van Goed tegen Kwaad), denk ik: O jee, dat wordt weer bloedvergieten voor de "Heilige" zaak. Nee, ik heb Franciscus niet nodig als ideaalvoorbeeld. Ik zie genoeg gewone mensen die zich liefdevol voor anderen inzetten. Ik geloof niet dat uitslovers tot Heiligen/helden bombarderen en op een voetstuk zetten, een goede "inspiratie" geeft. Je kan je namelijk afvragen of het ego van een naar innerlijke volmaaktheid strevende heilige zoveel minder is dan die van de naar uiterlijke volmaaktheid strevende held, of dat vooral hun weg naar roem verschilt. Ieder schept daarbij zijn eigen fanclub en laat zich "bewieroken".

Dat soort relativisme is niet de moraal van het verhaal. Zo is de tegenstelling tussen omringen met Kunst (Rott) dan wel Natuur (Franciscus), de tegenstelling tussen wat vals (kunst-matig, mensenwerk) is, en echt (natuurlijk, Gods werk). Dat het aanzien van de Rijken vals is, komt naar voren als de Groothertog toegeeft dat zijn titel niet echt is. Hij vergelijkt zichzelf met een schaduwwezen, vraagt Rott daarna of hij kan zien of hij of een schaap echt is (niet gekloond). Daarmee suggererend dat beiden even zielloos zijn.

En er zit een ironie in deze film. De eenvoud van Franciscus in een gekunstelde intellectuele film. Kan Franciscus dan niet zonder de magie van de Duivel om zijn verhevenheid uit te drukken? Nee, het leven van heiligen is vrij saai, meest droevig, slechts zelden opgelicht door een wonder. De twee extremen hebben elkaar nodig als contrast. De Duivel (ultieme kwaad) kan evenmin zonder de christelijke God (ultieme goed) als andersom. Ze vormen elkaars bestaansrecht.

Niettemin, deze film zit beslist knap in elkaar en is een zeer kunstig afgietsel van de christelijke levensbeschouwing, die beslist de moeite van het bestuderen waard is, al was het alleen maar om te begrijpen waarom het westen nooit een toestand van harmonie zal verwezenlijken, en aardse vrede slechts kan rusten op onderdrukking van het ideologische kwaad in de nooit aflatende kosmische strijd waarin de gelovige in zijn voorstellingswereld leeft.

Niet mijn soort film.

Je moet er echt voor zijn.

De acteurs waren wel goed.

Dat zijn allemaal chips of the old block, dat Jodendom heet. Dat is de oerbron van het ideologisch extremisme. Moordpartijen zijn niet uniek maar om het zo grootschalig, hardnekkig te doen en er een zilveren randje aan te geven heb je een heilsideologie nodig. Dat woke-gebeuren is inderdaad een nieuwe variant. Tegenwoordig brainwashen ze fanatici niet meer uit kerken.en moskeeën, maar aan universiteiten. Daarbij richt men zich speciaal op mensen met fobieën waarvan men de angsten flink aanwakkert. Alarmisme waarbij het einde van de wereld wordt voorspeld, is al tweeduizend jaar oud: "Repent, the End is Near!" is nu "CO2 gaat de mensheid vernietigen", Er is niets spontaans aan, deze activisten zijn grondig gebrainwasht. De methoden zijn ook niet origineel. Ooit hebben christen-fanatici alle Griekse tempels kapot geslagen, en protestanten een beeldenstorm in de kerken uitgevoerd, nu lopen woke-gelovigen musea aan te vallen of het Sinterklaas feest te vernaggelen. Woke zijn nep-protestanten want ze geven juist steun aan het EU-beleid. Daarom krijgen ze heel begripvol ruim baan. Activisten vertegenwoordigen de bevolking ook niet, het zijn politieke instrumenten van belangengroepen halve garen gesponsord door deze of gene. het zijn intimidatie instrumenten.