Stoßtrupp 1917 (1934)

En op maandagmiddag zoals al enkele weken inmiddels een oorlogsfilmpje uit de oude doos, en de keus viel dit keer op Stosstruppe 1917 uit 1934 en daarmee een behoorlijke oude. Saliant detail vooraf betreft dat de film geschreven en geregisseerd is door een Nazi partij lid en propagandist gebaseerd op zijn eigen anti-oorlogsroman die een voorwoord van Hitler moet hebben gehad.

Anyway, men nemen een groep stoottroepen die men in drie verschillende fases op alle grote tonelen van de Eerste Wereldoorlog actief ziet. En laat vooraf gesteld worden dat de film in tegenstelling tot All Quiet On The Western Front niet gericht is op karakters en dialoog. Want er valt zelden een volzin of dialoog van meerdere woorden als het gefluit van de granaten even zwijgt, maar wellicht is die anonimiteit, de niet af latende sleur en roofbouw juist wat men wil laten zien en dat slaagt als je het mij vraagt. Weliswaar lijkt de film regelmatig klein van opzet, toch liegen de slagvelden met grote inslagen en fonteinen er niet om net als de rest van de locaties, terrein en blubber waarmen doorheenglibbert net als de gevechten in het algemeen met enkele malen prachtige shots van het terrein met een bepaald contrast, lichtval of rook.

Darbie hierboven schrijft dat ieder mens een pacifist wordt van deze film maar een Duitser kennelijk niet, iets wat natuurlijk ontzettend gemakkelijk scoren is maar verder nergens op slaat. Want er waren in die jaren zoveel andere elementen die parten hebben gespeeld dat men de wapens andermaal oppakte. Zo is er natuurlijk de 'dolkstoot legende' die suggereert dat de politiek de mannen aan het front genaaid heeft en de oorlog in principe niet verloren werd, dan krijg je te maken met oud zeer en trots en dat men zich wil rehabiliteren, andermaal trots op hun uniform wil zijn. Dan was het land gedurende de Weimar Republiek onderhevigd aan armoede, rellen en talloze strijden politieke partijen en werkeloosheid waardoor het leger, dat heropgebouwd werd, een bed en eten garandeerde. En dan was er de vernedering die met het Verdrag van Versailles met betrekking tot land opgave en enorme terugbetalingen werd uitgesproken, en dat terwijl Duitsland geen initiator of agressor was maar in de oorlog betrokken raakte vanwege het pact dat ze hadden met Oostenrijk-Hongarije. Dan is er nog de nieuwe generatie die door het verlies van de oorlog een harde opvoeding hadden gekregen en de verloren trots van hun vader of opa wilden wreken met een spindocter van je welste in de vorm van Hitler aan het roer die dit aan de lijve had ondervonden van de loopgraaf, de vernedering tot aan het herpakken van je trots. Zoals gezegd, pacifist of niet is hier niet aan de orde, dit gaat over vernedering, frustratie en programmering.

Afijn, terug naar de film die ook nog op de proppen komt met een heuse Mark 5 en de effecten van dagendurend trommelvuur met paniekerende mannen, en daarmee komt de film op mij over als een voor die tijd erg knap in elkaar gezette oorlogsfilm. Daarom wat mij betreft een prima cijfer met een halve ster extra vanwege de leeftijd.