Alleen voor U (1935)

De tweede film van het duo Jan Vanderheyden en Edith Kiel, en de opvolger van hun debuutfilm De Witte (1934), die hen als populairste Vlaamse film onsterfelijk heeft gemaakt in de Vlaamse filmgeschiedenis. Na het boerenverhaal van De Witte speelt Alleen Voor U zich ditmaal af in de stad. We zien beelden (de Boerentoren, enkele straatbeelden) die ons de illusie geven dat het verhaal zich afspeelt in Antwerpen. Het aantal buitenopnames is echter zeer beperkt en nagenoeg de hele film werd (voor de binnenopnames) geschoten in de Jofa-studio’s in Berlijn, met een Duitse ploeg. Hetzelfde procédé als voor De Witte werd hier dus gevolgd, maar het zou de laatste keer zijn, hierna werd omwille van kostenefficiëntie niet meer uitgeweken naar Berlijn. Alleen Voor U wordt dan ook gekenmerkt door hogere productiewaarden dan wat erna nog zou volgen.

Jan Vanderheyden krijgt opnieuw credits voor de regie, terwijl die in feite in handen is van zijn levensgezellin Edith Kiel. Dat geldt overigens voor alle films die ze in de jaren dertig en veertig zouden produceren. Pas na de oorlog zal Edith Kiel vermeld worden als regisseur op de aftiteling van de films, om de reden dat Vanderheyden zich tijdens de oorlog verbrand heeft aan samenwerking met de bezetter.

Het idee voor Alleen Voor U was afkomstig van Jan Vanderheyden die een Vlaamse operettefilm wilde maken, naar het voorbeeld van de Duitse operettefilms die hij met zijn bedrijf IDF distribueerde in de begindagen van zijn carrière. Edith Kiel was er eerst geen voorstander van maar ging uiteindelijk overstag, wat resulteerde in het scenario dat ze uitschreef, met als inside joke de aan Vanderheyden gerichte titel van de film. De Duitse Kiel schreef eveneens de liedjesteksten in het Nederlands, met muziek van de Vlaamse componist Renaat Veremans en de Oostenrijker Rudolf Perak. Toch een veelzijdige dame.

Alleen Voor U is een romantische komedie met prima hoofdrollen voor Pola Cortez en Frits Vaerewijck, naast onder meer gesmaakt optreden van Jef Bruyninckx (mét baard in de keel) en de eveneens piepjonge Nand Buyl. Het liefdesverhaaltje heeft niet veel om het lijf, maar voor mij werkte het wel. Anderhalf uur vloog voorbij, mede dankzij de soms leuke en soms knullige humor, de inkijk in alledaagse leven van de jaren dertig, en ja zelfs de liedjes entertainden mij. De film kreeg in zijn tijd wel wat kritiek te verwerken uit bepaalde pershoek die vonden dat de film op weinig geslaagde wijze een buitenlands concept kopieerde, maar het publiek liet het niet aan zijn hart komen en ging massaal kijken. Zelf had ik ergens een saaie film verwacht, maar dat was het zeker niet. Het ging vlot binnen als zoete koek. Een kritiek waarin ik me wel kan vinden is het feit dat het taalgebruik van de acteurs alle kanten uitgaat, van Algemeen Nederlands, over dialect tot plat Antwaarps. Wat te wijten is aan het beruchte gebrek aan acteursregie in de Vanderheyden-Kielfilms. De acteurs deed maar wat op dat vlak. Ook was er geen begeleiding om toneelacteurs de knepen van het filmacteren diets te maken, wat al eens tot gekunstelde toestanden kon leiden. Kiel en Vanderheyden waren dan ook meer ondernemers dan kunstenaars, om de feiten maar te benoemen. Uiteraard in een context van pionieren in een klein taalgebied/afzetmarkt waar op dat ogenblik nog geen sprake is van subsidiëring.

Met deze film heb ik me niettemin erg vermaakt, in die mate dat ik hem in de toekomst met plezier opnieuw kan bekijken.

Vlaamse-muzikale-film uit de jaren 30. American style met de misverstandjes, toevalligheden, de liefde op het eerste gezicht met de pijlsnelle beslissing om in het huwelijksbootje te stappen, maar ook de ups en downs in de romantiek, de glamour en glitter costumering en alles omvattend een onbenullig verhaaltje, Fred Astaire en Judy Garland...

Alleen nog als curiositeit (Nand Buyl gezien!) te genieten en dat deden we wel een beetje.

Jefke Bruyninckx en een stroeve gouvernante zorgen voor de "plezante" noot en Pola Cortez acteert toch wel al te dartel.