Ze Noemen Me Baboe (2019)

Vanaf 28 november in de bioscoop (Cinema Delicatessen)

Prachtige en ontroerende film..nog steeds van onder de indruk.

Eens, erg fijn.

Indrukwekkend dat de filmmaker uit al die losse getuigenissen en archiefbeelden zo'n verhaal heeft weten te construeren.

Ik begreep dat het verhaal fictief is. Wel erg knap en mooi gedaan.

ja en nee zou ik zeggen, het is één (fictief) verhaald geconstrueerd uit de vele getuigenverklaringen. Dus wel waarheidsgetrouw, maar alsnog een constructie. Al geldt dat voor de meeste docu's natuurlijk eveneens.

Vond het een indrukwekkende film. Ongelooflijk hoe al deze beelden tot één verhaal zijn samengebracht. Is in feite de geschiedenis van Indonesië vanaf de jaren dertig tot na de 'bevrijding' van de Japanners. Prachtige beelden van het vooroorlogse Indië, van het mondaine Bandoeng, de plantersstad, waar ook baboe Alima komt te wonen.

Veel onbekende beelden. Heb Soekarno gezien die de Japanse keizer toejuicht (had ik nog nooit gezien) en de Japanner die het paleis van de gouveneur-generaal betreedt (bijna een heiligdom). En de schoolkinderen langs de kant van de weg, juichend met Japanse vlaggetjes als de Japanse soldaten langs marcheren. Natuurlijk in scène gezet, maar toch. Beelden die we niet vaak te zien hebben gekregen.

Maar het is ook een hele poëtische en warme film over die vele vrouwen die zich over die vele Nederlandse kinderen hebben ontfermd als waren het hun eigen kinderen. Ik was diep onder de indruk. Alleen jammer dat de film niet vermeldt hoe het met Jantje en zijn familie is vergaan.

Originele aanpak, knap gemaakt, maar het blijft toch een beetje saai. Wel zit er een diepe waarheid in de film: in het traditionele Indonesiche poppentheater komen de goeden van links en de slechten van rechts.

'Holland is bezet schreeuwt mijn Tuan', 'Indonesië is al 300 jaar bezet zegt Marlan, onze tuinman'

De ruim 300 jarige bezetting van Nederlands Indië blijft een gevoelig onderwerp. Tijdens deze periode waren maar zeer weinig Nederlanders zich bewust van het feit dat er onder de lokale bevolking een behoefte groeide naar onafhankelijkheid. De stormloop van de Japanners brak het aanzien en de macht van de Nederlanders als kolonisators en leidde in feite het einde van het koloniale tijdperk in. Deze docu gaat over de laatste jaren en het einde van de Nederlandse bezetting. Er wordt één fictief verhaal verteld, die is geconstrueerd uit verschillende getuigenverklaringen i.c.m. archiefbeelden. Dit verhaal heeft betrekking op de Javaanse Alima, die naar aanleiding van een gedwongen huwelijk, een baan als kindermeisje voor een Nederlands gezin aanneemt.

De docu zoomt ook in op de periode na Japan, wanneer Nederland Indië kostte wat kost probeert te behouden. Met de grootste urgentie werd in Nederland uit de vroegere leden van het verzet, uit de binnenlandse strijdkrachten, uit oorlogsvrijwilligers en oud-militairen een gezagsapparaat geïmproviseerd. Hier krijgt de docu voor mij ook een persoonlijk tintje. Mijn opa heeft zich ooit in een dronken bui met vrienden opgegeven als vrijwilliger, waarnaar hij vervolgens verplicht was om naar Nederlands Indië te gaan. Hij was hier werkzaam bij de Militaire politie en verbleef van 1945 tot en met 1948 in Indië. Ik vond het erg bijzonder om beelden uit deze tijd terug te zien, en de situatie vanuit het perspectief van de Indiërs te ervaren. Dit even los van het feit dat voor de Nederlanders die uitgezonden werden, vaak niet eens duidelijk was waarom ze naar Indië uitgezonden werden. Tegen hen werd verteld dat een guerrilla oorlog de aanleiding was, maar verder tastte zij veelal in het duister.

Weer terug naar de docu: deze zal niet iedereen weten te bekoren omdat deze vrij traag is. Je luistert in feite anderhalf uur lang naar het verhaal van een persoon, waardoor sommige kijkers de docu als saai kunnen bestempelen. Zelf vind ik de docu erg sterk, omdat de persoonlijke benadering alle historische gebeurtenissen voor mij ook overzichtelijker wisten te maken.

3,5*

Door een verwijzing van John Milton bij "De Oost" kwam ik hier terecht en heb de film/documentaire gekeken.

Maar niet dankzij de info boven deze bladzijde. Daar staat waar de film NIET te zien is en niet waar hij WEL te zien is: gratis bij NPO Start of 2doc.nl. Dit geldt trouwens bij veel films op dit forum. Als een film te zien is bij NPO Start, NPO Plus, 2doc.nl of bijvoorbeeld op Youtube, dan staat dat bijna nooit aangegeven, maar wel altijd datzelfde riedeltje waar de film niet te zien is.

Interessante en goede film overigens. Moet een heel monnikenwerk geweest zijn om te maken. Soms vind ik het wel verwarrend en storend dat de beelden die je ziet niet van de echte mensen zijn waarop het verhaal betrekking heeft. Zelfde ervaring had ik bij "They Shall Not Grow Old" over ervaringen van oud soldaten tijdens de Eerste Wereldoorlog. Omdat het hier niet om acteurs gaat, zit ik me soms af te vragen wat die mensen toen gedacht en ervaren hebben en dat kan iets heel anders zijn dan wat het verhaal suggereert.

Prachtig concept en heel poëtisch gebracht. Ook al is het een 'samengesteld' verhaal, de beelden tezamen met de vertelling brengen je heel dichtbij het leven in die periode.

Minpuntje is dat het wel aardig wat vergt van de kijker; zelf dommelde ik op de helft van de speelduur in slaap en heb ik de rest een dag later afgekeken.

Vrij vertaald betekent Baboe ‘mevrouw moeder’. Het is de bijnaam van de hoofdpersoon in dit verhaal, dat gebaseerd is de persoonlijke verhalen van tientallen jonge Indonesische vrouwen die in de jaren 30 en 40 van de vorige eeuw als kindermeisjes werkten voor Nederlandse families. Met behulp van archiefbeelden en privébeelden van een zo’n familie met een kindermeisjes, vertelt Beerends het verhaal van een dorpsmeisje dat verstoten is door haar familie, omdat ze een zoon hadden willen hebben. Ze vertrekt naar de stad en meldt zich aan voor een avontuur in het onbekende: ze zorgt voor de twee kinderen van een Nederlandse familie tijdens hun bootreis en hun verblijf in Nederland. Kort naar haar terugkeer wordt Indonesië bezet door Japan. Het droge commentaar en de archiefbeelden maken het wat lastig om erin te komen, maar wie wat geduld kan opbrengen wacht een mooi, intelligent geschreven verhaal dat op subtiele wijze maatschappelijke kritiek verweeft in een persoonlijk relaas.